książki / POEZJE

Pernmambuco

Ivan Wernisch

Leszek Engelking

Fragment książki Ivana Wernischa Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

KONIEC ŚWIATA

W Poncie, ach, to tam,
w Poncie, którego pielgrzymi nie znaleźli,

nie udawaj, że się przechadzałaś
tam gdzie ja, nie jesteś z rodu szczęśliwych.

Postaw sobie pasjansa na stoliku do kart,
nawet ja ci nie wyjdę, nie udawaj szczęścia,

nie wyjdzie ci krajobraz z parkiem i domem Rousseau,
wyjdzie ci krajobraz z białą pianą, daleko od nieba

i jeźdźcami.

Krajobraz ze sztuczką karcianą,
krajobraz z ogrodem szpitala wariatów.

Całkiem na górze jeźdźcy zatoczą końmi i nagle zobaczysz,

że ich konie idą z powrotem,

całkiem na górze śni się góra, żebyś wiedziała, że tam końca

świata jeszcze nie ma.

Nie udawaj, że się przechadzałaś
tam gdzie ja, nie jesteś z rodu szczęśliwych.


WISIELCY

co chwila na wietrze
kiwamy głowami
tak tak tak

z poduszczenia wiatru
zaczynamy się kołysać
machając rękoma
jak przy szybszym marszu
lub ożywionej dyspucie

tak oto ożywamy
przytwierdzamy wszystkiemu
już od końca świata
tak tak tak


ŚMIERĆ UMARŁYM!

W ogrodowej altance – drzewa, pośród nich pobrzaski maszyny do szycia. Muchomory szerzą się w półmroku. Piwo macha z daleka – niepewna, drzemiąca ruina zamku.

W alkowie roją się skrzynie. Brzytwa wstydliwie się rumieni. Brutalna kobieca rdza! Rosochaty akordeon! Wydymają się jak wargi górą doliną,

Śmierć umarłym – razem z ich papierowymi tutkami i szafami z orzecha!
Widzieliśmy już ogrodnika niosącego polewaczkę?

(1958, 2009)


ROZRZUCONA SŁOMA

Przedstawiciel handlowy dużej pracowni kapeluszniczej
Ożenił się z piękną i ponętną kobietą
Jego nogi, gdy chodził, zgrzytały, jakby były z cyny
W zimie nosił ten sam płaszcz co w lecie
A każdy, kto go spotkał, wołał
O jakżeś szczęśliwy, bo dobre dzieci masz!

Chociaż pouczająca, ta historyjka jest absolutnie prawdziwa

Czy krawiec szyje według tego samego wzoru?

Jego stół ma krótkie nogi
Tam w ogrodzie widzę mężczyznę, z którego się dymi
Tam w ogrodzie widzę mężczyznę, z którego wylatują pszczoły


POETA

Stoi nad miską klozetową
Drze czystą kartkę papieru
I spuszcza wodę
A taką ma przy tym nieszczęśliwą minę
Gdybyście go widzieli
Wybuchlibyście śmiechem

A gdybyście wiedzieli,
Z czego się właściwie śmiejecie
Śmialibyście się jeszcze bardziej


W DŻUNGLI

Za oknem pracowni
żeński manekin krawiecki
panna na drewnianej nodze,

stoi nad rozsypanymi szpilkami
i rozdeptaną kredą

sama w wielkim domu,

całkiem sama w mieście w dżungli,
gdzie w dziwnych zaroślach
i zrujnowanych folwarkach
oszalałe małpy śpiewają pieśni zaręczynowe.


KIEDY W LESIE JEST DUŻO GRZYBÓW

Kiedy w lesie jest dużo grzybów, będzie wojna,
kiedy księżyc jest nalany krwią, będzie wojna,
kiedy jest wojna, roją się pszczoły,
kiedy roją się pszczoły, kobietom będzie dokuczać swędzenie,
gdy dziewczyna ma swędzenie, to nie nasze utrapienie,
nie baw się ptaszkiem, bo ci odpadnie.


BIDET NAGLE SIĘ ZACHWIAŁ

Bidet nagle się zachwiał,
gdyż panna Hedvika wstała,
wskazała na drzwi
i powiedziała Precz!
takim głosem, że sama się przeraziła

A ten, kto by tam był w tej chwili,
Skuliłby się i zmył

O AUTORACH

Ivan Wernisch

ur. w 1942 r. w Pradze. Czeski poeta i tłumacz. W 1959 r. ukończył średnią szkołę ceramiczną w Karlowych Warach (specjalność artystyczna). W kolejnych latach pracował w zawodach: betoniarza, cieśli, sztukatora, agenta reklamowego, robotnika na budowie metra, stróża nocnego, wartownika. W latach 1990‒1999 pełnił funkcję redaktora w czasopiśmie „Literární noviny”. Laureat m.in. Nagrody Franza Kafki oraz nagrody Magnesia Litera w kategorii poezja. Jest artystą plastykiem i tłumaczem (przekłada przede wszystkim z rosyjskiego, niemieckiego i niderlandzkiego). Mieszka w Pradze.

Leszek Engelking

Urodzony 12 lutego 1955 w Bytomiu. Poeta, nowelista, tłumacz, literaturoznawca i krytyk literacki. Absolwent filologii polskiej (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1984 do 1995 redaktor w „Literaturze na Świecie”, następnie wykładowca na Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Františka Palackiego (Ołomuniec) i na Uniwersytecie Łódzkim. Laureat nagrody Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich, czeskiej nagrody Premia Bohemia dla zagranicznego bohemisty oraz trzykrotnie nagrody „Literatury na Świecie”. W 2006 odznaczony medalem „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, PEN-Clubu, Societé Européenne de Culture oraz Stowarzyszenia Literackiego „Scriptus”. Mieszka w Brwinowie pod Warszawą.

powiązania

Pchli teatrzyk, teatr cieni, teatr marionetek

recenzje / ESEJE Leszek Engelking

Szkic Leszka Engelkinga, towarzyszący wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Łączenie końca z początkiem

wywiady / O KSIĄŻCE Ivan Wernisch Zofia Bałdyga

Wypowiedzi Ivana Wernischa w opracowaniu Zofii Bałdygi, towarzyszące wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Pernambuco (2)

utwory / zapowiedzi książek Ivan Wernisch Leszek Engelking

Fragment zapowiadający książkę Ivana Wernischa Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukaże się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Pernambuco

utwory / zapowiedzi książek Ivan Wernisch Leszek Engelking

Fragment zapowiadający książkę Ivana Wernischa Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukaże się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Maść przeciw poezji

nagrania / Między wierszami Bohdan Zadura Grzegorz Jankowicz Leszek Engelking

Prezentacja antologii Leszka Engelkinga Maść przeciw poezji. Przekłady z poezji czeskiej. Książkę komentują Grzegorz Jankowicz, Bohdan Zadura oraz tłumacz. Wiersze Jaroslava Vrchlickiego „Śpiąca Praga” i „Venus Verticordia” we własnej aranżacji muzycznej wykonuje Sambor Dudziński.

WIĘCEJ

Trzy opinie o książce Pernambuco

recenzje / NOTKI I OPINIE Zofia Bałdyga

Komentarze Libora Staněka i Radima Kopáča oraz fragment laudacji komisji nagrody Litera, w opracowaniu Zofii Bałdygi, towarzyszące wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Pchli teatrzyk, teatr cieni, teatr marionetek

recenzje / ESEJE Leszek Engelking

Szkic Leszka Engelkinga, towarzyszący wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Łączenie końca z początkiem

wywiady / O KSIĄŻCE Ivan Wernisch Zofia Bałdyga

Wypowiedzi Ivana Wernischa w opracowaniu Zofii Bałdygi, towarzyszące wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Pernambuco (2)

utwory / zapowiedzi książek Ivan Wernisch Leszek Engelking

Fragment zapowiadający książkę Ivana Wernischa Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukaże się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Pernambuco

utwory / zapowiedzi książek Ivan Wernisch Leszek Engelking

Fragment zapowiadający książkę Ivana Wernischa Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukaże się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Trzy opinie o książce Pernambuco

recenzje / NOTKI I OPINIE Zofia Bałdyga

Komentarze Libora Staněka i Radima Kopáča oraz fragment laudacji komisji nagrody Litera, w opracowaniu Zofii Bałdygi, towarzyszące wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Pchli teatrzyk, teatr cieni, teatr marionetek

recenzje / ESEJE Leszek Engelking

Szkic Leszka Engelkinga, towarzyszący wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

Łączenie końca z początkiem

wywiady / O KSIĄŻCE Ivan Wernisch Zofia Bałdyga

Wypowiedzi Ivana Wernischa w opracowaniu Zofii Bałdygi, towarzyszące wydaniu książki Pernambuco, w tłumaczeniu Leszka Engelkinga, która ukazała się w Biurze Literackim 25 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ