wywiady / O PISANIU

O tym, jak „zadziała się” wspólnota

Aleksandra Grzemska

Aleksandra Olszewska

Artur Burszta

Dawid Mateusz

Joanna Mueller

Juliusz Pielichowski

Dyskusja redakcji Biura Literackiego z udziałem: Aleksandry Grzemskiej, Dawida Mateusza, Joanny Mueller, Aleksandry Olszewskiej, Juliusza Pielichowskiego i Artura Burszty na temat festiwalu Stacja Literatura 23.

Artur Burszta: Zapytaliśmy uczestników festiwalu, co było największą wartością tej edycji festiwalu na tle poprzednich. Zacznijmy naszą dyskusję od tego samego pytania. Asia pamięta jeszcze edycje z Legnicy. Ola Olszewska pracuje przy festiwalu od sześciu lat – pamięta trzy ostatnie lata we Wrocławiu i przenosiny imprezy do Stronia Śląskiego. Dawid zaczął bywać na festiwalu jako uczestnik ponad dziesięć lat temu, a teraz po raz pierwszy brał udział w pracach „po drugiej stronie”. Juliusz też ma swoje wieloletnie festiwalowe doświadczenia. Ola Grzemska była z nami po raz drugi.

Joanna Mueller: To może zacznę ja – jako największa (prócz Artura) BL-weteranka. Faktycznie, moje bywanie na festiwalach Biura zaczęło się 16 lat temu, kiedy wraz z koleżankami rzuciłam na scenę bukiet z balkonu w Teatrze Modrzejewskiej w Legnicy, kiedy Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki czytał Zaplecze. To był 2002 rok, wiem, bo musiałam urwać się z wieczornego koncertu Czarnych Ciasteczek, żeby jechać pod Legnicę do ówczesnego narzeczonego w celu poznania przyszłych teściów. Na szybko wzięłam jeszcze tylko autograf od Tomka Majerana, co dla mnie wtedy – rok przed debiutem – było mega ważnym wydarzeniem. Pamiętam, że już wtedy na festiwalach Biura panował dość wyraźny podział na niedostępny stolik „poetów Biurowych”, czyli tych, którzy występowali na scenie i ich znajomych, oraz poboczne stoliki ludzi, którzy przyjechali na festiwal jako publiczność. Ten podział w ciągu kolejnych edycji (a byłam na kilku, pewnie na większości) właściwie się nie zmieniał – oczywiście, następowały przemieszania, do stolika „znanych i uznanych” w trakcie kolejnych festiwali we Wrocławiu dosiadali się nowi Biurowi „adepci” oraz „adeptki” (bo poetek na samym początku prócz trzech czy czterech przy nim nie było), ale sama zasada podziału na „tych ze sceny” i „tych spod sceny” funkcjonowała nawet jeszcze w ubiegłym roku. I nagle tegoroczna edycja zmieniła wszystko – a wiem, że to nie jest tylko moje zdanie, bo podobne opinie padały w ankietach i w prywatnych rozmowach ze strony publiczności (które to słowo – „publiczność” – wobec tej zmiany właściwie mogłoby przestać istnieć, bo wszyscy byliśmy tam „współuczestni(cz)kami”). Reasumując: moim zdaniem największą wartością tegorocznego festiwalu jest to, że zniknął odwieczny podział na poetów Biura i poetów nie-Biura, że „zadziała się” wspólnota, o której – w tonie postulatywnym – pierwszego wieczoru mówił Dawid Mateusz. Ludzie, którzy zjechali do Stronia (czy to jako uczestnicy pracowni, czy to jako „wolni słuchacze” spotkań, czy to jako ekipa BL), wytworzyli atmosferę kooperacji i wzajemności, a nie stolikowych towarzystw wzajemnej adoracji. Marzyłoby mi się, żeby tak już było co roku!

Aleksandra Grzemska: Poczucie wspólnoty i współtworzenia środowiska literackiego/poetyckiego dało się wyczuć już po kilku pierwszych godzinach tegorocznej edycji festiwalu. Ubiegłoroczna, podczas której poznałam zespół pracujący nad festiwalem, ale także osoby współpracujące z Biurem przy innych projektach, to były dla mnie cztery bardzo intensywne i stresujące dni. Wszystko było nowe, czułam się obco, a „stolikowe” podziały na „starych Mistrzów” i „młodych Połowiczan” nie pomagały w asymilacji. Tegoroczna Stacja Literatura 23 udowodniła, że atmosferę festiwalu tworzą ludzie-w-relacjach i że sztuczne podziały można niwelować, na przykład siadając razem wokół ogniska z kociołkiem Konrada Góry (co stało się już festiwalową tradycją).

Juliusz Pielichowski: Po raz pierwszy zetknąłem się z Biurem jako finalista Połowu w 2011 roku, który zresztą prowadziła wtedy – wespół z Romanem Honetem – Asia. Później było Pogotowie Literackie z Bohdanem Zadurą i Andrzejem Sosnowskim. Wszystko to działo się jeszcze we Wrocławiu, a więc mieście, w którym dorastałem, co miało dla mnie swoje znaczenie. Rok temu, po kilku (krakowskich) latach przerwy, przyjechałem do Stronia, które – jak zresztą cała Kotlina Kłodzka – jest dla mnie ważniejszym miejscem niż Wrocław. Wspominam o tym prywatnym planie, bo właśnie poczucie bycia u siebie, gdy myślę o literaturze, jest dla mnie bardzo ważne. Przyznaję zupełnie otwarcie, że towarzyszyło ono mi podczas imprez Biura właściwie od samego początku. W pełni zgadzam się z Asią, że doświadczenie współuczestnictwa jest dziś największą wartością festiwalu. Ja też mam poczucie, że tegoroczna edycja niezwykle skutecznie i – miejmy nadzieję – ostatecznie zlikwidowała wszelkie podziały. Do tego dodałbym jeszcze prawdziwą międzypokoleniowość spotkań. Nie znam innego festiwalu, na którym każdy, kto zdecyduje się przyjechać, może tak łatwo i w atmosferze zasadniczej równości po prostu porozmawiać zarówno z mistrzami tej miary co Tadeusz Sławek, jak i nieznajomymi, którzy po zamienieniu kilku słów okazują się zaskakująco „znajomi”. Wspólnota ludzi, dla których literatura nie tylko nie traci, ale wręcz zyskuje na znaczeniu, to dziś największy kapitał Biura i festiwalu.

Aleksandra Olszewska: Moja perspektywa może być o tyle inna, że podczas festiwalu zawsze byłam w grupie organizatorów, czyli właściwie jeszcze trzeciego „stolika”, tego „zza sceny”. W tym roku jednak rzeczywiście coś przeskoczyło i nie dość, że stoliki poszły w odstawkę, to jeszcze czuć było tyle dobrej woli i wzajemnej życzliwości. Dla mnie to było chyba najważniejsze, bo dało dużo spokoju, a co za tym idzie – ogromną przyjemność związaną z doświadczeniem festiwalu. Czuło się, że wszystkim zależy, że jesteśmy tu po coś. To było prawdziwe i szczere, zero pozerki.

Dawid Mateusz: „Stolikowy” podział na „znanych i uznanych” oraz publiczność był wcześniej bardzo wyrazisty. Przeniesienie festiwalu do Stronia Śląskiego zadziało tutaj na plus, a ostatnia edycja zupełnie zatarła te różnice. Cóż więcej dodać? Chyba tylko to, że naszym zadaniem jest zapewnienie warunków ku temu, żeby to trwało. Wchodzącemu na scenę pokoleniu ideały wspólnotowe są bardzo bliskie, to, co wydarzyło się na festiwalu, jest efektem szerszego zjawiska, któremu bardzo kibicuję i które całym sobą wspieram. Naszą rolą jest tutaj stworzenie przestrzeni do tej wspólnoty, a reszta będzie wydarzać się swoim torem, we właściwym tempie.

Artur Burszta: Piotr Sommer w książce Bitwie o Legnicę na podsumowanie pierwszych ośmiu edycji imprezy napisał: „Legnica to był duży nakręt, przyjacielskość i kupa radości”. We Wrocławiu taka więź była tylko raz. W 2005 roku. Musieliśmy przesunąć o jeden dzień cały festiwal z powodu pogrzebu Jana Pawła II. Nie było Facebooka, a mimo to na pierwszym wydarzeniu zjawiło się 700 osób! W kolejnych latach nie było już nawet wspólnoty między autorami. Dopiero w 2015 roku udało się namówić niemal wszystkich na jeszcze jeden „wspólny występ”. Było jednak jak w rockowej supergrupie, gdzie każdy „gra już dla siebie”. Czy trzeba jeszcze komuś odpowiadać na pytanie, dlaczego zdecydowaliśmy się na wyprowadzkę z Wrocławia? Pamiętacie ten moment ostatniego dnia festiwalu, gdy zapytałem te 200 osób będących wówczas sali, kto był na ostatnim Porcie we Wrocławiu trzy lata temu? Rękę podniosło zaledwie kilka osób. Sądziłem, że to będzie przynajmniej 1/4 sali. Przenosząc festiwal z Wrocławia do Stronia Śląskiego, zaryzykowaliśmy cały dwudziestoletni dorobek. Musieliśmy zresetować wszystko, łącznie z podziękowaniem za współpracę większości autorów, bo okazało się, że tej rewolucji nie da się zrobić bez przewrócenia do góry nogami hierarchii, które mozolnie przez te wszystkie lata tworzyliśmy. Co za tym idzie, odwróciła się od nas część odbiorców, więc trzeba było też odbudować festiwalową publiczność. I to się udało. W dwa lata. To także niemałe wartości Stacji Literatura. A jeszcze przy tym wszystkim pojawili fantastyczni ludzie. Taka niesamowita, dodatkowa nagroda.

Dawid Mateusz: Dla mnie to efekt szerszego zjawiska, zmian pokoleniowych, szczególnie przesunięcia środka ciężkości z „ja” na „my”. To nie tyczy się tylko literatury. Natomiast by ta wspólnota mogła zaistnieć, konieczne jest stworzenie ku temu warunków. I tutaj już odpowiedzialność leży po stronie organizatorów. Miejsce ku temu jest doskonałe. CETiK i samo Stronie Śląskie otoczone górami robią swoje. Równie ważny jest program festiwalu, to było chyba pierwsza tego typu impreza w moim życiu, na której właściwie nie było słabych czytań (a mówię nie tylko o festiwalach BL). Wszystko ładnie razem zagrało i należy to w tej formie kontynuować, pamiętając jednocześnie, że nie ma już biernych obserwatorów, każdy jest współuczestnikiem, współtworzymy razem całość tego wydarzenia. I to „współ” jest tutaj chyba najważniejsze.

Joanna Mueller: Tak, ja też czuję to przesilenie z pozycji „ja” na „my”. Jako prowadząca Pracownię pierwszej książki obawiałam się, jak będzie przebiegać współpraca między uczestnikami, bo przecież wiadomo, że jest to rodzaj rywalizacji – spotykamy się, gadamy, a przecież w efekcie z dwudziestu projektów wydana zostanie jedna książka lub dwie. Ale jak tylko usiedliśmy w naszym ciasnym warsztatowym pokoiku, to już wiedziałam, że ci wspaniali ludzie wcale nie są nastawieni na rywalizację, ale właśnie na współpracę, na kooperację, na wzajemne wspieranie się w pisaniu. Przeczytali propozycje wydawnicze koleżanek i kolegów, wskazywali konkretnie słabsze i silniejsze strony ich książek, wszystko w atmosferze wzajemnego szacunku, a przede wszystkim – zaciekawienia tym, co i jak piszą inni. To było bardzo ożywcze, bo widziałam – i wciąż widzę – jak wielu ludzi ze środowiska zostaje zniszczonych przez zawiść, przez wyścig po nagrody literackie, które czynią wszystkim więcej złego niż dobrego. I, no właśnie, to był pierwszy festiwal, na którym nie słyszałam wciąż – jak wcześniej – kto za jaką książkę dostał jaką nagrodę, i dlaczego to skandal, bo przecież powinna wygrać inna książka. Zwykle na festiwalach – nie tylko BL – ludzie do znudzenia wałkują kwestie nagrodowe, a w tym roku w Stroniu była o tym cisza, jakaż ulga!

Artur Burszta: Jeszcze w trakcie festiwalu poczułem, że piosenka Dylana „Czasy nadchodzą nowe” pięknie nam tutaj zagrała. Że udało się ocalić w nas więcej, niż moglibyśmy chcieć ocalać, i teraz jesteśmy gotowi na więcej. I zaraz pomyślałem, że gdyby Patti Smith była faktycznie z nami za rok, to wszyscy bylibyśmy gotowi na jej „People Have the Power” (Ludzie mają siłę). Myślicie, że przetrwa ta komitywa?

Juliusz Pielichowski: Poczucie pokoleniowej więzi na pewno jest ważne, chociażby dlatego, że skraca dystans do „mistrzów”, pozwala poczuć siłę kolektywu, która działa jak wzmacniacz dla pojedynczych głosów, ale nie powinniśmy go przesadnie fetyszyzować. Najważniejsze, jak zawsze, okazują się konkretne rozmowy i spotkania, zanurzone, by tak rzec, w jednostkowym doświadczeniu. Jestem pewien, że wiele więzi, które w ramach festiwalu się zawiązało, przetrwa jako element wspólnego doświadczenia właśnie, którego było się równoprawną częścią, ale w moim odczuciu ma ono nie tyle charakter pokoleniowy, co związane jest z miejscem, w którym spotkało się tych, a nie innych ludzi. I to jest dobre. Co przetrwa na gruncie literatury, to osobna kwestia, która w tej chwili nie ma większego znaczenia. Z pewnością w Stroniu i w Siennej „ludzie mają siłę”, która wykracza poza jednostkowe interesy czy osiągnięcia, koncentrując się na wspólnotowym doświadczaniu literatury. W tym sensie jest to nowa, bardzo demokratyczna z ducha jakość.

Joanna Mueller: Nie lubię myślenia pokoleniowego, bo zakłada ono naprzemienność: „oni już byli”, „więc teraz my”. Myślę, że siła jest wtedy, gdy ludzie nawzajem zaczynają się szanować, kiedy są siebie ciekawi, potrafią się sobą nawzajem zachwycić. Nawzajem, a zatem niechby ten utytułowany i ponagradzany wielokroć autor zachwycił się szczerze wierszem poety czy poetki przed debiutem, niechby nawet w swoim pisaniu nawiązał do jej czy jego wiersza (bez poczucia, że „nie wypada”), a nie tylko oczekiwał zachwytu ze strony tych, co mają na koncie tych kilka książek mniej od niego. To działa też w drugą stronę – młodzi ludzie wybijają się na niepodległość pewnym pokoleniowym idiomem, i to jest okej, ale niechby oni też nie uważali swojego generacyjnego slangu poetyckiego za jedyny i niepodważalny. Najciekawiej jest, kiedy spotykają się języki, o których moglibyśmy pomyśleć, że nie mają sobie nic do powiedzenia. A niech sobie wreszcie pogadają. To będzie mieć siłę!

Artur Burszta: Wymiana odbiorców na festiwalach następuje mniej więcej co cztery, a czasami co pięć lat. Bardzo dobrze pamiętam i chyba nawet potrafię dość dobrze opisać każdą festiwalową „formację” od 1996 roku. Ta obecna jest trochę podobna do tych pierwszych, jeszcze z Legnicy. Więcej przyjacielskości, otwartości na innych przy jednoczesnym zachowaniu indywidualności. To, co bardzo buduje, to trwanie wielu osób przy naszych działaniach. Na przykład kolejne podejścia do Połowu. Niektórzy z tegorocznych laureatów przesyłali już swoje debiutanckie zestawy nieskutecznie w kilku poprzednich edycjach. Dawniej jedno niepowodzenie w którymś projekcie oznaczało „kosę z Biurem”. Dzisiaj jest tylko mobilizacją do dalszej pracy. Dzięki temu mamy tyle dobrej poezji w pracowniach. Liczę, że podobnie będzie z prozą. Debiutanci prozaicy nie mają swojego Bierezina czy Połowu. Skazani są na samotną pracę. Jeśli za rok wróci kilka osób z tegorocznej edycji, to doczekamy się w Stacji też świetnych debiutów prozą. Podobnie myślę też o Pracowni przekładowej. Mamy w Polsce wielu wybitnych tłumaczy, ale potrzebujemy „świeżej krwi”, młodych ludzi tłumaczących swoich rówieśników. Już prawie osiemnaście lat realizujemy pogotowia poetyckie, laboratoria i warsztaty, ale chyba dopiero teraz te projekty zaczynają w pełni dojrzewać.

Aleksandra Grzemska: Myślę, że to, co wyróżnia Biuro Literackie i Stację Literatura, to właśnie są projekty pracowni, dzięki którym ludzie mogą doskonalić swoją twórczość – poetycką, prozatorską, translatorską, krytyczną – pod okiem specjalistów i wymieniać się opiniami, doświadczeniami między sobą. Konkretne osoby z własną konkretną twórczością dzięki takim projektom, jak w BL mają szansę zaistnieć jako autorki/autorzy i publikować swoje teksty, nie zatrzymując ich w szufladach.

Juliusz Pielichowski: Obecna formuła pracowni bliska jest optymalnej przede wszystkim dlatego, że pozwala rozmawiać o tekstach w znacznie szerszym gronie, niż ma to miejsce na tradycyjnie rozumianych warsztatach. Atmosfera festiwalu, na którym spotykają się ludzie różnych literackich profesji i proweniencji, sprzyja pracy nad tekstem także poza zajęciami, niezależnie od tego, czy jest to poezja, proza czy tekst krytyczny. Pod tym względem Stacja Literatura jest wyjątkowa, bo – mówię to z pełnym przekonaniem – jest otwarta na właściwe każdy przejaw literatury. Wiadomo, niedociągnięcia się zdarzają, ale wydaje mi się, że w ostatecznym rozrachunku obrany kierunek jest właściwy, a wnioski z roku na rok są wyciągane. Wystarczy zresztą spojrzeć na listę uczestników różnych projektów Biura na przestrzeni lat, by uświadomić sobie, jak wielu poetów, ale i prozaików czy krytyków w ten albo inny sposób „otarło się” o biurowe inicjatywy. Jako uczestnik kilku z nich mogę powiedzieć, że już jest bardzo dobrze – a wygląda na to, że będzie jeszcze lepiej.

Dawid Mateusz: Moim zdaniem największą wartością pracowni w obecnej formie jest płynne przejście laureatów zeszłorocznego Połowu do tegorocznej pracowni Pierwszej książki. Drużyna Asi w znacznym stopniu opierała się na poprzednich laureatach. To bardzo silna grupa, która się zna, pracuje ze sobą, inspiruje wzajemnie, podejmuje własne inicjatywy i to nie tylko w czasie festiwalu, ale przez cały rok. Mam nadzieję, że podobnie będzie z „moją” tegoroczną grupą, która za rok przedstawi Asi projekty swoich pierwszych książek.

Joanna Mueller: Tak, to płynne przejście między pracowniami jest ogromną wartością – i nie mówię tu tylko o Połowie, który niemal z automatu przechodzi w Pracownię pierwszej książki (choć przecież są wyjątki, bo niektórzy autorzy i autorki – jak choćby w tym roku Marta Stachniałek – wracają do nas po wielu latach milczenia – i to też jest świetne!), ale też o przechodzeniu autorów i autorek pomiędzy np. pracownią prozatorską, translatorską, poetyckimi itd. – taki transfer „zaliczył” w tym roku choćby Michał Domagalski, który w zeszłym roku był w Pracowni pierwszej książki, potem został jej laureatem i zadebiutował w BL tomem poetyckim, a w tym roku trafił do Pracowni prozatorskiej. Z kolei Ty, Julku, też wróciłeś do nas po latach – w ubiegłym roku byłeś w Pracowni translatorskiej, prawda? A w tym roku nie dość, że wyróżniłeś się wśród prozaików, to dołączyłeś również do ścisłej ekipy BL. Takie „transfery” są bardzo ciekawe – i mam nadzieję, że jak najmniej z nich będzie się kończyło „kosą z BL”.

Aleksandra Olszewska: To, o czym mówicie, dowodzi, że udało się wypracować system. Na pewno jest jeszcze co poprawiać i o tym wiemy. Marzyłby mi się rozwój pracowni kadrowych, by budować współpracę i wspólnotę również między organizatorami wydarzeń literackich (i nie tylko), między instytucjami, wymieniać się doświadczeniami, działać wspólnie. Jasne, na poziomie ogółu brzmi to utopijnie i mało konkretnie, widzieliśmy przy okazji międzynarodowych projektów, że często kończy się to fiaskiem albo tylko złudzeniem współpracy. Ale powinno dawać do myślenia, że łatwiej o takie sojusze w wymiarze międzynarodowym niż krajowym (każdy ma wtedy swoją „językową działkę”, od której jest ekspertem, nie ma rywalizacji o te same granty). Myślę jednak, że warto próbować.

Artur Burszta: Przez dwadzieścia lat w Stroniu Śląskim nie było domu kultury. Dawniej centrum mieściło się w „okrąglaku” w budynku, który jest 200 metrów od CETiK-u. Byłem ostatnim kierownikiem w tym miejscu w 1991 roku. Cztery lat później, pod koniec 1995 roku, wyjeżdżałem ze Stronia w poczuciu klęski różnych działań, jakie podejmowałem, by kultura mogła się w tutaj ostać. Wiedziałem, że bez niej tutejsza społeczność straci coś bezpowrotnie. Choć było to przez kilka dekad robotnicze miasteczko, to poziom zainteresowania sztuką oraz zaangażowania w kulturę był jednym z największych w tej części Polski. I niestety się nie myliłem. Te dwadzieścia lat bez domu kultury zrobiło swoje. Początki Stacji w 2016 roku były więc naprawdę trudne. I nie chodzi tylko o niewielką liczbę osób ze Stronia uczestniczących w imprezie, ale także zaangażowanie lokalnej społeczności. Pomału to się zmienia i dzisiaj wygląda znacznie lepiej niż dwa lata temu. Bardzo dobrze myślę np. o tegorocznym gastronomicznym wsparciu Dworku Galosa. Ekipa CETiK-u też już mocno zżyła się z imprezą. Przy okazji pierwszej edycji w Stroniu Śląskim było wiele do stracenia. Sporo osób pytało mnie, czy aby wiem, co robię, rezygnując ze współpracy z Wrocławiem na rzecz „takiego miejsca”. A ja czułem, że Stronie Śląskie to ratunek nie tylko dla festiwalu, ale także wielu obszarów działań, które współtworzą nasze środowisko. Czy po trzeciej edycji festiwalu w tym miejscu możemy już powiedzieć, że ta przeprowadzka była dobrym pomysłem? Czy w takim miejscu „czyta się faktycznie naturalniej”?

Juliusz Pielichowski: Pozwolę sobie odpowiedzieć na Twoje pytanie jako pierwszy, bo – podobnie jak Ty – znam Stronie, jak i całą okolicę, dość dobrze i od dawna. Wydaje mi się, że z perspektywy tej społeczności festiwal ma ogromne znaczenie. Trzeba powiedzieć wprost – nie ma w regionie innej imprezy, która mogłaby konkurować ze Stacją pod względem skali i różnorodności. Obok Międzynarodowego Festiwalu Chopinowskiego w Dusznikach-Zdroju, który posiada zacną i piękną tradycję – Stacja Literatura jest dziś jedynym naprawdę międzynarodowym wydarzeniem kulturalnym w tej części Polski. Myślę, że mieszkańcy to już widzą i zaczynają doceniać. Mnie ponad 80% poparcia dla festiwalu tutaj, w Sudetach Wschodnich, nie dziwi, bo jestem od tych miejsc absolutnie uzależniony. A czy czyta się tutaj bardziej naturalnie? Wiesz, ja po raz pierwszy przeczytałem W poszukiwaniu straconego czasu pewnego upalnego sierpnia w nieodległym Radochowie, i wtedy ta lektura zmieniła we mnie wszystko. Nie chcę tu uprawiać kombatanctwa ani przesadnej prywaty, ale ja naprawdę nie znam aż tak wielu innych miejsc, w których czytałoby mi się równie dobrze. Nie zliczę też, ile razy podczas czterech festiwalowych dni rozmawiałem o tym z uczestnikami, którzy często przyjechali do Stronia i Siennej po raz pierwszy w życiu – i po prostu się zachwycili.

Joanna Mueller: To ja z kolei powiem coś z perspektywy przebrzydłej mieszczki, dla której przyjazd na festiwal do Kotliny Kłodzkiej z rozleniwionej stolicy (gdzie w imprezach kulturalnych można przebierać, więc w efekcie nie wybiera się niczego) był rzeczywiście odskocznią od codzienności, okazją do skupienia na wierszach i spotkaniach międzyludzkich. Rok temu dojazd do Stronia z Warszawy wydawał mi się upiornym pomysłem, ale podróż podstawionym przez BL autokarem nawet dla osoby w ósmym miesiącu ciąży, mimo zmęczenia, okazała się budującym doświadczeniem, bo już w drodze można było nawiązać relacje z ludźmi jadącymi w to samo miejsce. W tym roku autokaru z Warszawy akurat nie było, ale świetnym pomysłem okazały się BLeBlecary, które też pozwoliły nawiązywać więzi już w podróży (pozdrawiam moją cudowną współtowarzyszkę Beatę Stasińską!). Na miejscu natomiast wspólnota była niejako nieunikniona – bo choćbyśmy nawet klęli na to, że nie da się w łatwy sposób przemieścić ze Stronia do Siennej i z powrotem, więc jest się uzależnionym od podstawionych busów, to jednak to w jakiś sposób sprawia, że ludzie bardziej uczestniczą w spotkaniach, nie rozpierzchają się gdzieś po knajpach, jak na pewno byłoby w większym mieście. Dobrym pomysłem są też wieczorne spotkania „integracyjne” w Czarnej Górze – ludzie nie uciekają do pokojów na popijawy w małych gronach, ale gromadzą się i na live setach, i na afterkach, gdzie towarzystwa się mieszają, a więzi zacieśniają. Inną sprawą jest natomiast kwestia włączenia w festiwal poetycki mieszkańców, bo tutaj, mam wrażenie, jest wciąż sporo do zrobienia. Sama byłam w tym roku w szkole, gdzie wprawdzie zgromadzono na moim czytaniu Piratów dobrej roboty dziewięć klas, czyli jakieś 180 osób, ale miałam wrażenie, że dzieciaki (a i nauczycielki też) są trochę do tego spotkania przymuszone, że nie interesuje ich to, co mówię i czytam, i że patrzą na mnie trochę jak na dziwadło z dalekiego świata – więc i ja, i oni byliśmy tym spotkaniem trochę onieśmieleni, a w efekcie – chyba rozczarowani. Myślę, że warto pomyśleć nad jakimiś bardziej dalekosiężnymi, choć może liczebnie skromniejszymi, warsztatami z dzieciakami i młodzieżą ze Stronia, a także z dorosłymi mieszkańcami (wiem, że jakieś działania w tym roku były, ale nie wiem, jak to się potoczyło), tak żeby kiedy zacznie się festiwal, oni mogli – i chcieli! – być jego częścią, współtworzyć go. Jak zainteresować mieszkańców Stronia naszym festiwalem, żebyśmy nie tylko my czuli się dobrze ugoszczeni przez to miasto, ale też żebyśmy umieli ugościć na festiwalu lokalną społeczność – oto jest pytanie, oto wyzwanie!

Aleksandra Olszewska: Też mi się wydaje, że to pozostaje nadal największym wyzwaniem. Niby postulatem jest wyprowadzanie imprez poza duże miasta, by umożliwić uczestnictwo osobom, które na co dzień mogą nie mieć tak łatwego dostępu do kultury, ale samo zorganizowanie imprezy „in the middle of nowhere” nie wystarczy. Zadaję sobie masę pytań właśnie w związku z tym zagadnieniem. Czy fakt, że Stacja jest w Stroniu, ma znaczenie? Czy też praktycznie każde miejsce – spełniające warunki takie, jak dostępność obiektu (CETiK) i ekipy gotowej do współpracy – ulokowane trochę na odludziu byłoby miejscem dobrym? Jeden z najważniejszych europejskich festiwali literackich odbywa się w malutkiej miejscowości Hay-on-Wye, z tym że jest to miasteczko bardzo literackie, pełne małych księgarni, więc dlatego ta lokalizacja jest naturalna. Trzeba jakoś przygotować lokalną publiczność do uczestnictwa w wydarzeniu, a to jest proces. Na pewno jeden aspekt to angażowanie lokalnych partnerów – jak wspaniały Dworek Galosa. Druga sprawa to regularne spotkania przybliżające twórczość autorów czytających w ramach Stacji. To szczególnie trudne, gdy nie jest się na miejscu.

Artur Burszta: Wygląda na to, że czeka nas w jeszcze wiele pracy. Nie wolno nam spocząć na laurach. Raz jeszcze bardzo dziękuję Wam za pracę przy tegorocznej edycji. Bez Was nie byłoby tak udanego festiwalu.

O AUTORACH

Aleksandra_Grzemska_foto
Aleksandra Grzemska

Doktorantka na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego; krytyczka literacka, redaktorka i edytorka; członkini Polskiego Towarzystwa Autobiograficznego, sekretarz czasopisma naukowego „Autobiografia. Literatura. Kultura. Media”. Współredaktorka monografii: Po Czarnobylu: miejsce katastrofy w dyskursie współczesnej humanistyki (red. I. Boruszkowska, K. Glinianowicz, A. Grzemska, P. Krupa, Kraków 2017) oraz Polityki relacji w literaturze kobiet po 1945 roku (red. A. Grzemska, I. Iwasiów, Szczecin 2017); autorka tekstów naukowych publikowanych w monografiach zbiorowych i czasopismach: „Pogranicza”, „Autobiografia”, „Czas Kultury”, „Nowa Dekada Krakowska”. Interesuje się zagadnieniami form autobiograficznych we współczesnej literaturze.

Ola_Olszewska
Aleksandra Olszewska

Absolwentka filologii polskiej w ramach Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Z Biurem Literackim związana od 2013 roku. Koordynatorka projektów zagranicznych, odpowiadająca za kontakty z partnerskimi festiwalami i instytucjami literackimi z Europy i świata, a także za współpracę z Instytutami Polskimi oraz zagranicznymi przedstawicielstwami.

autorzy_leksykon_300x300_Burszta_4
Artur Burszta

Urodzony w 1972 roku. Właściciel i redaktor naczelny wydawnictwa Biuro Literackie. Od 1996 roku dyrektor festiwalu literackiego Fort Legnica, od 2004 Portu Literacki Wrocław i od 2016 Stacji Literatura. Autor telewizyjnych programów w TVP Kultura Poezjem (2008-2009) i Poeci (2015) oraz filmu Dorzecze Różewicza (2011). Wyróżniony m.in. nagrodą Sezonu Wydawniczo-Księgarskiego IKAR za "odwagę wydawania najnowszej poezji i umiejętność docierania z nią różnymi drogami do czytelnika" oraz nagrodą Biblioteki Raczyńskich "za działalność wydawniczą i żarliwą promocję poezji".

Dawid_Mateusz_foto
Dawid Mateusz

Urodzony w 1986 roku. Publikował w licznych pismach zwartych i ulotnych. Podejmował wiele, mniej lub bardziej udanych inicjatyw kulturalnych. Jest autorem debiutanckiej Stacji wieży ciśnień (2016), która ukazała się nakładem Biura Literackiego. Mieszka w Krakowie.

autorzy_leksykon_300x300_Mueller
Joanna Mueller

Urodzona w 1979 roku w Pile. Poetka, eseistka, redaktorka, wielodzietna mama. Wydała cztery tomy poetyckie: Somnambóle fantomowe (Kraków 2003), Zagniazdowniki/Gniazdowniki (Kraków 2007, nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia), Wylinki (Wrocław 2010) i intima thule (Wrocław 2015, nominacje do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy i do Silesiusa) oraz dwie książki eseistyczne: Stratygrafie (Wrocław 2010, nagroda Warszawska Premiera Literacka) i Powlekać rosnące (Wrocław 2013). Redaktorka książek: Solistki. Antologia poezji kobiet (1989–2009) (Warszawa 2009, razem z Marią Cyranowicz i Justyną Radczyńską) oraz Warkoczami. Antologia nowej poezji (Warszawa 2016, wraz z Beatą Gulą i Sylwią Głuszak). Tłumaczona m.in. na języki: czeski, serbski, rosyjski, ukraiński, niderlandzki, angielski, niemiecki (Mystische musthaves, Berlin 2016). Mieszka w Warszawie, gdzie m.in. współprowadzi seminarium o literaturze kobiet Wspólny Pokój.

Juliusz Pielichowski
Juliusz Pielichowski

Urodzony w 1984 r. w Gliwicach, poeta, tłumacz (J. Conrad, H.D. Thoreau, Z. Bauman). Finalista i laureat kilku projektów Biura Literackiego („Połów” 2011, Pracownia Przekładowa 2017, Pracownia Prozy 2018). Na zlecenie MKiDN autor opracowania Joseph Conrad w literaturze światowej (Muzeum Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Berdyczowie, 2015). Autor tomu wierszy Czarny organizm, który ukaże się nakładem Instytutu Mikołowskiego. Mieszka w Warszawie.

powiązania

01_WYWIADY__Elizabeth BISHOP__1

Przekuwanie krzyku

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Juliusz Pielichowski

Rozmowa Joanny Mueller i Juliusza Pielichowskiego, towarzysząca wydaniu książki Santarém (wiersze i trzy małe prozy) Elizabeth Bishop w przekładzie Andrzeja Sosnowskiego, która ukazała się w Biurze Literackim 5 listopada 2018 roku.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Jerzy JARNIEWICZ__Wrażliwość wiersza

Wrażliwość wiersza

wywiady / O KSIĄŻCE Jerzy Jarniewicz Juliusz Pielichowski

Rozmowa Juliusza Pielichowskiego z Jerzym Jarniewiczem na temat antologii 100 wierszy wypisanych z języka angielskiego, w wyborze i przekładzie Jerzego Jarniewicza, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 24 września 2018 roku.

WIĘCEJ
10_UTWORY__Różni AUTORZY_Wiersz doraźny_Dzień gniewu

Wiersz doraźny: Dzień gniewu

utwory / premiery w sieci Grzegorz Wróblewski Jakub Kornahuser Joanna Mueller Karol Maliszewski Przemysław Owczarek Zbigniew Machej

Pozakonkursowy zestaw „Wierszy doraźnych 2018” autorstwa Jakuba Kornhausera, Zbigniewa Macheja, Karola Maliszewskiego, Joanny Mueller, Przemysława Owczarka, Grzegorza Wróblewskiego.

WIĘCEJ
20_NAGRANIA__Radosław JURCZAK, Dawid MATEUSZ, Magdalena PUŁKA, Karolina FELBERG-SENDECKA__Nieśmiertelność

Nieśmiertelność

nagrania / Stacja Literatura Dawid Mateusz Karolina Felberg-Sendecka Magdalena Pułka Radosław Jurczak

Spotkanie autorskie w ramach festiwalu Stacja Literatura 22, w którym udział wzięli Radosław Jurczak, Dawid Mateusz, Magdalena Pułka i Karolina Felberg-Sendecka.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Walt WHITMAN__Pół metra pod kadrem. O podpatrywaniu Whitmana

Pół metra pod kadrem. O podpatrywaniu Whitmana

wywiady / O KSIĄŻCE Juliusz Pielichowski Szymon Żuchowski

Rozmowa Juliusza Pielichowskiego z Szymonem Żuchowskim, towarzysząca premierze książki Życie i przygody Jacka Engle’a Walta Whitmana w przekładzie Szymona Żuchowskiego, wydanej nakładem Biura Literackiego 21 maja 2018 roku.

WIĘCEJ
03_RECENZJE__Juliusz_PILICHOWSKI__Sekretne życie Walta Whitmana

Sekretne życie Walta Whitmana

recenzje / ESEJE Juliusz Pielichowski

Recenzja Juliusza Pielichowskiego, towarzysząca premierze książki Życie i przygody Jacka Engle’a Walta Whitmana w przekładzie Szymona Żuchowskiego, wydanej nakładem Biura Literackiego 21 maja 2018 roku.

WIĘCEJ
20_NAGRANIA__John ASHBERY__Tribute to John Ashbery

Tribute to John Ashbery

nagrania / Stacja Literatura Asja Bakić Bagio Guerra Bogusław Kierc Dawid Mateusz Joanna Mueller John Ashbery Kacper Bartczak Llŷr Gwyn Lewis Lynn Suh Marcin Sendecki Radosław Jurczak Roman Honet Ryan van Winkle Szymon Słomczyński Tomasz Bąk

Spotkanie autorskie „Tribute to John Ashbery” w ramach festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Robert RYBICKI__1

Pozostaje tylko miłosierdzie

wywiady / O KSIĄŻCE Dawid Mateusz Konrad Góra Robert Rybicki

Rozmowa Konrada Góry i Dawida Mateusza z Robertem Rybickim, towarzysząca premierze książki Podręcznik naukowy dla onironautów (1998-2018), wydanej nakładem Biura Literackiego 19 marca 2018 roku.

WIĘCEJ
05_RECENZJE__Joanna MUELLER__Ogród o rozwidlających się skojarzeniach, czyli jak nie rymuje Kosenda

Ogród o rozwidlających się skojarzeniach, czyli jak nie rymuje Kosenda

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Z analogowych remisji Lucjusza Blancjusza Patryka Kosendy, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Bohdan ZADURA__Kraj nieograniczonych możliwości

Kraj nieograniczonych możliwości

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Dawid Mateusz

Rozmowa Dawida Mateusza z Bohdanem Zadurą, towarzysząca premierze książki Po szkodzie, wydanej nakładem Biura Literackiego 26 lutego 2018 roku.

WIĘCEJ
05_RECENZJE_Joanna_MUELLER__Wersy jak mansjony. O anarchitektonicznej poezji Macieja Konarskiego

Wersy jak mansjony. O anarchitektonicznej poezji Macieja Konarskiego

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Poza geometrią Macieja Konarskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Bob DYLAN__Polarną nocą i po drugiej stronie lustra

Polarną nocą i po drugiej stronie lustra

wywiady / O KSIĄŻCE Dawid Mateusz Filip Łobodziński

Rozmowa Dawida Mateusza z Filipem Łobodzińskim, towarzysząca premierze książki Tarantula Boba Dylana w przekładzie Filipa Łobodzińskiego, wydanej nakładem Biura Literackiego 15 stycznia 2018 roku.

WIĘCEJ
21_NAGRANIA__Różni AUTORZY__Nie będzie naród pluł nam w twarz

Nie będzie naród pluł nam w twarz

nagrania / Stacja Literatura Dawid Mateusz Jakobe Mansztajn Paweł Kaczmarski Piotr Przybyła

Spotkanie autorskie „Nie będzie naród pluł nam w twarz” z udziałem Pawła Kaczmarskiego, Jakobe Mansztajna, Dawida Mateusza i Piotra Przybyły w ramach festiwalu Stacja Literatura 21.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Agata JABŁOŃSKA__1

Najpierw weźmiemy Manhattan

wywiady / O KSIĄŻCE Agata Jabłońska Dawid Mateusz

Rozmowa Dawida Mateusza z Agatą Jabłońską, towarzysząca premierze książki Raport wojenny, wydanej nakładem Biura Literackiego 20 listopada 2017 roku.

WIĘCEJ
06_RECENZJE__Joseph CONRAD__Placówka postępu komentarz

Placówka postępu: komentarz

recenzje / KOMENTARZE Juliusz Pielichowski

Komentarz translatorski Juliusza Pielichowskiego do opowiadania Josepha Conrada Placówka postępu, które prezentowane jest w ramach projektu „Klasyka od nowa”.

WIĘCEJ
10_UTWORY__Joseph CONRAD__Placówka postępu

Placówka postępu

utwory / premiery w sieci Joseph Conrad Juliusz Pielichowski

Premierowe opowiadanie Josepha Conrada w przekładzie Juliusza Pielichowskiego. Prezentacja w ramach projektu „Klasyka od nowa”.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Joanna_Mueller__Dzieci szybciej zrozumieją

Dzieci szybciej zrozumieją

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Maria Liczner

Rozmowa Marii Liczner z Joanną Mueller, towarzysząca premierze książki Piraci dobrej roboty, wydanej nakładem Biura Literackiego 23 października 2017 roku.

WIĘCEJ
04_RECENZJE__Joanna_Mueller__Hmm, aha, pff, czyli o piraceniu pisania

Hmm, aha, pff, czyli o piraceniu pisania

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller w ramach cyklu „Historia jednego tekstu”, towarzyszący premierze książki Piraci dobrej roboty, wydanej nakładem Biura Literackiego 23 października 2017 roku.

WIĘCEJ
17_DZWIEKI__Joanna MUELLER __trofea i tropy, wnyki i wymyki

trofea i tropy, wnyki i wymyki

dzwieki / RECYTACJE Joanna Mueller

Wiersz z tomu intima thule, zarejestrowany podczas spotkania „Poeci na nowy wiek” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ
21_NAGRANIA__Joanna MUELLER __Nowe sytuacje w Trybie żeńskim Joanna Mueller

Nowe sytuacje w Trybie żeńskim: Joanna Mueller

nagrania / Z Fortu do Portu Joanna Mueller

Zapis spotkania autorskiego „Nowe sytuacje w Trybie żeńskim” z Joanną Mueller w ramach 19. festiwalu literackiego Port Wrocław 2014.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Bronka NOWICKA__Abc

Językowe obrazowanie świata

wywiady / O KSIĄŻCE Aleksandra Olszewska Bronka Nowicka

Rozmowa Aleksandry Olszewskiej z Bronką Nowicką, towarzysząca nowemu i rozszerzonemu wydaniu książki Nakarmić kamień. Obrazy rzeczy, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 11 września 2017 roku.

WIĘCEJ
02_WYWIADY__Maja-PFLÜGER__Mecenat-dla-literatury-Maja-Pflüger

Mecenat dla literatury: Maja Pflüger

wywiady / O PISANIU Artur Burszta Maja Pflüger

Rozmowa Artura Burszty z Mają Pflüger. Prezentacja w ramach cyklu „Mecenat dla literatury”.

WIĘCEJ
02_WYWIADY__-Biagio-GUERRA__Mecenat-dla-literatury-Biagio-Guerra

Mecenat dla literatury: Bagio Guerra

wywiady / O PISANIU Artur Burszta Bagio Guerra

Rozmowa Artura Burszty z Biagio Guerra. Prezentacja w ramach cyklu „Mecenat dla literatury”.

WIĘCEJ
24MM.ORG * PHOTOGRAPHY

Spalić się w wierszu

wywiady / O KSIĄŻCE Aleksandra Grzemska Tomasz Pułka

Tomasz Pułka odpowiada na pytania Aleksandry Grzemskiej.

WIĘCEJ
RECENZJE__Dawid_MATEUSZ__Historia-jednego-wiersza-Paralaksa-w-weekend

Historia jednego wiersza: „Paralaksa w weekend”

recenzje / KOMENTARZE Dawid Mateusz

Autorski komentarz Dawida Mateusza w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Wybieganie z raju (2006–2012) Tomasza Pułki, wydanej w Biurze Literackim 10 lipca 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Mecenat-dla-literatury-Ryan-Van-Winkle

Mecenat dla literatury: Ryan Van Winkle

wywiady / O PISANIU Artur Burszta Ryan van Winkle

Na pytania z ankiety Artura Burszty odpowiadają uczestnicy 2. Europejskiego Forum Literackiego, które pod hasłem „Mecenat dla literatury” odbędzie się 8 i 9 września w ramach Stacji Literatura 22 w Stroniu Śląskim.

WIĘCEJ
WYWIADY_Mecenat-dla-literatury-Urszula-Chwalba

Mecenat dla literatury: Urszula Chwalba

wywiady / O PISANIU Artur Burszta Urszula Chwalba

Na pytania z ankiety Artura Burszty odpowiadają uczestnicy 2. Europejskiego Forum Literackiego, które pod hasłem „Mecenat dla literatury” odbędzie się 8 i 9 września w ramach Stacji Literatura 22 w Stroniu Śląskim.

WIĘCEJ
WYWIADY_Ellul

Literary Europe Live: Leanne Ellul

wywiady / O PISANIU Aleksandra Olszewska Leanne Ellul

Czwarty odcinek cyklu wywiadów Oli Olszewskiej, zatytułowanego „Literary Europe” – rozmowa z Leanne Ellul.

WIĘCEJ
WYWIADY_rybicki

Jutro będzie piękna pogoda!

wywiady / O KSIĄŻCE Dawid Mateusz Robert Rybicki

Rozmowa Dawida Mateusza z Robertem Rybickim, towarzysząca premierze książki Dar Meneli, wydanej w Biurze Literackim 17 kwietnia 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Literary Europe Live Jeney Zoltán

Literary Europe Live: Jeney Zoltán

wywiady / O PISANIU Aleksandra Olszewska Jeney Zoltán

3 odcinek cyklu wywiadów Oli Olszewskiej zatytułowanego „Literary Europe” – rozmowa z Jeney Zoltánem.

WIĘCEJ
Övgü Gökçe, zdjęcie

Literary Europe Live: Övgü GÖKÇE

wywiady / O PISANIU Aleksandra Olszewska Övgü Gökçe

2 odcinek cyklu wywiadów Oli Olszewskiej zatytułowanego „Literary Europe” – rozmowa z Övgü Gökçe.

WIĘCEJ
WYWIADY_buchler

Literary Europe Live: Alexandra Büchler

wywiady / O PISANIU Aleksandra Olszewska Alexandra Büchler

1 odcinek cyklu wywiadów Oli Olszewskiej zatytułowanego „Literary Europe” – rozmowa z Alexandrą Büchler.

WIĘCEJ
NAGRANIA__Nakrec_wiersz_z_Polowu_2015

Nakręć wiersz z Połowu

nagrania / Z Fortu do Portu Artur Burszta Joanna Mueller

Zapis spotkania autorskiego z laureatami konkursu „Nakręć wiersz” w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ
WYWIADY_larkin2

Szczodrość dla mniej oszukanych

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jackiem Dehnelem, towarzysząca premierze książki Zimowe królestwo, wydanej w Biurze Literackim 23 stycznia 2017 roku.

WIĘCEJ
NAGRANIA__Spoznieni_spiewacy

Spóźnieni śpiewacy

nagrania / Między wierszami Artur Burszta Jolanta Kowalska Maurice Blanchot Philip Larkin Raymond Roussel Ronald Firbank Wallace Stevens William Carlos Williams

Tłumacze opowiadają o książkach Żółte popołudnie Wallace’a Stevensa, Tomasz Mroczny. Szaleństwo dnia Maurice’a Blanchota oraz Dokumenty mające służyć za kanwę Raymonda Roussela. Nagranie zrealizowano podczas festiwalu Port Wrocław 2009

WIĘCEJ
WYWIADY_Bargielska

Nigdy to „ydgin” pisane wspak

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Justyna Bargielska

Rozmowa Joanny Mueller z Justyną Bargielską, towarzysząca premierze książki Siedem przygód Rozalii Grozy, wydanej w Biurze Literackim 9 lutego 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_gora

Jeszcze nikt nie oślepł od odwracania wzroku*

wywiady / O KSIĄŻCE Dawid Mateusz Konrad Góra

Rozmowa Dawida Mateusza z Konradem Górą, towarzysząca premierze książki Nie, wydanej w Biurze Literackim 15 listopada 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_sarraute

Brodząc w habitusie

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Szymon Żuchowski

Rozmowa Joanny Mueller z Szymonem Żuchowskim, towarzysząca premierze książki Tropizmy w przekładzie Szymona Żuchowskiego, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_maria_przez_marte

Maria przez Martę odzyskana

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Recenzja Joanny Mueller z książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w wyborze Marty Podgórnik.

WIĘCEJ
RECENZJE_niewymuszone_gry

Niewymuszone gry z tożsamością

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Połów 2011. Fragment eseju Joanny Mueller Kuter do bazy! – o poezji Macieja Taranka.

WIĘCEJ
WYWIADY_elsner

Mam wrażenie, że kaleczę język polski

wywiady / O KSIĄŻCE Aleksandra Olszewska Sławomir Elsner

Rozmowa Aleksandry Olszewskiej ze Sławomirem Elsnerem, towarzysząca premierze książki Mów, wydanej w Biurze Literackim 6 września 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Dawid_Mateusz

Kilka wolt

wywiady / O KSIĄŻCE Dawid Mateusz Krzysztof Sztafa

Rozmowa Krzysztofa Sztafy z Dawidem Mateuszem, towarzysząca premierze książki Stacja wieży ciśnień, wydanej w Biurze Literackim 26 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Mateusz_kometarz

Brugata

recenzje / KOMENTARZE Dawid Mateusz

Komentarz Dawida Mateusza w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Stacja wieży ciśnień, wydanej w Biurze Literackim 26 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_rich_ab

Trochę ziemia nieznana

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Głuszak Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jakubem Głuszakiem, towarzysząca premierze książki 21 wierszy miłosnych, wydanej w Biurze Literackim 12 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_adcock

Mięśnie niezbędne by być zdolnym do empatii

wywiady / O PISANIU Aleksandra Olszewska Juana Adcock

Rozmowa Aleksandry Olszewskiej z Juaną Adcock. Prezentacja w ramach projektu Nowe głosy z Europy.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Poeci_na_nowy_wiek_2015

Poeci na nowy wiek

nagrania / Z Fortu do Portu Joanna Mueller Julia Szychowiak Justyna Bargielska

Zapis spotkania autorskiego „Poeci na nowy wiek” z Justyną Bargielską, Joanną Mueller i Julią Szychowiak w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ
WYWIADY_Dawid_Mateusz

Kąt zaangażowania

wywiady / O PISANIU Dawid Mateusz Jakub Skurtys

Rozmowa Jakuba Skurtysa z Dawidem Mateuszem. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
UTWORY_mateusz

Livestream

utwory / premiery w sieci Dawid Mateusz

Premierowy zestaw wierszy Dawida Mateusza. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
RECENZJE_komentarz_dawid_mateusz

Wykształcenie

recenzje / KOMENTARZE Dawid Mateusz

Autorski komentarz Dawida Mateusza w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
RECENZJE_Opowiesc-sprzed-roku-zerowego

Opowieść sprzed roku zerowego

recenzje / IMPRESJE Aleksandra Grzemska

Recenzja Aleksandry Grzemskiej towarzysząca premierze Książki o Unie Faruka Šehicia, wydanej w przekładzie Agnieszki Schreier w Biurze Literackim 21 marca 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Roman-Honet_1

Kobieta, muzyka, liryka i pies

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Roman Honet

Rozmowa Artura Burszty z Romanem Honetem, towarzysząca premierze książki rozmowa trwa dalej, wydanej w Biurze Literackiem 8 marca 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

Blisko intymnego świata

wywiady / O PISANIU Joanna Mueller Karolina Sałdecka

Rozmowa Karoliny Sałdeckiej z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
RECENZJE_Nieostre_widzenia_Grzemska_2

Znaczenia i trzewia

recenzje / IMPRESJE Aleksandra Grzemska

Recenzja Aleksandry Grzemskiej towarzysząca premierze e-booka Katarzyny Jakubiak Nieostre widzenia, wydanego w Biurze Literackim 23 lutego 2016 roku.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Poeci_Joanna-Mueller

Poeci: Joanna Mueller

nagrania / Między wierszami Joanna Mueller

Dziewiąty odcinek programu literackiego „Poeci”, w którym Wojciech Bonowicz rozmawia z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
NAGRANIA_100_wierszy_polskich

100 wierszy polskich stosownej długości

nagrania / Z Fortu do Portu Artur Burszta

Zapis spotkania „100 wierszy polskich stosownej długości” podczas festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Sposoby-na-zsniecie_4

Rozmowa o książce Sposoby na zaśnięcie

wywiady / O KSIĄŻCE Anna Podczaszy Bohdan Zadura Filip Zawada Jerzy Jarniewicz Joanna Mueller Marianna Sztyma Tomasz Broda Zbigniew Machej

Dzieci zadają pytania autorom i autorkom książki Sposoby na zaśnięcie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 13 lipca 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Nakarmic-kamien

Nie papier, nie nożyczki. O Nakarmić kamień Bronki Nowickiej

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Nakarmić kamień Bronki Nowickiej, która ukazała się 29 czerwca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Woda-na-Marsie

Marsjańska gościnność

wywiady / O KSIĄŻCE Jerzy Jarniewicz Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jerzym Jarniewiczem towarzysząca premierze książki Woda na Marsie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 25 maja 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Przedszkolny-sen-Marianki

Anarchistyczna szczepionka Podsiadły – testowana na dzieciach

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Szkic Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Przedszkolny sen Marianki Jacka Podsiadły, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 20 kwietnia 2015 roku.

WIĘCEJ
DEBATY_Mikolaj_Borkowski_Za-pewne-wiersze

Mały literacki projekt

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Przemysław Rojek

Rozmowa Przemysława Rojka z Arturem Bursztą, autorem wyboru wierszy w antologii 100 wierszy polskich stosownej długości, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 23 marca 2015 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Marta-Podgornik_Przemyslaw-Koniuszy_Zawsze

Bohaterki rodzą się zmęczone

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Zawsze rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Komentarz do wiersza "dąsy, musy, winy"

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Jonanny Mueller do wiersza „dąsy, musy, winy” z książki intima thule, która ukazała się 12 stycznia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

"To jakby architektoniczna wersja matrioszek"

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Przemysław Rojek

Z Joanną Mueller o książce intima thule rozmawia Przemysław Rojek

WIĘCEJ
KSIAZKI_ta-chwila

Andrzej Falkiewicz o książce ta chwila

recenzje / KOMENTARZE Andrzej Falkiewicz Joanna Mueller

Wybór Joanny Mueller autokomentarzy Andrzeja Falkiewicza z książki ta chwila, która ukazała się nakładem Biura Literackiego w serii Proza 19 grudnia 2013 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Komentarz do szkicu Prenatal w powidoku (kolekta)

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller do szkicu „Prenatal w powidoku (kolekta)”.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

W miejscu otwierania się cielesności „rytm traumi refrenem” litanii

wywiady / O KSIĄŻCE Anita Jarzyna Joanna Mueller

Z Joanną Mueller o książce Powlekać rosnące rozmawia Anita Jarzyna.

WIĘCEJ
RECENZJE_Szymon_Slomczynski_Nadjezdza

Liryzm lawirujący

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Nadjeżdża Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Szymon_Slomczynski_Nadjezdza

W trasie najczęściej beżowy

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Szymon Słomczyński

Z Szymonem Słomczyńskim o książce Nadjeżdża rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Warszafka-plonie

Całkiem nieźle kombinują. Jak Fisz, ale nie Stanley

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Warszafka płonie, która ukazała się 4 kwietnia 2013 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W rytmie obrotów podmiotów – o wierszach Szymona Słomczyńskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W klinczu konstrukcji i konstytucji – o "apokaliptycznych apokryfach" Seweryna Górczaka

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Seweryna Górczaka.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Otwarty proces o ubezwłasnowolnienie

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller opublikowany w 2012 roku na łamach „Wakatu”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Egzotyczne-ptaki

Trzeci nurt

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Jurij Andruchowycz

Rozmowa Artura Burszty z Jurijem Andruchowyczem, towarzysząca premierze książki BEgzotyczne ptaki i rośliny, wydanej w Biurze Literackim 3 marca 2007 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

Kuter do bazy!

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Joanna Mueller współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Katarzyny Kaczmarek, Macieja Taranka i Joanny Żabnickiej.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Pawlikowska-Jasnorzewska_Seans-na-dnie-morza

Maria przez Martę odzyskana

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Recenzja Joanna Mueller z książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w wyborze Marty Podgórnik.

WIĘCEJ
WYWIADY_Rubryki-strat

Bardziej wykład niż wylew

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Joanna Mueller

Z Jackiem Dehnelem o książce Rubryki strat i zysków rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
WYWIADY_Bohdan_Zadura_Dlugi

Od kuchni

wywiady / O PISANIU Artur Burszta Bohdan Zadura

Rozmowa Artura Burszty z Bohdanem Zadurą, która ukazała się w książce Klasyk na luzie, wydanej przez Biuro Literackie 15 września 2011 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Podgornik_Rezydencja-surykatek

Lunch z Benem i Dżej Lo

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Rezydencja surykatek rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Wylinki

Wiersz w drodze – krymu mir, cry & crime

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller do wiersza „krymu mir, cry & crime” z książki Wylinki, wydanej w Biurze Literackim 18 listopada 2010 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Stratygrafie

Co to dzisiaj znaczy być poetą?

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Stratygrafie.

WIĘCEJ
34_Barbarzyńcy_czy_nie_Dwadzieścia_lat_po_przełomie_grafika_debaty

Skaczemy po górach, czyli rysowanie grubą kreską najważniejszych punktów odniesienia

debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Adam Poprawa Artur Burszta Bartosz Sadulski Grzegorz Jankowicz Paweł Kaczmarski Piotr Czerniawski Przemysław Witkowski

Głosy Artura Burszty, Piotra Czerniawskiego, Grzegorza Jankowicza, Pawła Kaczmarskiego, Adama Poprawy, Bartosza Sadulskiego i Przemysława Witkowskiego w debacie „Barbarzyńcy czy nie? Dwadzieścia lat po ‚przełomie'”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Dusze-monet

Kryptoreklama korespondencyjnego kursu szybkiego czytania

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Krzysztof Jaworski

Rozmowa Artura Burszty z Krzysztofem Jaworskim, towarzysząca premierze książki Dusze monet, wydanej w Biurze Literackim 29 stycznia 2007 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Biala-Afryka

Zgodnie z rytmem obcego świata

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Bartłomiej Majzel

Rozmowa Artura Burszty z Bartłomiejem Majzlem, towarzysząca premierze książki Biała Afryka, wydanej w Biurze Literackim 16 stycznia 2006 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Mowi-Karpowicz

Apetyt na Karpowicza

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Mirosław Spychalski

Rozmowa Artura Burszty z Mirosławem Spychalskim, towarzysząca premierze książki Mówi Karpowicz, wydanej w Biurze Literackim 11 listopada 2005 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Ani-mi-sie-sni

Nieprzyzwoite skupienie na sobie

wywiady / O KSIĄŻCE Agnieszka Wolny-Hamkało Artur Burszta

Rozmowa Artura Burszty z Agnieszką Wolny-Hamkało, towarzysząca premierze książki Ani mi się śni, wydanej w Biurze Literackim 19 października 2005 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Oranzada

Cały ten świat oranżady

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Jerzy Jarniewicz

Rozmowa Artura Burszty z Jerzym Jarniewiczem, towarzysząca premierze książki Oranżada, wydanej w Biurze Literackim 28 września 2005 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_dawid_mateusz_kujawa_sytasko

Taka prawda posiadania

recenzje / ESEJE Dawid Kujawa Maja Staśko

Szkic Mai Staśko i Dawida Kujawy o poezji Dawida Mateusza z tomu Stacja wieży ciśnień. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

Blisko intymnego świata

wywiady / O PISANIU Joanna Mueller Karolina Sałdecka

Rozmowa Karoliny Sałdeckiej z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Dom, w którym straszy tak pięknie

recenzje / ESEJE Michał Tabaczyński

Recenzja Michała Tabaczyńskiego z książki Joanny Mueller intima thule, która ukazała się w czasopiśmie „Fabularie”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Intima thule: topografia intymności

recenzje / IMPRESJE Katarzyna Szopa

Esej Katarzyny Szopy towarzyszący premierze książki intuma thule Joanny Mueller, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 12 stycznia 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Macierzyństwo i kobiecość

recenzje / ESEJE Paulina Małochleb

Recenzja Pauliny Małochleb z książki Powlekać rosnące (apokryfy prenatalne) Joanny Mueller, która ukazała się w 2014 roku w „Nowych Książkach”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Pępkowe

recenzje / IMPRESJE Anita Jarzyna

Esej Anity Jarzyny towarzyszący premierze książki Powlekać rosnące Joanny Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Stratygrafie

Żywioły języka

recenzje / ESEJE Jarosław Borowiec

Recenzja Jarosława Borowca z książki Stratygrafie Joanny Mueller, która ukazała się w marcu 2011 roku na łamach „Nowych Książek”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Wylinki

Joanna Mueller: Wylinki

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży z książki Wylinki Joanny Mueller.

WIĘCEJ