recenzje / KOMENTARZE

O wierszu "pytanie"

Patryk Czarkowski

Autorski komentarz Patryka Czarkowskiego do wiersza "pytanie".

Okladka__Poetyckie_debiuty_2012 Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

pytanie

tak
On pisał

kiedy się zbliżali
i jeszcze chwilę potem. pisał
ziemia ustępowała.

ale co pisał

i skąd znasz to pytanie


Kiedy Wisława Szymborska pisze, że świat nie zasługuje na koniec świata, bo na obrazie Vermeera dziewczyna tak (a nie inaczej) przelewa mleko – odczuwam rodzaj… rozczarowania. Ja wiem, że rzecz idzie o piękno w świecie; że być może ono jest w stanie świat zbawić; lub (co najmniej) uzasadnia jego trwanie… Ale te wnioski nie zaspokajają mojej… ciekawości. Nie uspokajają mnie. Bo są jak odbicie się od powierzchni tego obrazu. (Co – żebym był dobrze zrozumiany – akurat przywołanemu wierszowi niczego nie ujmuje; tak po prostu jest; poetka podejmuje w nim akurat te, nie inne, problemy). A moje wahadło wychyla się daleko w drugą stronę. Mnie „od zawsze” interesował w tym obrazie po prostu realizm. Czym jest? Więc interesowała sama dziewczyna. A precyzyjniej: co ona sobie myśli – o tym wszystkim? O tym mleku. Pogodzie. Malarzu, któremu pozowała. I pytałem dalej. Aż do pytania, które stało się dla mnie odpowiedzią. Esencja realizmu tkwi w pytaniu o to, co mleczarka myśli o nędzy? Czyli wkradło się w moje odczytanie jakieś przesunięcie, przesada?

I podobnie jest z wierszem „pytanie”. Najbardziej interesuje mnie w tej historii to, co niedookreślone w relacji. Mianowicie: co Chrystus pisał na piasku? Czy mu przeszkodzili, czy może przeciwnie – to jego tekst ich zwabił? A potem… Jeszcze ten moment zdziwienia: cóż takiego się stało w historii, że znam to pytanie? I dalej? Jego pytanie; czy pytanie o Niego? I czy jeszcze o Niego?

A jeśli to nie Chrystus jest w tym wierszu? Jeśli dałem się oszukać? Bo wierzyłem, a okazało się, że to tylko ktoś sobie napisał tak; taką historyjkę? No to o kim jest mój wiersz? Albo co musiał mieć ten ktoś w głowie? Żeby tak zarazić; i przerazić dwudziestokilkulatka, dwa tysiące lat później?

Jakie pytanie?

Moment, w którym za Szymborską, Vermeerem, Chrystusem, Czarkowskim… nie stoi już nic, poza brzmieniem grupy głosek, jest jednocześnie momentem najistotniejszego przekroczenia – paradoksalnie: właśnie powrotu z literatury na grunt najbardziej rzeczywistego, osobistego doświadczenia. To, co sztuczne, nie ma już żadnego płaszczyka; nie ma już żadnej podpory. Jest samo; czyste; znaczące. Życie.

O AUTORZE

Czarkowski_300_300
Patryk Czarkowski

Urodzony w 1982 roku w Białej Podlaskiej, poeta; publikował w „8. Arkuszu Odry”, „Frazie”, „Kwartalniku Artystycznym”, „Podlaskim Kwartalniku Kulturalnym” i „Zeszytach Literackich”. Laureat Połowu 2012. Stypendysta Fundacji Grazella im. Marii Anny Siemieńskiej (2013). Laureat Nagrody Poetyckiej im. Anny Świrszczyńskiej (Kraków 2015), dzięki której ukazał się jego debiutancki tomik wierszy Precyzja roślin (Universitas 2015). Mieszka w Krakowie.

powiązania

RECENZJE_Polow-2012

Jakby w kamieniu

wywiady / O PISANIU Patryk Czarkowski Roman Honet

Z Patrykiem Czarkowskim o książce Połów. Poetyckie debiuty 2012 rozmawia Roman Honet.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Slomczynski-Wysokie-obroty

Wysokie obroty

dzwieki / RECYTACJE Szymon Słomczyński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2012” na festiwalu Port Wrocław 2013.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Slomczynski-Po-dziesiatym

Po dziesiątym

dzwieki / RECYTACJE Szymon Słomczyński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2012” na festiwalu Port Wrocław 2013.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Slomczynski-O-dwoch

O dwóch królewnach

dzwieki / RECYTACJE Szymon Słomczyński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2012” na festiwalu Port Wrocław 2013.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W rytmie obrotów podmiotów – o wierszach Szymona Słomczyńskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

słowem; bez popisów

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Macieja Papierskiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Maciej-Kulis

Spacerów jestem głodny, niech zima się skończy!

wywiady / O PISANIU Maciej Kulis Roman Honet

Z Maciejem Kulisem o książce Połów. Poetyckie debiuty 2012 rozmawia Roman Honet.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

O wierszach Macieja Kulisa

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Macieja Kulisa.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W klinczu konstrukcji i konstytucji – o "apokaliptycznych apokryfach" Seweryna Górczaka

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Seweryna Górczaka.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

"Prywatne perpetuum mobile". O wierszach Oliwii Betcher

recenzje / NOTKI I OPINIE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Oliwii Betcher.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

Jakby w kamieniu

wywiady / O PISANIU Patryk Czarkowski Roman Honet

Z Patrykiem Czarkowskim o książce Połów. Poetyckie debiuty 2012 rozmawia Roman Honet.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

O wierszach Patryka Czarkowskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Patryka Czarkowskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

Kuter do bazy!

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Joanna Mueller współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Katarzyny Kaczmarek, Macieja Taranka i Joanny Żabnickiej.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

O wierszach Patryka Czarkowskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Patryka Czarkowskiego.

WIĘCEJ