wywiady / O KSIĄŻCE

Jesteśmy zwierzętami, choć odseparowujemy się od zwierzęcości

Grzegorz Kwiatkowski

Rozmowa Przemysława Guldy z Grzegorzem Kwiatkowskim, która ukazała się w „Gazecie Wyborczej”.

Okladka__Spalanie Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Przemysław Gulda: Wiersze z twojego najnowszego tomu obracają się wokół podobnych tematów, bohaterów, zdarzeń, jak cała twoja wcześniejsza twórczość. Czy o innych sprawach pisać nie chcesz, czy może raczej uważasz, że nie warto?

Grzegorz Kwiatkowski: Piszę o tym, co uważam za problematyczne i wyjątkowe. Widocznie za problematyczne uważam ciągle podobne tematy, chociaż wydaje mi się, że pole jest coraz szersze, a forma coraz bardziej precyzyjna i zwięzła. Taką mam nadzieję.

O ile wcześniej zdarzało ci się badać w wierszach różne miejsca, w których człowiek ujawniał swoją prawdziwą, zbrodniczą naturę, o tyle najnowszy tom „dzieje się”, jak sam piszesz, „na podmokłych terenach u zbiegu Wisły i Soły”, czyli tam, gdzie mieścił się największy obóz zagłady. Skąd pomysł na nastawienie ostrości właśnie na to miejsce? Nie boisz się prostego zaklasyfikowania jako „poeta od Holocaustu”?

W Spalaniu tematów obozowych i związanych z Holocaustem jest najmniej, jeśli porównać go do pozostałych tomów. Ale Spalanie to druga część tomu pod tytułem Radości. W Spalaniu znajdziemy dokładnie tyle samo wierszy co w Radościach: dwadzieścia dwie historie, dwadzieścia dwie sytuacje graniczne, których bohaterowie są zazwyczaj myśliwymi albo ich ofiarami. Mottem tomu są słowa Papageno z Czarodziejskiego fletu Mozarta: „jam ptasznik biedny/ dopiero z lasu przychodzę wesoły/ hopsasa hopsasa”. Dopełnieniem Spalania i Radości będzie trzeci tom. W ten sposób powstanie poetycka trylogia oscylująca wokół tematów etyki, estetyki i śpiewu. Nie chodzi zatem tylko o sytuacje obozowe, ale o sytuacje graniczne, myśliwskie i estetyczne. Nie boje się takiego zaklasyfikowania, o którym wspominasz, ponieważ każdy ma prawo tak to widzieć. I tyle. Ja po prostu poruszam tematy, które mnie interesują i dziwią albo stanowią w pewnym sensie moją historię rodzinną. Mój dziadek był więźniem obozu koncentracyjnego, jego siostra również i po prostu jedno z moich pierwszych etycznych rozpoznań było właśnie na tym polu. Razem z moim dziadkiem jeździłem do obozu i byłem z nim, kiedy po raz pierwszy od wojny odwiedził to miejsce. Poza tym na kociewskiej wsi, na której czasami mieszkam, mieszka też Albin Ossowski, o którym razem z moim przyjacielem Rafałem Wojczalem kręcę film. Pan Albin był m.in. więźniem, schreiberem (pisarzem blokowym) i wykonywał sekcje zwłok w Birkenau, a przedtem był egzekutorem z ramienia AK. Natomiast po wojnie został rzeźbiarzem. Te sprawy są zresztą mimo upływu czasu aktualne. Jakiś miesiąc temu, przy okazji kręcenia filmu, za płotem i już poza terenem obozu Stutthof znaleźliśmy kilka ton butów po pomordowanych, które po prostu leżą w lesie i gniją. Są to buty zamordowanych w Auschwitz. Więźniowie Stutthofu naprawiali to obuwie. W każdym razie przekazaliśmy sprawę dyrekcji muzeum i będzie ona rozwiązana.

Charakterystycznym motywem wielu nowych wierszy jest przełamywanie – fałszywej? – powagi i ciężaru śmierci elementami przynależnymi raczej do kategorii zabawy. Czy to tylko wyostrzona groteska, czy raczej wyraz twojego stosunku do śmierci i związanych z nią rytuałów?

Rzeczywiście, szczególnie w nowym tomie jest dużo gwizdania i śpiewania nad grobem. Niestety, to nie jest jakaś tam moja fantazja, ale rzeczywistość. I to chyba w pewien sposób kwintesencja człowieka, to znaczy: perwersja pozwalająca na zabijanie z dobrym samopoczuciem i wysoką wrażliwością estetyczną. Już po napisaniu Spalania czytałem książkę Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary Ernsta Klee. Jest tam cały rozdział o dr. Mengele. Okazuje się, że podczas selekcji zachowywał się jak dyrygent. Nucił sobie Humoreski Dworzaka, często gwizdał i śpiewał, i skazywał ludzi na śmierć z satysfakcją. Tak wynika z relacji nie jednej osoby albo dwóch, ale z przekazu bardzo wielu więźniów. Zresztą nie tylko Mengele gwizdał sobie na rampie. Wielu lekarzy zachowywało się podobnie. Warto podkreślić, że to byli naukowcy, którzy działali w majestacie dość wtedy nowej nauki, czyli eugeniki. To nie byli działający na własną rękę psychopaci, ale urzędnicy wysyłający próbki i wyniki z obozów do Instytutu Cesarza Wilhelma w Berlinie. Zresztą większość z tych „lekarzy” zrobiła po wojnie ogromne naukowe kariery i dożyła spokojnej i dostatniej starości.

Innym powracającym refrenem Spalania, swoistym uzupełnieniem wszechobecności śmierci, jest niechęć, lęk, czasem niemoc dawania nowego życia. Czy to w twoim przekonaniu wyraz słabości czy wręcz przeciwnie: siły i dojrzałości?

Niechęć do dawania nowego życia to w sensie stricte naturalnym efekt słabości, to oznaka upadku człowieka i epoki schyłkowej. Ale to jednocześnie oznaka dużej wrażliwości, świadomości i empatii. Tylko że te pesymistyczno-schopenhauerowskie cechy idą raczej w poprzek silnego strumienia życia i zwierzęcej woli mocy. To jeden z interesujących aspektów czasów, w których żyjemy: maksymalnie odseparowujemy się od zwierzęcości, będąc jednocześnie zwierzętami. Myślę, że jeszcze nigdy w historii to oddzielenie nie było tak ogromne.

Scenerią twoich nowych wierszy bardzo często są cmentarze. Jaka twórcza siła w nich tkwi, że są dla ciebie tak inspirujące?

Kilkaset metrów od mojego domu znajduje się cmentarz Srebrzysko i stamtąd biorę często materiały do poezji, to znaczy fragmenty niektórych moich wierszy są rzeczywiście istniejącymi napisami na nagrobkach. Cmentarze to moim zdaniem takie ładne połączenie pamięci i przemijania, ale też estetyki. Zresztą Srebrzysko to najpiękniejszy trójmiejski cmentarz.

Uderzająca w twoich wierszach jest ich swoista „niemieckość”. Czym jest dla ciebie niemiecka kultura, sprawiająca w twojej wizji wrażenie dominującej siły cywilizacyjnej i wypełnionego planu racjonalizacyjnego? Czy to siła, której się boisz, podziwiasz ją, czy godzisz z nią jako ze swego rodzaju – złowieszczą? – nieuchronnością?

Niemiecka kultura to przede wszystkim miejsce zamieszkania, bo miasto Gdańsk i dzielnica Wrzeszcz sprzyjają fascynacji sprawami na styku Polski i Niemiec. Cmentarz, o którym wspominałem, został założony przez Niemców właśnie. A zaraz obok cmentarza znajduje się zakład psychiatryczny Srebrzysko. W ramach akcji T4 więźniowie zakładu zostali wywiezieni do Niemiec i zagazowani przez nazistów – to też temat, który mnie interesuje, to znaczy eugenika. Blisko mojego domu jest też miejsce stricte poetyckie. Na terenie Srebrzyska mieści się dworek, w którym mieszkał niemiecki poeta romantyzmu Eichendorff (swoją drogą miejsce skandalicznie zapuszczone, władze miasta powinny interweniować w tej sprawie).

A poza kwestiami z najbliższego otoczenia jest też sprawa lektur, które się ceni, które się czytało i które były drogowskazem. Dla mnie najważniejszymi pisarzami są pisarze niemieckojęzyczni, tzn.: Tomasz Mann, Franz Kafka, Ernst Jünger, Hermann Broch, Robert Musil, Herman Hesse.

To samo z muzyką. Niemieccy kompozytorzy to ci, których najbardziej cenię. A osoby, które osiągnęły szczyt w okrucieństwie, ludobójstwie i zachowaniach negatywnych, to również Niemcy. To rzeczywiście splot, który mnie interesuje i dziwi, chociaż wiadomo, że do ludobójstwa skłonny jest każdy człowiek. Ja mam po prostu – albo raczej: miałem kiedyś – poczucie, że może kultura jest czymś, co oddala od takich zachowań, ale po Niemcach widać, że nie tylko nie oddala, ale zdaje się, że wręcz wzmaga. Zresztą, nie ma co być tak niesprawiedliwym wobec Niemców. Śmiało można dodać do tego peletonu okrucieństwa kolonizatorów francuskich i angielskich. I mógłbym tak wymieniać jeszcze inne zacne nacje przez wiele, wiele minut.

Twoja poezja zawsze była lapidarna i surowa, tym razem wygląda na to, że posunąłeś się jeszcze dalej: cały tom jest bardzo krótki, niektóre wiersze to zaledwie kilka słów. Co się kryje za tak daleko posuniętą oszczędnością formalną, właściwie: minimalizmem?

Chyba to, że jestem coraz bardziej krytyczny wobec tego, co piszę, i dlatego coraz bardziej wszystko skracam i ścinam. Moim ideałem estetycznym jest wiersz „Leśnik Danz” z nowego tomu, liczący zaledwie trzy linijki. Ale moim zdaniem te trzy linijki wystarczą i są mocne. Silne. W ciągu tych ostatnich kilku lat przeczytałem dwie rzeczy, które najbardziej wpłynęły na ten rodzaj pisania: Dzienniki Sándora Máraiego i Dzienniki Ernsta Jüngera. Broń Boże, nie chcę się spoufalać i porównywać, bo wiem, gdzie oni, a gdzie ja. Jednak te dwie lektury sprawiły, że piszę krócej i ostrożniej i że w ogóle jestem nastawiony do siebie bardziej krytycznie.


Rozmowa ukazała się w „Gazecie Wyborczej”. Dziękujemy Autorom i Redakcji za zgodę na przedruk.

O AUTORZE

autorzy_leksykon_300x300_Kwiatkowski
Grzegorz Kwiatkowski

Rocznik 1984. Mieszka w Gdańsku. Autor trylogii Powinni się nie urodzić (OFF Press, 2011), a także Radości, Spalania oraz Powinni się nie urodzić revisited – Urodzić (Biuro Literackie, 2013, 2015, 2016). Członek zespołu Trupa Trupa (wydającego w brytyjskiej wytwórni Blue Tapes and X-Ray Records oraz francuskiej wytwórni Ici d’ailleurs). Stypendysta programu „Styria Artist in Residence” rządu w Styrii (2017). Stypendysta programu „Artist in Residence” Federalnego Urzędu Kanclerskiego Austrii oraz Stowarzyszenia Kulturkontakt Austria (2016). Stypendysta Międzynarodowego Domu Pisarzy w Grazu w Austrii (2015). Stypendysta programu „Writers in Residence – Marko Marulić” w chorwackim Splicie (2017). Stypendysta Ministra Kultury (2017, 2012). Stypendysta programu Narodowego Centrum Kultury „Młoda Polska” (2013). Czterokrotnie zgłoszony do Paszportów Polityki (w 2015 za literaturę i muzykę oraz w 2009 i 2010 za literaturę).

powiązania

08_UTWORY__KSIAZKI__Grzegorz_KWIATKOWSKI__Sową

Sową (2)

utwory / zapowiedzi książek Grzegorz Kwiatkowski

Fragment zapowiadający tom Sową Grzegorza Kwiatkowskiego, który ukaże się w Biurze Literackim 6 listopada 2017 roku.

WIĘCEJ
07_UTWORY__Grzegorz_KWIATKOWSKI__Sową (1)

Sową (1)

utwory / zapowiedzi książek Grzegorz Kwiatkowski

Fragment zapowiadający tom Sową Grzegorza Kwiatkowskiego, który ukaże się w Biurze Literackim 6 listopada 2017 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Komentarze_Kwiatkowski_Robotnik-sezonowy

robotnik sezonowy

recenzje / KOMENTARZE Grzegorz Kwiatkowski

Autorski komentarz Grzegorza Kwiatkowskiego w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze e-booka Powinni się nie urodzić revisited – Urodzić, który ukaże się w Biurze Literackim 1 lutego 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_O_ksiazce_Grzegorz_Kwiatkowski_glosy zywych ludzi

Głosy żywych ludzi

wywiady / O KSIĄŻCE Eliza Kącka Grzegorz Kwiatkowski

Rozmowa Elizy Kąckiej z Grzegorzem Kwiatkowskim, towarzysząca premierze e-booka Powinni się nie urodzić revisited – Urodzić, wydanego w Biurze Literackim 1 lutego 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Komentarz do wiersza "dawno temu"

recenzje / KOMENTARZE Grzegorz Kwiatkowski

Autorski komentarz Grzegorza Kwiatkowskiego do utworu dawno temu z książki Spalanie, która ukazała się 10 sierpnia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Wyławianie słów i fraz, które mnie uruchamiają

wywiady / O KSIĄŻCE Eliza Kącka Grzegorz Kwiatkowski

Rozmowa Elizy Kąckiej z Grzegorzem Kwiatkowskim towarzysząca premierze książki Spalanie, która ukazała się 10 sierpnia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Ernst Becker-Lee / Walter Steiner

recenzje / KOMENTARZE Grzegorz Kwiatkowski

Komentarz Grzegorza Kwiatkowskiego do wierszy z tomu Radości.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Intuicja kieruje mnie w stronę Mastersa

wywiady / O KSIĄŻCE Grzegorz Kwiatkowski Marcin Sierszyński

Rozmowa Marcina Sierszyńskiego z Grzegorzem Kwiatkowskim o jego nowej książce Radości, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 17 stycznia 2014 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Impresje_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Mateusz Dworek

Recenzja Mateusza Dworka z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Wroblewski_Spalanie_Dobra-przemiana

Dobra przemiana materii

recenzje / ESEJE Marek Rozpłoch

Recenzja Marka Rozpłocha z książki Grzegorza Kwiatkowskiego Spalanie, która ukazała się w czasopiśmie „Menażeria”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Alicja Łukasik

Recenzja Alicji Łukasik z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Spalanie wewnętrzne

recenzje / ESEJE Tymoteusz Milas

Recenzja Tymoteusza Milasa z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się w czasopiśmie „Fabularie”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie_3

(Nie)ludzka orgia zła

recenzje / ESEJE Łukasz Wróblewski

Recenzja Łukasza Wróblewskiego z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się na stronie Wywrota.pl.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Komentarz do wiersza "dawno temu"

recenzje / KOMENTARZE Grzegorz Kwiatkowski

Autorski komentarz Grzegorza Kwiatkowskiego do utworu dawno temu z książki Spalanie, która ukazała się 10 sierpnia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Upokorzeni, wyblakli, wyssani, masowi. Notatki z lektury Spalania

recenzje / IMPRESJE Marcin Sierszyński

Esej Marcina Sierszyńskiego towarzyszący premierze książki Spalanie Gzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się 10 sierpnia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Wyławianie słów i fraz, które mnie uruchamiają

wywiady / O KSIĄŻCE Eliza Kącka Grzegorz Kwiatkowski

Rozmowa Elizy Kąckiej z Grzegorzem Kwiatkowskim towarzysząca premierze książki Spalanie, która ukazała się 10 sierpnia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Impresje_Borkowski_O-smierci-raz-jeszcze

O śmierci raz jeszcze

recenzje / IMPRESJE Mikołaj Borkowski

Recenzja Mikołaja Borkowskiego towarzysząca premierze e-booka Powinni się nie urodzić revisited – Urodzić, wydanego w Biurze Literackim 1 lutego 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Impresje_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Mateusz Dworek

Recenzja Mateusza Dworka z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Wroblewski_Spalanie_Dobra-przemiana

Dobra przemiana materii

recenzje / ESEJE Marek Rozpłoch

Recenzja Marka Rozpłocha z książki Grzegorza Kwiatkowskiego Spalanie, która ukazała się w czasopiśmie „Menażeria”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Alicja Łukasik

Recenzja Alicji Łukasik z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie

Spalanie wewnętrzne

recenzje / ESEJE Tymoteusz Milas

Recenzja Tymoteusza Milasa z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się w czasopiśmie „Fabularie”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Spalanie_3

(Nie)ludzka orgia zła

recenzje / ESEJE Łukasz Wróblewski

Recenzja Łukasza Wróblewskiego z książki Spalanie Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się na stronie Wywrota.pl.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Upokorzeni, wyblakli, wyssani, masowi. Notatki z lektury Spalania

recenzje / IMPRESJE Marcin Sierszyński

Esej Marcina Sierszyńskiego towarzyszący premierze książki Spalanie Gzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się 10 sierpnia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

"Słyszę o czyimś odejściu", czyli na temat poezji Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Rafał Derda

Recenzja Rafała Derdy z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się w „Helikopterze”.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Recenzja Radości

recenzje / ESEJE Michał Szymański

Recenzja Michała Szymańskiego z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się w „Zeszytach Literackich” w 2014.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Tylko jutro nie umiera nigdy – Radości Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE

Recenzja Pawła Brzeżka z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się 16 marca 2014 roku w kwartalniku „Szafa”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Radosci

Recenzja Radości

recenzje / ESEJE Wojciech Lada

Recenzja Wojciecha Lady z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się w tygodniku „W Sieci”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Radosci

Zamiast milczenia. O tomie Radości Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Anna Spólna

Recenzja Anny Spólnej z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się 15 maja 2013 roku w internetowej gazecie kulturalnej „Salon Literacki”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Benzyną

recenzje / ESEJE Emilia Konwerska

Recenzja Emilii Konwerskiej z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się 1 marca w 2013 roku w serwisie Art Papier.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Radości Grzegorza Kwiatkowskiego. Współczujący grabarz padłych saren.

recenzje / ESEJE Jarosław Zalesiński

Recenzja Jarosława Zalesińskiego z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się 21 stycznia 2013 roku w Dzienniku Bałtyckim.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Na marginesie Radości

recenzje / ESEJE

Recenzja Tomasza Tyczyńskiego z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się 4 kwietnia 2013 roku na blogu „Prowincja Gombrowicz”.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Radości Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Rafał Derda

Recenzja Rafała Derdy z książki Radości Krzysztofa Kwiatkowskiego, która ukazała się w „Zeszytach Poetyckich”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Ogień podsycano śmieciami i benzyną

recenzje / ESEJE Przemysław Witkowski

Recenzja Przemysława Witkowskiego z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się w Ósmym Arkuszu Odry.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Panorama Radości

recenzje / ESEJE Kinga Gąska

Recenzja Kingi Gąski z książki Radości Grzegorz Kwiatkowskiego, która ukazała się na stronie Fundacji Karpowicza.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Zło które nie mija. Radości Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / ESEJE Marcin Sierszyński

Recenzja Marcina Sierszyńskiego z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego, która ukazała się w miesięczniku „Inter-„.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Recenzja Radości

recenzje / ESEJE Filip Łobodziński

Recenzja Filipa Łobodzińskiego z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Ocalone z kontekstu

recenzje / ESEJE Katarzyna Bieńkowska

Recenzja Katarzyny Bieńkowskiej z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Recenzja Radości

recenzje / ESEJE Przemysław Gulda

Recenzja Przemysława Guldy z książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Osobne milczenie. Wobec Radości Grzegorza Kwiatkowskiego

recenzje / IMPRESJE Paweł Paszek

Esej Pawła Paszka towarzyszący premierze książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Grzegorz_Kwiatkowski_Radosci

Biała książka

recenzje / IMPRESJE Radosław Kobierski

Esej Radosława Kobierskiego towarzyszący premierze książki Radości Grzegorza Kwiatkowskiego.

WIĘCEJ