Poeta angielski. Urodził się w Leamington, w hrabstwie Warwick. Studia ukończył w 1946 w Cambridge. Rok później sam zaczął wykładać literaturę angielską. Uczył na uniwersytetach angielskich (m.in. Birmingham, Leeds, University of Warwick), i przede wszystkim za granicą (Egipt, Japonia, Berlin Zachodni, Bangkok, Singapur), gdzie przebywał przez ponad dwadzieścia pięć lat. Po powrocie do Anglii współredagował miesięcznik "Encounter" (1970-72) i był jednym z szefów wydawnictwa Chatto and Windus (1973-1982). Zmarł w Londynie 31 grudnia 2002 roku.
Debiutował wydanym w Aleksandrii arkuszem poetyckim Season Ticket (1948), po którym opublikował dziewiętnaście pełnowymiarowych książek poetyckich i wyborów wierszy. Ich pełna lista obejmuje następujące tytuły: The Laughing Hyena and Other Poems (1953), Bread rather than Blossoms (1956), Some Men Are Brothers (1960), Addictions (1962), The Old Adam (1965), Unlawful Assembly (1968), Daughters of Earth (1972), The Terrible Shears: Scenes from a Twenties Childhood (1973), Sad Ires (1975), Paradise Illustrated (1978), A Faust Book (1979), Collected Poems (1981), Instant Chronicles: A Life (1985), Collected Poems 1987 (1987), Selected Poems 1990 (1990), Under the Cicumstances: Poems and Proses (1991), Old Men and Comets (1993), Telling Tales: Paradise Illustrated & A Faust Book (1997), Collected Poems 1948 - 1998 (1998).
Jest autorem ośmiu powieści, czterech dla dorosłych - Academic Year (1955 i 1984), Heaven Knows Where (1957), Insufficient Poppy (1960), Figures of Speech (1965) - i czterech dla dzieci: The Joke Shop (1976), Wild Ghost Shape (1978), Beyond Land's End (1979) i The Way of the Cat (1992). Napisał również kilkanaście książek eseistycznych, eseistyczno-autobiograficznych, wspomnieniowych oraz historyczno- i krytyczno-literackich: A Commentary on Goethe's "Faust" (1949), The World of Dew: Aspects of Living in Japan (1955), Literature for Man's Sake (1955), The Apothecary's Shop: Essays on Literature (1957), Conspirators and Poets (1966), Memoirs of a Mendicant Professor (1969 i 1990), Shakespeare and the Students (1979 i 1990), Man Is An Onion: Essays and Reviews (1972), A Mania for Sentences (1983 i 1985), Fair of Speech: The Uses of Euphemism (1985), The Alluring Problem: An Essay on Irony (1986), Fields of Vision: Essays on Literature, Language and Television (1988) oraz Signs and Wonders: Selected Essays (2001). Jest wreszcie autorem złożonego z dwóch tomów dzieła o skomplikowanej przynależności gatunkowej - Interplay: a kind of commonplace book (1995) i Play Resumed: a journal (1999) - a także książek wierszem dla dzieci i szeregu antologii poetyckich, wśród których do najważniejszych należą: Poets of the 1950's (1955) i The Oxford Book of Contemporary Verse 1945 - 1980 (1980).
W Polsce pierwszy przekładał jego wiersze Tadeusz Rybowski (Wśród angielskich poetów, 1974). W wydaniu książkowym ukazała się u nas Księga Fausta (1984) i powieść Rok akademicki (1997), obie w przekładach Bohdana Zadury. Ponadto wiersze D.J. Enrighta kilkakrotnie gościły na łamach "Literatury na Świecie" (2/1980, 1/1984, 5-6/1990, 10-11/2000 i 5-6/2001).
Od połowy lat pięćdziesiątych wiązano go z ugrupowaniem The Movement (obok m.in. Kingsleya Amisa, Roberta Conquesta, Donalda Daviego, Thoma Gunna, Elizabeth Jennings i Philipa Larkina). Podobnie jak pozostali uczestnicy tej wątpliwej wspólnoty Enright też nie był entuzjastą "neoromantyzmu" lat czterdziestych; kładł nacisk na racjonalizm, dyscyplinę i rygory formalne wiersza. Do końca był w poezji przeciwnikiem postaw skrajnych. Na tle innych poetów, których łączy się z The Movement, Enright od początku zajmuje miejsce osobne. Jego twórczość poetycką (nierzadko także prozę beletrystyczną i esej) znamionuje połączenie kpiarskiego tonu, współczującej ironii i "obcoplemiennej", nie ograniczającej się do brytyjskości, tematyki. Od debiutanckiej The Laughing Hyena (1953) aż po książki ostatnie książki, Under the Circumstances (1991) i Old Men and Comets (1993), inspirowały go zawsze - rzecz dla poezji brytyjskiej nie najbardziej znamienna - krajobrazy (fizyczne, społeczne i polityczne) oraz ludzie żyjący za granicą, w krajach, w których on sam przepracował dużą część życia. Tematom publicznym Enright przygląda się przez pryzmat jednostki, a zdyscyplinowaną obserwację i naturalne upodobanie do powściągliwości wspiera u niego sztuka niedopowiedzenia. Również inspiracje poetyckie zawdzięcza nie tylko tradycji anglojęzycznej - znaczenie mieli dla niego m.in. Brecht i Kawafis. Wśród kilkunastu tomów wierszy Enrighta kilka układa się w długie cykle luźno powiązanych ze sobą zdarzeń i anegdot, opisów i refleksji. Pierwsze w tej sekwencji były autobiograficzne The Terrible Shears: Scenes from a Twenties Childhood (1973). Potem ukazały się m.in. Paradise Illustrated (1978), żartobliwa ilustracja konsekwencji wynikających z tzw. grzechu pierworodnego ("Śmierć - powiedział Adam pogrzebowym głosem. - / To właśnie jest najgorsze z tego cośmy zrobili. / Cała reszta to życie. / Ale śmierć jest mordercza" [xxv]), Księga Fausta (1979, A Faust Book) - nowa, też "demotyczna" wersja znanego mitu, oraz znów zawierający wątki osobiste cykl Instant Chronicles: A Life (1985). Tematykę różnic kulturalnych podejmuje Enright również w prozie, m.in. w rozgrywającej się w Egipcie powieści Rok akademicki (1955, Academic Year), w zakazanym przez cenzurę Singapurze autobiograficznym tomie Memoirs of a Mendicant Professor (1969), oraz w licznych książkach eseistycznych i krytycznoliterackich. Na szczególnych prawach należy do nich osobisty i kłopotliwy do zaklasyfikowania dyptyk - Interplay: a kind of commonplace book (1995), tom swoistej "księgi komunałów", i równie nietypowy "dziennik", Play Resumed: a journal (1999) - będący miksturą komentarzy (częściej prozą niż wierszem), krótkich szkiców i splecionych z nimi cytatów.
(Piotr Sommer) Poezje: Księga Fausta (1984)
Raj w obrazkach (2003)
Proza: Rok akademicki (1997)
Płyty: CD 27 : Sommer czyta Enrighta (2003)
Publikacje D.J. Enrighta dostępne w naszej księgarni. Utwory D.J. Enrighta w Przystani! |