TransPort Literacki 31: Festiwal inny niż wszystkie

Ponad sześć­dzie­się­cio­ro twór­ców i twór­czyń, kura­to­rów i kura­to­rek z dzie­wię­ciu kra­jów oraz kil­ka­set osób uczest­ni­czą­cych w pra­cow­niach i pro­gra­mach roz­wo­jo­wych spo­tka­ło się w Dźwi­rzy­nie i Koło­brze­gu pod­czas Trans­Por­tu Lite­rac­kie­go 31. Festi­wal nie ukła­dał się w jed­no wyda­rze­nie, lecz w rów­no­le­głe pro­ce­sy – od wykła­dów otwie­ra­ją­cych każ­dy dzień, przez pra­cę w pra­cow­niach i spo­tka­nia mię­dzy­na­ro­do­we, po roz­mo­wy i czy­ta­nia, któ­re wykra­cza­ły poza ramy pro­gra­mu. Lite­ra­tu­ra nie była tu pre­zen­to­wa­na jako goto­wy efekt, lecz powsta­wa­ła w dzia­ła­niu – w pra­cy nad tek­stem, w prze­kła­dzie, w roz­mo­wie i we wspól­nym doświad­cze­niu uczest­ni­czek oraz uczest­ni­ków.

Hasło „Tu zaczy­na się dalej” zna­la­zło potwier­dze­nie w prze­bie­gu festi­wa­lu. Wcho­dząc w czwar­tą deka­dę, Trans­Port Lite­rac­ki nie kon­cen­tru­je się na pod­su­mo­wa­niach, lecz na tym, co dzie­je się z tek­stem w kolej­nych eta­pach pra­cy. Obok czy­tań i spo­tkań rów­nie waż­ne były redak­cja, prze­kład, dys­ku­sja i roz­wi­ja­nie pro­jek­tów, któ­re wykra­cza­ją poza sam moment publi­ka­cji. Festi­wal nie był miej­scem pre­zen­ta­cji goto­wych ksią­żek, lecz prze­strze­nią ich dal­sze­go ist­nie­nia – w pra­cy, obie­gu i rela­cjach.

Pro­gram roz­gry­wał się w wie­lu pla­nach jed­no­cze­śnie. Czy­ta­nia pre­mie­ro­wych ksią­żek – Justy­ny BARGIELSKIEJ, Kac­pra BARTCZAKA, Ewy KURYLUK, Aga­ty PUWALSKIEJ, Tade­usza SŁAWKA i Julii SZYCHOWIAK – spo­ty­ka­ły się z wyda­rze­nia­mi mię­dzy­na­ro­do­wy­mi z udzia­łem Sta­ni­sla­va BILERA, Vig­go BJERRINGA, Sabri­ny GIARRATANY, Kri­sti­ny KOČAN, Pau­li MEEHAN, Péte­ra NÁDASA i Ulja­ny WOLF. Szcze­gól­ne miej­sce zaję­ły spo­tka­nia wokół nowych tomów Ewy KURYLUK i Tade­usza SŁAWKA oraz kon­cert Tom­ka LIPIŃSKIEGO.

Ser­ce festi­wa­lu sta­no­wi­ły pra­cow­nie. „Połów” przy­niósł kolej­ne debiu­ty powsta­ją­ce w bez­po­śred­niej pra­cy z tek­stem, a pro­gra­my roz­wi­ja­ją­ce kom­pe­ten­cje twór­cze zosta­ły posze­rzo­ne o „Kadry lite­ra­tu­ry”, włą­cza­ją­ce oso­by współ­two­rzą­ce obieg książ­ki. Lite­ra­tu­ra była tu nie tyl­ko pisa­na, lecz tak­że reda­go­wa­na, prze­kła­da­na i oma­wia­na – jako wspól­ne dzia­ła­nie wie­lu osób i kom­pe­ten­cji. Pra­ca nad tek­stem łączy­ła róż­ne role i doświad­cze­nia, two­rząc prze­strzeń współ­dzia­ła­nia. To tutaj naj­peł­niej ujaw­niał się pro­ce­so­wy cha­rak­ter festi­wa­lu.

„Roz­ruch wyobraź­ni” oraz deba­ta o gra­ni­cach lite­ra­tu­ry prze­no­si­ły naj­waż­niej­sze dzi­siaj śro­do­wi­sko­we pyta­nia w obszar doświad­cze­nia i prak­ty­ki. Rów­no­le­gle „Kre­atyw­na lite­ra­tu­ra” otwie­ra­ła tekst na inne for­my – teatr, muzy­kę i obraz – poka­zu­jąc zmia­nę jego obec­no­ści. W tym kon­tek­ście odby­ły się spo­tka­nia z twór­ca­mi życia lite­rac­kie­go z Nor­we­gii, reali­zo­wa­ne w ramach pro­gra­mu „Zoom Poland” we współ­pra­cy z Insty­tu­tem Ada­ma Mic­kie­wi­cza. Pro­gram roz­wi­jał się w wie­lu kie­run­kach, zacho­wu­jąc spój­ność dzia­łań.

Festi­wal był sze­ro­ko obec­ny tak­że poza miej­scem wyda­rzeń. Wybra­ne spo­tka­nia trans­mi­to­wa­no na żywo, a rela­cjo­no­wa­ły je m.in. Pol­skie Radio Kosza­lin, Pro­gram Dru­gi Pol­skie­go Radia oraz Pro­gram Trze­ci Pol­skie­go Radia, w któ­rej na finał wyemi­to­wa­no audy­cję „Wszyst­kie Książ­ki Świa­ta”. Łącz­nie w wyda­rze­niach wzię­ło udział bli­sko dwa tysią­ce osób – zarów­no uczest­ni­czek oraz uczest­ni­ków pra­cow­ni, jak i publicz­no­ści spo­tkań w Dźwi­rzy­nie i Koło­brze­gu, gdzie część pro­gra­mu skie­ro­wa­na była do młod­szych odbior­ców.

Wiel­kim wyda­rze­niem były tak­że koło­brze­skie punk­ty pro­gra­mu w Regio­nal­nym Cen­trum Kul­tu­ry, adre­so­wa­ne do dzie­ci i mło­dzie­ży. To wła­śnie tam, już po raz pią­ty, przy­zna­no nagro­dę „Koło brze­gu poezji i pro­zy” za naj­lep­sze festi­wa­lo­we czy­ta­nie, ufun­do­wa­ną przez Cof­fe­edesk. Decy­zją jury, two­rzo­ne­go przez przed­sta­wi­ciel­ki i przed­sta­wi­cie­li szkół lice­al­nych, wyróż­nie­nie tra­fi­ło do debiu­tu­ją­cej na festi­wa­lu Alek­san­dry Weksej za czy­ta­nie z książ­ki „Bylin­ki” – ubie­gło­rocz­nej lau­re­at­ki pro­za­tor­skie­go Poło­wu.

Trans­Port Lite­rac­ki pozo­sta­je wyda­rze­niem innym niż wszyst­kie. Łączy pra­cę nad tek­stem z jego obec­no­ścią w świe­cie, lokal­ność z mię­dzy­na­ro­do­wym obie­giem, debiut z doświad­cze­niem. Dzię­ki temu Koło­brzeg i Pomo­rze Zachod­nie sta­ją się na kil­ka dni punk­ta­mi odnie­sie­nia dla współ­cze­snej lite­ra­tu­ry. Spo­tka­nia takie jak to z Péte­rem NÁDASEM wykra­cza­ją poza doświad­cze­nie uczest­ni­ków – zapi­su­ją się w szer­szym obie­gu i współ­two­rzą mapę naj­waż­niej­szych wyda­rzeń lite­rac­kich w Euro­pie.

Festi­wal został zre­ali­zo­wa­ny przez Biu­ro Lite­rac­kie, dzię­ki wspar­ciu Mini­ster­stwa Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Naro­do­we­go oraz Komi­sji Euro­pej­skiej w ramach pro­gra­mu Kre­atyw­na Euro­pa. Wyda­rze­nie współ­two­rzy­li tak­że Mia­sto Koło­brzeg i Urząd Mar­szał­kow­ski Woje­wódz­twa Zachod­nio­po­mor­skie­go, a part­ne­ra­mi byli m.in. Hotel Sena­tor, Regio­nal­ne Cen­trum Kul­tu­ry w Koło­brze­gu, Danish Arts Foun­da­tion, Insty­tut Lisz­ta – Węgier­skie Cen­trum Kul­tu­ry w War­sza­wie oraz Insty­tut Ada­ma Mic­kie­wi­cza.

Pro­gra­my spe­cjal­ne wspar­ły TVN War­ner Bros. Disco­ve­ry oraz Fun­da­cja Powszech­ne­go Czy­ta­nia, a reali­za­cję festi­wa­lu umoż­li­wi­li tak­że part­ne­rzy lokal­ni i medial­ni: Pol­skie Radio Kosza­lin, Cof­fe­edesk, Pufa Design, Jan­tar, DG Light & Sound oraz Deale­rzy Kul­tu­ry. Dzię­ki trans­mi­sjom na żywo festi­wal oglą­da­ny był zarów­no w Pol­sce, jak i za gra­ni­cą. Kto nie zdo­łał w minio­ny week­end dotrzeć na Trans­Port, może teraz obej­rzeć wszyst­kie wyda­rze­nia w mediach spo­łecz­no­ścio­wych Biu­ra Lite­rac­kie­go.

Całość dopeł­ni­ła zna­ko­mi­ta opra­wa muzycz­na Jerze­go Maz­zol­la, Pio­tra Komo­siń­skie­go, Micha­ła Miki i Lilia­ny Zie­nia­wy. Fina­ło­wy kon­cert płyn­nie prze­szedł w żywio­ło­wy jam ses­sion, do któ­re­go spon­ta­nicz­nie dołą­cza­li poeci, spla­ta­jąc muzy­kę ze sło­wem. Kolej­na edy­cja Trans­Por­tu Lite­rac­kie­go rów­nież pla­no­wa­na jest w Koło­brze­gu. To, jak roz­ło­żo­ne zosta­ną akcen­ty pro­gra­mu, zale­żeć będzie, podob­nie jak w tym roku, od pozio­mu finan­so­wa­nia ze stro­ny mia­sta.

Festi­wa­lo­wa stro­na

Spe­cjal­na audy­cja o festi­wa­lu

Spe­cjal­na audy­cja o Pra­cow­niach

Dołącz do Trans­Por­to­wej gru­py