recenzje / ESEJE

O Zuchu

Damian Gajda

Recenzja Damiana Gajdy z książki Zuch Edmunda White'a, która ukazała się 14 marca 2012 roku w kultura.onet.pl.

Okladka__Zuch_dodruk.pdf Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Wznowiona właśnie przez Biuro Literackie powieść White’a, ikony gejowskiej literatury, jest pierwszą częścią trylogii pisarza, która ukazuje codzienność amerykańskich homoseksualistów od lat 50. do 80. ubiegłego wieku. Bohatera Zucha, młodego geja z New Jersey, rówieśnicy nazywają „lalusiem wymachującym rękami”. Rozbudzona przez bliskich nienawiść nastolatka do samego siebie sprawia, że traktuje on homoseksualizm jak ciężką przypadłość, z którą musi walczyć. Mimo to wciąż romansuje z dwunastoletnim kuzynem Kevinem czy uprawia seks ze swoim nauczycielem i jego partnerką. „(…) nie umiałem powiedzieć, czy jestem, czy też nie jestem homoseksualistą. Chciałem pokochać mężczyznę i być heterykiem; im dłużej mógłbym zwlekać z rozwiązaniem tej antynomii, tym lepiej”.

White, którego twórczość krytycy porównują z dokonaniami Gombrowicza i Geneta, sięga do własnych doświadczeń, by pokazać dramat geja zdefiniowanego przez swoją seksualność. Bohater książki szczerze opowiada o tym, czego homoseksualiści zazwyczaj się wstydzą – coming oucie, poczuciu odmienności i wykluczeniu. Introwertyczne opisy lęków to świadectwo zmian zachodzących w psychice chłopca – stany euforycznego zakochania przeplatają się z napadami depresji. Jego nastroje dobrze oddaje język powieści – poetycki, choć czasem ocierający się o grafomanię. Nagromadzenie metafor sprawia, że narracja staje się nieznośnie manieryczna. Najsłabiej wypadają chyba harlequinowe opisy fascynacji męskim ciałem: „(…) zobaczyliśmy mięśnie, przypominające rozwidloną błyskawicę na jego napiętym brzuchu (…) my po obu jego stronach, spoglądający na niego z podziwem, na ten tors, który jak kwiat wyrastał ze skromnego kielicha jego spodni”.

Nadmiar stylistycznych atrakcji nie psuje jednak fabuły i wymowy Zucha, który uznawany jest za najważniejszą powieść White’a. Nic dziwnego, bo choć ukazała się ona 30 lat temu, w ogóle się nie zestarzała. Dzięki tej książce hasło „literatura gejowska” nie kojarzy się jedynie z emancypacyjnymi powieściami autorów walczących o prawa mniejszości seksualnych, ale z dobrą prozą ukazującą dramat młodych ludzi, którzy z powodu swojej orientacji obawiają się społecznego ostracyzmu.


Recenzja opublikowana w kultura.onet.pl 14 marca 2012 roku. Dziękujemy autorowi oraz redakcji za udzielenie zgody na przedruk.

powiązania

KSIAZKI_Zuch

Edmund White Zuch

recenzje / ESEJE Sylwia Kluczewska

Recenzja Sylwii Kluczewskiej z książki Zuch Edmunda White’a, która ukazała się w styczniu 2013 roku na blogu Abominatio nascitur autumno.

WIĘCEJ
RECENZJE_Zuch_3

O czytaniu – pochwała snów

recenzje / IMPRESJE Edmund White

Esej Edmunda White’a towarzyszący premierze książki Zuch.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Zuch

Wymyślić siebie

recenzje / ESEJE Marcin Sendecki

Recenzja Marcina Sendeckiego z książki Zuch Edmund White’a, która ukazała się na łamach czasopisma „Exlusiv”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Zuch_2

Edukacja sensualna (i intelektualna)

recenzje / ESEJE Łukasz Najder

Recenzja Łukasza Najdera z książki Zuch Edmunda White’a, która ukazała się 25 marca 2012 roku na stronie ultramaryna.pl.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Edmund-White

Laurka dla Edmunda White’a

recenzje / ESEJE Jacek Gutorow

Recenzja Jacka Gutorowa z książki Zuch Edmunda White’a.

WIĘCEJ
RECENZJE_Zuch_3

Książka do polecenia

recenzje / ESEJE Juliusz Kurkiewicz

Recenzja Juliusza Kurkiewicza z książki Zuch Edmunda White’a, która ukazała się na łamach „Gazety Wyborczej”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Zuch_2

Z getta na listę bestsellerów

recenzje / ESEJE Edmund White

Esej Edmunda White’a towarzyszący premierze książki Zuch.

WIĘCEJ