Jedna myśl w dzienniczku wdzięczności
Tyle razy jej powtarzałam, że nie sprzedaję narkotyków w kiosku. Kiedy ktoś jest tak nieustępliwy jak Słaba, zaczynam szukać ratunku w przemocy. Uderzyć czy oszczędzić jej twarz – to dylemat, którego nie planowałam mieć dzisiejszego poranka, chociaż ten zaczął się dobrze, bo od zapisania myśli w dzienniczku wdzięczności. Nie pamiętam jakiej, tak jak nie pamiętam, gdzie jest Synek. Zdziwilibyście się, jak łatwo coś zgubić w kiosku, nawet jeśli tym czymś jest trzyletnie dziecko. Z jednej strony więc – mój instynkt macierzyński, który dopiero co się rozkręca i ma prawo do zastojów, a z drugiej twarz Słabej, która gimnastyką mięśni robi wszystko, aby przybrać minę osoby pozbawionej grzechu pierworodnego. Ale nie ze mną takie aktorstwo, takie słabe udawanie, bo po czarnych paznokciach jej Lusi, przebierającej nogami w wózku, wnioskuję, że Słaba jest daleka od dotrzymywania obietnic jak stąd do Buenos Aires. Z racji tego, że wciąż nie słyszę Synka, odpuszczam jej, daję kopa w dupę i patrzę, jak obrażona pcha wózek z Lusią przed siebie. Nie zdążyła usłyszeć, jak zapraszam ją następnym razem. Na moich warunkach.
A warunki były proste i było ich trzy. Pierwszy: produkt sprzedawany jest tylko matkom dzieci zadbanych; czyste włosy i paznokcie, brak smrodu z pieluchy kwalifikują u mnie do kupna nawet kilku gramów. Druga zasada to szacunek do miejsca. Mój zakład pracy, kiosk, upadający, ale wciąż utrzymujący wiernych, bo wyposażonych w sentyment do lat dziewięćdziesiątych klientów, to przestrzeń legalna. Nie sprzedaję tutaj niczego prócz biletów, fajek i prasy typu „Detektyw” czy „Wróżka”. Żadnego więc pukania do drzwi i mówienia „potrzebuję awaryjnie” w godzinach pracy kiosku. Szczególnie że często jestem tu z Synkiem, a ja dziecka uczyć dilerki, nawet przez osmozę, nie zamierzam.
To były dwie zasady z trzech. Trzecią dopiero wymyślam. Wszystko, czego jest trzy, wydaje się ważne.
– Trzy, dwa, jeden, szukam! – donoszę Synkowi i wracam do ciasnego świata kiosku, w którym każda z kobiet na panoramicznych jolkach drwi z moich matczynych kompetencji. Czy one są matkami? Czy wiedzą, jak to jest? Nie mam pojęcia. Ale nie czepiam się, przynajmniej Synek jest bezpieczny, otoczony setkami oczu skierowanych wprost na jego malutką blond główkę.
Znajduję go w kącie, gdzie w skupieniu układa wieżę z e‑papierosów. Do moich oczu napływają łzy wzruszenia, bo już widzę, jak za kilkanaście lat towarzyszę mu w odbieraniu dyplomu inżyniera architekta z wyróżnieniem. Najpierw chciał zaprosić swoją dziewczynę, ale to była myśl krótka, przelotna, jak zresztą ich związek. Matkę ma się tylko jedną. W przeciwieństwie do ojców. Na przykład ojciec Synka ma status ontologiczny bliżej nieznany. Ale jednego jestem pewna: to był któryś z tych przystojniejszych. Po mnie Synek takiej urody by nie odziedziczył, co potwierdzają liczne wzmianki klientów. Ale ja się nie obrażam, bo mam inne zalety, jak przedsiębiorczość właśnie. I za to jestem wdzięczna w moim czterdziestodwuletnim życiu. I to zapiszę w dzienniczku wdzięczności, jak tylko wrócimy do domu. Co nie zapowiada się bez przeszkód, bo z daleka widzę Słabą, która wraca z wózkiem i z policjantką u boku. Nie pierwszy raz myślę, że nasza relacja ze Słabą trwa już zbyt długo.
Na sytuacje typu konfidenckie muszę być przygotowana jako osiedlowa dilerka nawet w biały dzień, także ze strony osób od dawna mi znanych. Gdy tylko na horyzoncie jawi mi się osoba w czapce z orzełkiem na głowie, zawijam szczelnie towar w woreczek i chowam go w szparę w podpasce, którą wcześniej tam zrobiłam wsuwką. Teraz osoba konfidencka, kiedyś Słaba – bo na pseudonim taka więcej nie zasługuje – zbliżyła się i już otwiera usta, by coś powiedzieć, gdy policjantka zabiera głos i mówi coś o nietykalności cielesnej oraz jej przeze mnie przekroczeniu względem kobiety obok. Mówię, że tylko kopnęłam tę kobietę w tyłek, nic wielkiego, ale trudno mi się skupić w obliczu mundurowej rozprawiającej o nietykalności, choć nigdy nie miałam pociągu do władzy. Oskarżam o hormonalne napięcie konkretny dzień w cyklu i biorę Synka na ręce, by zmienić temat na jego urodę. Słaba kręci oczami, bo wie, że jej dziecko nawet w połowie nie przyciąga wzroku tak jak moje.
– A co ty tu robisz? – Policjantka na widok Synka przykłada ręce do twarzy w zachwycie i już zapomina, po co tu jest.
Niemal od razu też proponuje mi pomoc w opiece na przyszłość. Grzecznie odmawiam, bo odkąd zostałam matką, silnie zakorzenił się we mnie etos samodzielności, ale pozwalam jej przez chwilę potrzymać Synka. Potem ściskamy sobie ręce, życząc jedna drugiej miłej reszty dnia, i wracamy do swojej służby w imieniu dobra społeczności. Na osobę konfidencką, kiedyś Słabą, nawet nie patrzę, ale kątem oka dostrzegam, jak nerwowo bawi się włosami. Za taką akcję to może pożegnać się nawet z moją gumą do żucia, nie mówiąc o psychodelikach – myślę. W głębi, jak to się mówi, duszy wiem, że za tydzień znowu jej wybaczę.
Ale jeszcze nie dziś. Dziś jest niedziela, czyli dzień święty, więc święcę. W całym familoku wyjątkowo cisza, a Synek zasnął niemal od razu po trzecim czytaniu mojego podręcznika kierowcy. Zaczynam swój wellnessowy rytuał od gorącej kąpieli i włożenia majtek nagrzanych na kaloryferze. Kładę się na świeżej pościeli. Włączam ulubioną playlistę, którą nazwałam „Muzyka do wałkowania mózgu na placek”, połykam pigułkę ecstasy i czekając, aż się załaduje, krągłością łyżeczki ugniatam kryształki ketaminy na talerzyku z duralexu. Myślę o babci, która lubiła patrzeć przez hartowane szkło na słońce. Z pokoju obok słyszę, że Synek znów śmieje się przez sen. Ja też się uśmiecham. I płynę. Mam fazę, że jestem drzewem, a moje żyły na rękach wyłaniają się spod ziemi jak korzenie.
Wychodzę z niej nieśpiesznie i rozglądam się po pokoju. Z zawodem stwierdzam, że znów wygląda jak pokój zwykłej matki. Ściany też nie falują, uspokoiły się jak woda na basenie w godzinach zamknięcia. Kołdra przestała być schronem, znowu jest wątpliwej jakości przykryciem. Moje ręce same zaczynają szukać rulonika, żeby przyjąć kolejną dawkę. Nie znajdują, wyrywam więc kolejną stronę z tyłu dzienniczka wdzięczności i skrupulatnie zawijam.
Zanim nachylę się nad talerzykiem z proszkiem, słyszę stukanie do drzwi. Za oknem zapadł zmrok i nie przychodzi mi do głowy nikt, kto mógłby odwiedzić mnie o tej porze. Podchodzę do wizjera, a w nim ku mojemu zaskoczeniu pojawiam się ja, tylko młodsza o jakieś dwadzieścia lat. Już prawie zapomniałam, że miałam taką cerę. Z refleksji o niewinnej przeszłości wybija mnie powtórne stukanie, otwieram więc i witam się z Córką. Płacze. Pytam dlaczego.
Kładziemy się na moim łóżku i gadamy o wiecznym oszustwie, jakim jest miłość. Mimo że moje doświadczenie nie ma sobie równych w tej materii, daję mówić Córce. Słucham jak drzewo, chociaż jestem matką. Córka wciąż myśli o tej Kamie, co zdradziła, ale obiecała, że się nie powtórzy. Kiedy tak opowiada, delikatnie wyciągam talerzyk z duralexu, który wystaje spod poduszki. Zauważa to i poucza mnie, żebym skończyła z jedzeniem w łóżku, bo to niehigieniczne, po czym wraca do swojego nadwyrężonego mięśnia sercowego, choć już widzę, że nie potrwa to długo. Jej sen zbliża się jak kolejny zwyczajny dzień w naszym małym górnośląskim miasteczku.
* * *
Rano Synek karmi Córkę parówkami sojowymi ze swojego talerzyka. Na wegetarianizm przerzuciliśmy się dzięki jednemu z moich byłych. Dilowanie jest podobną spuścizną, ale o tym później, jak sobie lepiej przypomnę. Nie ma gorszej historii niż taka spalona przez zapomnianą puentę.
– Musisz wracać na uczelnię? – pytam Córkę z nadzieją, bo przypomina mi się, ile mam dziś pracy w terenie.
– Mam kolosa z historii kultury.
W wolnym tłumaczeniu znaczy to, że Córka wciąż marzy o zostaniu antropolożką.
Po śniadaniu zostajemy więc znowu sami, ja i Synek, i jeszcze grafomańska proza naszych żyć, co to każe nam codziennie wstawać z łóżka. W tym samym momencie ciężko wzdychamy. Biorę Synka pod pachę i wykonuję wszystkie wizerunkowe czynności, które mają uczynić ze mnie kobietę solidną i godną zaufania. Synek prosi o tusz do rzęs, więc biorę przezroczysty utrwalacz do brwi i maziam małego po rzęskach. Cieszy się. Niczego nam do szczęścia nie brakuje.
Tylko ta Słaba i jej nieobliczalny charakter wracają mi do łba, choć myślałam, że się wczoraj skutecznie jej pozbyłam. Dla spokoju postanawiam się z nią rozmówić. Z pudełka po kakao wyciągam notesik z numerami. Odbiera nie Słaba, ale jej konkubent, który twierdzi, że noc spędziła u mnie. Nie wyciągam go z błędu. Widocznie jest ku temu jakiś powód.
Nie wnikam. Uznaję, że to problem przyszłej mnie, a teraz trzeba trochę zarobić na czynsz, przyjemności i groszek w puszce, którego moje dziecko ostatnio jest fanatykiem. Biorę Synka celem podrzucenia go do żłobka. To nasza nowa zabawa w kurierkę, która musi jak najprędzej dostarczyć paczkę.
Na progu niespodziewanie jednak sama znajduję ostatnie, czego się spodziewałam.
Odkąd jestem singielką, zdarza się, że od czasu do czasu muszę wylizać czyjeś rany. Brak relacji romantycznej jest wśród kobiet w mieście uznawany za wyrzeczenie się wszelkich tarapatów. Żadna więc nie waha się, by przyjść do mnie po pomoc w razie kryzysu. Najczęściej przychodzi Maja – która tak naprawdę nazywa się inaczej, ale umówmy się, że prawdziwych imion zdradzać tu nie będę – bo mieszka najbliżej i oprócz córki w spektrum ma męża, którego cierpliwie opisuje jako „wysoko wrażliwego”. Słaba wpada najrzadziej, bo ma swoją dumę.
Kiedy widzę ją na klatce, kręcę jedynie głową i podaję jej rękę, żeby mogła wstać.
* * *
Zdrapywanie zaschniętej krwi ze skroni nie ma sensu w przypadku osoby szczególnie wrażliwej na cierpienie fizyczne, a Słaba do takich należy. Miękka gąbka posłuży lepiej, bo i Słaba mniej jęczy, i mnie szkoda nowiutkich hybryd na paznokciach. Woda spełnia swoją funkcję, obmywa rzeczy, na które przykro patrzeć.
Patrzę na sińce i dopisuję do nich historię; w roli głównej obok Słabej występuje jej konkubent. Może nawet chcę zapytać, co się dokładnie stało, ale wciąż jestem trochę zła za ten incydent z kiosku, który teraz nazywa żartem, takim wygłupem.
Czas rozpada się jak strupki krwi w zlewie, a ja muszę pędzić z towarem do parku. Synka nie zdążę już podrzucić do żłobka, więc przypominam Słabej, jakich bajek on nie ogląda i czego za żadną namową nie zje. Obiecując, że wrócę za dwie godziny, wychodzę zadbać o dobrostan miasteczka.
Tego dnia pierwsza w parku zjawia się Maja. Jest dobrą klientką, bo zanim zaczęła, naoglądała się sporo dokumentów o branży dilowania. I teraz ma całą choreografię. Jej ruch dłoni, kiedy chowa woreczek z proszkiem do rękawa kurtki, jej głowa, gdy rozgląda się niby od niechcenia za wścibskimi oczami, jej korpus, kiedy instynktownie walczy z chęcią zgarbienia się, ukrycia – to wszystko sprawia, że Maja kupuje po prostu wytwornie, majestatycznie. Czasem wyobrażam sobie, jak robi inne rzeczy, i myślę, że nawet gdy zmienia sobie podpaskę albo pijanemu mężowi spodnie, robi to z gracją godną księżniczki.
Następny jest Romek, jedyny mężczyzna, któremu sprzedaję. Jego żona, powiedzmy, że Ramona, nie wychodzi z domu latem, bo czuje się niekoherentna z pogodą. To niejedyna moja klientka meteopatka, ale jedyna, która cierpi, gdy słyszy słowiki zwiastujące wiosnę. Przeczekuje słoneczne dni w domu za żaluzjami, a zimą odżywa, przemieniając się w duszę osiedlowego towarzystwa. Kiedyś zaproponowałam jej przyjaźń, bo ciekawiło mnie, co takiego robi, gdy chowa się przed słońcem. Powołała się wtedy na jakieś śląskie przysłowie o biznesie i przyjaźni, które się ponoć wykluczają. Trochę mnie to zabolało, ale przyjęłam odmowę z pozorowaną godnością. Dodam jeszcze tylko, że nie lubię sprzedawać produktu Romkowi, ponieważ Romek sprzedał mi opryszczkę parę lat temu. Ale to historia na kiedy indziej. Teraz mam nadzieję, że produkt znowu pomoże Ramonie i że słońce nie doskwiera jej dziś zbytnio.
Dzień targowy dobiega końca, kiedy w północnej bramie parku widzę Fryzjerkę, która zawsze przychodzi ostatnia. Jej lękliwość, wynikająca nie tyle z nadmiaru problemów, ile raczej z niedostatku tychże i z oczekiwania na ich ostateczne przyjście, sprawia, że ściąga uwagę nie tylko na siebie, ale też na mnie. Tłumaczenie, że nie może roztaczać atmosfery tajemnicy wokół mojej osoby, na nic się zdało. W dodatku upiera się, że zaraz ktoś mnie wyda. Cierpliwie patrzę, jak krąży wokół parku, ale po raz kolejny udaje jej się nie ściągnąć niczyjej uwagi. Nikt nie kupuje tak dużo jak ona.
Mój powrót do domu jest zwykle dłuższy o trasę, którą wyznaczają mi trzy wpłatomaty w mieście. Nie jestem fanką gotówki ani w ogóle pieniędzy w jakiejkolwiek formie, czego dowodem jest to, że większość moich zarobków ukrywam pod podłogą. Nie mam pewności, czy stałam się już bogata i co to w ogóle znaczy. Cyfry na koncie do mnie nie przemawiają. Nie mam też kogo zapytać, czy posiadam dużo, czy mało. Odkąd przestałam randkować z księgowym, w moich finansach pojawiło się jeszcze więcej niewiadomych.
Moje myśli zaprząta teraz widok bloku, który ktoś kiedyś postanowił pomalować na pastelowy róż, chyba po to, żeby było weselej. Całkiem lubię tę kolorystykę na naszym osiedlu: żółcie mieszają się z zieleniami i różem, zatrzymując się na rdzawych cegłach familoków. Nie lubię tylko tego jednego bloku, w którym znajduje się obecnie konkubent Słabej. Już dawno powinna się od niego uwolnić – myślę – jednak wciąż nie znajdowała sposobu na zbudowanie własnej niezależności finansowej. Kiedyś chciała dorobić sobie sprzedawaniem firanek na targu, ale po zamknięciu kopalni kobiety nie musiały wymieniać ich tak często. Potem był pomysł ze skręcaniem długopisów, jednak coraz mniej ludzi pisze dziś ręcznie. Na jeżdżenie taksówką się nie nadawała, bo była nerwowa i nikt nie chciał z nią wsiadać do samochodu. Nie wiem, co było dalej, ale jestem pewna, że po tak skończonej kłótni z konkubentem wznowi swoje poszukiwania zarobku ze zdwojoną siłą.
Może dlatego, kiedy przekraczam próg swojego mieszkania, nie dziwi mnie tak mocno, że Słaba lśni. A lśni zawsze, gdy czuje nad kimś przewagę. Teraz, stojąc na środku przedpokoju, trzyma w górze klucz do łazienki. Jest wyższa o głowę, więc nie mam z nią szans.
– Synek! Gdzie się schowałeś, Synek? – pytam głośno, licząc, że chłopiec po prostu do mnie przybiegnie.
Dociera do mnie jednak, że niepotrzebnie kiedyś się wygadałam o klaustrofobii Synka, bo jego płacz dobiega teraz zza zamkniętych drzwi. „Nigdy nie ufaj swoim klientom, szczególnie tym bez kasy” – mówił mój były, a ja go nie słuchałam, bo chciałam prowadzić biznes w sposób bardziej familijny niż on. Zanim Słaba otworzy usta i wypowie swoje ultimatum – że będzie trzymała Synka w zamkniętej łazience do czasu, aż nie podam jej kontaktu do swojego źródła – czuję w podbrzuszu taki ucisk, że zginam się wpół. To nie pierwszy raz, gdy dostaję miesiączki pod wpływem stresu, ale na szczęście zawsze noszę tę swoją podpaskę. Ból miesiączkowo-egzystencjalny blokuje mi w mózgu funkcje poznawcze. Jestem teraz smutną suką przed pustą miską. Słaba powtarza swoje ultimatum, a z łazienki dobiega mnie coraz bardziej histeryczny płacz Synka. Kiedy zostajesz matką, płacz dziecka często łączy się w unisono z twoim płaczem, co daje upiorny efekt dolby surround.
Na drzwiach łazienki usiadł trzmiel, który teraz może okazać się jedynym ratunkiem. W myślach proponuję mu taki układ: nigdy nie zabiję już żadnego z rodziny pszczołowatych, jeśli on w tej chwili wyceluje swoje żądło w twarz Słabej. Sądząc po jego anemicznych ruchach, już wcześniej kogoś użądlił. Może nawet mnie. Mimo bólu w podbrzuszu rzucam się na Słabą, żeby wyrwać jej klucz do łazienki. Wtedy ona wsadza go do ust i przysięgam, że widzę, jak zamierza go przełknąć. W tym momencie wypowiadam dziewięć cyfr. Numer telefonu do Aldony, matki chrzestnej mojego narkobiznesu. Dostawczyni, szefowej trzyosobowego kartelu, w którym – prócz mnie i niej – jest jeszcze jej pięćdziesięcioletni syn Adrian, obeznany w darknecie. Mieszkają razem od zawsze i raczej na zawsze. Teraz wyobrażam sobie, jak Słaba odwiedza ich, żeby odebrać produkt celem dystrybucji na własną rękę. Jedynym pocieszeniem mogłoby być to, że przejmując mój biznes, uniezależni się od konkubenta. Przykro mi, że jakoś nie mogę się tym cieszyć.
Informacja faktycznie jest władzą. Słaba otwiera drzwi do łazienki, dziękuje i wychodzi z mieszkania. Na kolanach dochodzę do Synka, tulę go i całuję w nos. Tłumaczę mu, że ciocia zaproponowała głupią zabawę, której zasad nie zdążyła wytłumaczyć. Przyjmuje to z wyrozumiałością.
Tej nocy nie śpię dobrze. Synek znów śmieje się przez sen, ale ja mam koszmary. Śni mi się, że jestem drzewem, lecz takim spróchniałym, pod którym urządzają sobie piknik wszystkie moje klientki. Słaba niczym mistrzyni ceremonii nalewa zebranym herbatę z porcelanowego dzbanka. Fryzjerka robi wszystkim koki, Ramona nie przejmuje się słońcem, a Maja tańczy w jego promieniach. Nikt nawet nie chce oprzeć się o moją korę, bo przecież drapię i mogą we mnie żyć robaki. W końcu pojawia się Aldona. Pyta, dla kogo zamówienie. Ma w jednym ręku wiklinowy koszyk. Słaba połyka pigułkę, wyciąga zza pleców piłę mechaniczną i zbliża się do mojego spróchniałego pnia.