recenzje / KOMENTARZE

WNP: Warszawa – Nieborów – Polska

Darek Foks

Autorski komentarz Darka Foksa poświęcony książce Przecena map.

Foks__Okladka_2005_Przecena_map Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Wiersz do antologii „Księgarnia Państwowego Instytutu Wydawniczego przy ulicy

Foksal w Warszawie w współczesnej poezji polskiej”

„Chodź, Lolitko, szepcze
czule, szarpiąc
paczkę z plutonem
Lolitek, bo człowiek
o wyglądzie właściciela
większej ilości ogródków
strasznie potrzebuje jednej
na jutro. Mogą być dwie”.

Jezu, żeby ten, który wnosi
paczki z Lolitkami
z ulicy, wniósł tu jeszcze
łóżko z ciepłą pościelą,
i żebym się w nim położył
i żeby ona usiadła w nogach,
w szlafroku, i żeby powiedziała
tym samym szeptem: „Skłamałam,

mówiąc, że pan Puzyna chyba
wyniósł wszystkie. Skłamałam,
a ty wyszedłeś stąd bez Kamyków„.
I żebym zasnął, zapominając
o egzemplarzu, którego nie zdążył
wynieść, i który już od lat
stoi tam, za mną, pośród czegoś,
o co nigdy bym nie zapytał.

I żeby Mogą Być Dwie
choć raz zapomniał reszty.

17 VII 91


Historia prawdziwa. Konstanty Puzyna, wielki krytyk teatralny i świetny poeta, wydał debiutancki zbiór wierszy pod tytułem „Kamyki”. Chciałem go nabyć w firmowej księgarni jego wydawcy. Nie nabyłem za pierwszym razem, bo pani powiedziała mi, że pan Puzyna wyniósł wszystkie egzemplarze. Kilka tygodni później znalazłem na półce egzemplarz, bo już nie pytałem, lecz szukałem. No i znalazłem. W tle występuje „Lolita” Vladimira Nabokova, bo akurat się po raz pierwszy po polsku ukazała i ściągnęła do księgarni nawet tych, którzy rzadko tam zaglądają. Ponieważ nie chcę po raz kolejny oddać za darmo pomysłu na pracę licencjacką czy magisterską jakiegoś polonisty czy polonistki, zdradzę jedynie, że rzeczywiście można ułożyć malutką antologię pod tytułem, który umieściłem w tytule tego wiersza. Niech jeden z drugą pójdą do biblioteki i nawdychają się kurzu. Dłużej będą pamiętać.


Państwa nie ma

Najprawdopodobniej
Gałczyńscy nie sypiali
w tym łóżku. To samo
można powiedzieć
o rodzinie Watów.
Maria Dąbrowska

w ogóle mało spała
(opieram się
na badaniach kumpli
z podstawówki,
którym Noce i dnie
znalazły pracę na kolei).

Człowiek przy bramie
długo szukał
naszego nazwiska
na swojej liście. Widział
twoje spojrzenie,
gdy wczoraj dotykałaś

drzwi. I wspomniał
coś o powrocie
dawnego właściciela.
Nie śpij z młotkiem.
Wyjmij gwoździe z ust,
bo zardzewieją.

Właśnie wracam
od stukniętego starca,
zwanego dalej
grawerem. Grawer
popija, więc
to musi trochę potrwać.


Trafiłem kiedyś na warsztaty literackie do pałacu Radziwiłłów w Nieborowie. W pałacu tym bywali najwięksi. Nie na warsztaty tam jeździli, lecz by sobie w spokoju tworzyć, bo do tego między innymi celu pałac służył i chyba nadal służy. Bardzo miłe miejsce. Cisza, spokój, park, roślinki. Wciąż mam wrażenie, że ten pobyt zaowocował tym, czym miał zaowocować. I właśnie przypomniałem sobie nazwisko szkolnego kolegi, który pracuje na kolei. Próbowaliśmy założyć punkową kapelę Transplantacja Człona (jakoś tak w okolicach 1983 roku). Mieliśmy gitarę, kawałek perkusji, parę „kawałków” zarejestrowanych na grundigu (pamiętam jeden tytuł – „Praca”) i dwa znaczki, które z dumą przypinaliśmy przed wyjściem do szkoły. Trzy ostatnie strofy tego wiersza to zupełnie inna historia.


Mapa mi się kończy

Chryste, kotuś, zawsze ci się kończy,
Kiedy dojeżdżamy. Zawsze ci się kończy,

kiedy garncarstwo daje zatrudnienie
licznym wieśniakom i zaczyna przynosić

znaczne dochody. Zawsze ci się kończy,
kiedy polewam wodą wieloryba.

Zawsze ci się kończy, kiedy pytam:
„Nie ma tam gdzieś stacji benzynowej?”

Zawsze ci się kończy, kiedy mówię:
„Przydałaby się jakaś stacja benzynowa”.

Zawsze ci się kończy, kiedy krzyczę:
„Poszukaj jakiejś stacji benzynowej!”

Zawsze ci się kończy, kiedy proszę:
„Jeżeli zauważysz jakąś stację benzynową,

to mi powiedz”. Zawsze ci się kończy,
kiedy tłumaczę to wszystko na angielski

i japoński. Zawsze ci się kończy,
kiedy mijamy dom ginekologa,

u którego siedzą co najmniej
trzy pacjentki, a kierowcy

w samochodach przed furtką rozmyślają
każdy o swoim pełnym baku,

bez którego wszystkiego mniej,
bez którego ani rusz (im się mapa

nie skończy). Zawsze ci się kończy,
kiedy trzeba zapisać dwie strony

(bo trzeba zapisać dwie strony,
a tobie się mapa kończy). Zawsze

mogła ci się skończyć wcześniej.

2 VII 94


Wiersz powstał z potrzeby. Kiedy „Wiersze o fryzjerach” były już prawie gotowe do druku, okazało się, że są jeszcze dwie strony do zapełnienia. Wśród tekstów, które zostały po ułożeniu książki, nie było nic takiego, co nadawałoby się na tę okoliczność. Napisałem szybko ten wiersz i do dzisiaj bardzo go lubię. Jest do właściwie utwór tytułowy „Przeceny map”, gromadzącej teksty z lat 1987-1997, bo wiersz pod tytułem „Przecena map”, który powstał po 1997 roku, znajdzie się pewnie w następnej książce. Jak łatwo zauważyć, wciąż nie mam prawa jazdy.

O AUTORZE

autorzy_leksykon_300x300_Foks_1
Darek Foks

Urodzony w Skierniewicach. Poeta, prozaik, redaktor i scenarzysta. Studiował na Wydziale Wiedzy o Teatrze warszawskiej Akademii Teatralnej, ukończył scenopisarstwo w łódzkiej Filmówce. Laureat m.in. głównej nagrody Konkursu na Brulion Poetycki (1993), Nagrody im. Natalii Gall (1999), Nagrody TVP Kultura (2006) za książkę Co robi łączniczka (przygotowaną wraz ze Z. Liberą), nominowaną również do Nagrody Literackiej Gdynia (2006). Laureat Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2014) za całokształt twórczości. Dwukrotnie nominowany do Paszportu Polityki (2000, 2004). Redaktor działu prozy w „Twórczości”. Mieszka w Skierniewicach.

powiązania

05_RECENZJE__Darek Foks__Poematy taty

Poematy taty

recenzje / ESEJE Darek Foks

Szkic Darka Foksa opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ
17_DŹWIĘKI__Darek Foks, Marta Podgórnik__Sonet drogi i Paradiso

Sonet drogi i Paradiso

dzwieki / WYDARZENIA Darek Foks Marta Podgórnik

Zapis całego potkania autorskiego Darka Foksa i Marty Podgórnik podczas Portu Legnica 2000.

WIĘCEJ
Kolektyw_krytyczny__Miedzy_wierszami__Miedzy_nami_2009__Barbarzyncy_czy_nie

Dyskusja „Barbarzyńcy czy nie. Dwadzieścia lat po przełomie”

nagrania / Między wierszami Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Nowacki Justyna Sobolewska Krzysztof Jaworski Piotr Czerniawski Piotr Śliwiński Roman Honet

Port Wrocław 2009: wypowiedzi Dariusza Nowackiego, Piotra Śliwińskiego, Justyny Sobolewskiej, Piotra Czerniawskiego, Darka Foksa, Krzysztofa Jaworskiego, Bohdana Zadury, Romana Honeta.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Dyskusja_Poezja_a_jezyk_niski

Dyskusja „Poezja a język niski”

nagrania / Między wierszami Andrzej Sosnowski Darek Foks Marcin Świetlicki Wojciech Wilczyk

Co poezji po wulgaryzmach? Odpowiadają Wojciech Wilczyk, Marcin Świetlicki, Darek Foks i Andrzej Sosnowski.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Dyskusja_Co_to_jest_barbarzynstwo

Dyskusja „Co to jest barbarzyństwo w poezji?”

nagrania / Między wierszami Adam Wiedemann Bohdan Zadura Darek Foks Tadeusz Pióro

Mityczne pytanie o klasycystów i barbarzyńców zadane Darkowi Foksowi, Tadeuszowi Piórze, Adamowi Wiedemannowi i Bohdanowi Zadurze.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Tablet_taty

Tablet taty: fragmenty

dzwieki / RECYTACJE Darek Foks

Wiersze z tomu Tablet taty, zarejestrowane podczas spotkania „Barbarzyńcy i nie” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ
NAGRANIA_BARBARZYŃCY-I-NIE

Barbarzyńcy i nie

nagrania / Z Fortu do Portu Darek Foks Grzegorz Wróblewski Krzysztof Jaworski

Archiwalne nagranie z udziałem Krzysztofa Jaworskiego, Darka Foksa, Grzegorza Wróblewskiego.

WIĘCEJ
NAGRANIA_HAIKU-BIRKENAU

Haiku Birkenau

nagrania / Z Fortu do Portu Darek Foks

Darek Foks na scenie Teatru im. Modrzejewskiej. Wieczór autorski „Bitwa o Legnicę” w ramach Fortu Legnica 1999.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Proza_Darek_Foks_Historia-kina-polskiego

Komentarz Darka Foksa do krótszego motta

recenzje / KOMENTARZE Darek Foks

Komentarz Darka Foksa do motta z książki Historia kina polskiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 7 grudnia 2015 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Darek_Foks_Panie-i-panowie

Panie i panowie, powtarzamy

wywiady / O KSIĄŻCE Darek Foks Grzegorz Tomicki

Rozmowa Grzegorza Tomickiego z Darkiem Foksem, towarzysząca premierze książki Historia kina polskiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 7 grudnia 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Tablet-taty

Komentarz do wiersza "Weronika"

recenzje / KOMENTARZE Darek Foks

Autorski komentarz Darka Foksa do wiersza „Weronika” z książki Tablet taty, która ukazała się 9 marca nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Darek_Foks_Panie-i-panowie

Wymyślanie drwala

wywiady / O KSIĄŻCE Darek Foks Zuzanna Witkowska

Rozmowa Zuzanny Witkowskiej z Darkiem Foksem o książce Tablet taty, która ukazała się 10 marca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Bohdan_Zadura_Kropka-nad-i

Tylko nie mów, że była bez

wywiady / O PISANIU Bohdan Zadura Darek Foks

Rozmowa Darka Foksa z Bohdanem Zadurą o jego nowej książce Kropka nad i, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 22 września 2014 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Zadura_Szkice-tom-2

Ważne dokumenty

recenzje / NOTKI I OPINIE Darek Foks

Recenzja Darka Foksa towarzysząca premierze dwutomowej edycji Szkiców, recenzji, felietonów Bohdana Zadury, wydanej przez Biuro Literackie 4 czerwca 2007 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Przecena-map

Czapajew wypłynął, czyli nowe klejenie starych map

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony książce Przecena map Darka Foksa.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Przecena-map

Foks, dziwny jest ten wiersz

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony książce Przecena map Darka Foksa.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Tablet-taty

Tablet taty

recenzje / ESEJE Monika Piotrowska-Wegner

Recenzja Moniki Piotrowskiej-Wegner z książki Darka Foksa Tablet taty, która ukazała się na blogu monweg.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Tablet-taty_1

Szlifowane chropawym pumeksem

recenzje / ESEJE Marek Olszewski

Recenzja Marka Olszewskiego z książek Susza i Tablet taty, która ukazała się w czasopiśmie „Nowe Książki”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Proza_Darek_Foks_Historia-kina-polskiego

Polska szkoła montażu literackiego. Przypadek Darka Foksa

recenzje / IMPRESJE Klaudia Muca

Esej Klaudii Mucy towarzyszący premierze książki Darka Foksa Historia kina polskiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 7 grudnia 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Tablet-taty

Liryczne migawki

recenzje / ESEJE Sylwia Sekret

Recenzja Sylwii Sekret z książki Darka Foksa Tablet taty, która ukazała się na stronie Lubimyczytać.pl

WIĘCEJ
KSIAZKI_Tablet-taty_2

Ach, gdzie są niegdysiejsze foldery!

recenzje / ESEJE Karolina Górniak

Recenzja Karoliny Górniak z książki Tablet taty Darka Foksa, która ukazała się 30 kwietnia 2015 roku w portalu Xiegarnia.pl.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Tablet-taty_1

Że zapytam

recenzje / IMPRESJE Piotr Lorkowski

Esej Piotra W. Lorkowskiego z książki Tablet taty Darka Foksa, która ukazała się 9 marca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Przecena-map

Czapajew wypłynął, czyli nowe klejenie starych map

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony książce Przecena map Darka Foksa.

WIĘCEJ