recenzje / KOMENTARZE

Poezja z nagrodami: Pamięć zewnętrzna

Radosław Jurczak

Radosław Jurczak odpowiada na pytania w ankiecie dotyczącej książki Pamięć zewnętrzna, wydanej w formie elektronicznej w Biurze Literackim 24 stycznia 2018 roku. Książka ukazuje się w ramach akcji „Poezja z nagrodami”.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

W jakich okolicznościach powstawała nagrodzona książka?

Pamięć zewnętrzna to oczywiście debiut, co już samo w sobie sporo mówi. Da się też dość dokładnie określić czas jej powstawania i jest to czas stosunkowo krótki; najstarsze teksty w książce są z 2014 roku, najnowsze pochodzą z roku premiery, czyli z 2016, najwięcej powstało chyba na początku 2015.

Z mojej perspektywy najważniejsze podczas pisania były trzy kwestie. Po pierwsze – wypracowanie form dla współczesnego, tj. już XXI-wiecznego, a nie nowoczesnego, polskiego wiersza; oczywiście akurat ta (najważniejsza) część pracy to nie jest projekt na jedną książkę, chociaż myślę, że pewne rzeczy udało się zrobić. Po drugie – próba zrozumienia i pokazania, na czym polega zasadnicza zmiana struktur komunikacji i poznania, która zachodzi w ostatnim czasie pod wpływem bardzo różnych czynników (głównie wykształcenia się częściowo już dojrzałych form kultury cyfrowej), ale jednocześnie zrobienia tego w inny sposób niż np. cybernetycy, których drogę uważam za zamkniętą. Po trzecie – chodziło o wymyślenie takiego wiersza, który miałby, mówiąc najogólniej, dość dużą intelektualną wyporność (w rejonach tzw. zaangażowania społeczno-politycznego, ale też filozoficzną), ale który jednocześnie nie przestaje być przekonujący jako wiersz.

Jak ważna w Twojej twórczości jest właśnie ta książka?

Odpowiedź prosta jest taka, że Pamięć zewnętrzna to debiut, więc siłą rzeczy jest obecnie najważniejsza. Odpowiedź nieco bardziej rozsądna mówi, że najważniejszą książką jest zawsze ta, która właśnie powstaje. Jako że jestem w trakcie pisania drugiej książki, Pamięć… jest – z mojej perspektywy – druga w kolejności (z dwóch możliwych).

Czy dzisiaj ta książka jest wciąż aktualna? Czy wówczas trafiła na swój czas?

Pytanie o aktualność Pamięci… zapewne nie jest tego rodzaju pytaniem, na które powinien odpowiadać autor. Kiedy pisałem tę książkę, jedną z najważniejszych stawek była dla mnie rozmaicie rozumiana „współczesność” wierszy w niej zawartych. Pytanie zatem, czy Pamięć…, wydana rok temu, trafiła na swój czas, jest w gruncie rzeczy pytaniem o to, czy nie chybiła całkowicie celu. Pozostaje mi żywić nadzieję, że nie (Time will say nothing but I told you so).

Twój ulubiony wiersz z tej książki i dlaczego akurat ten?

Przedostatni, „SysRq”. Jest może najbardziej osobistym wierszem w Pamięci… – to po drugie. Po pierwsze – w tym tekście udało mi się chyba dojść najbliżej czegoś, czego w tym czasie (i w tej książce) szukałem, czyli skonstruowania w języku polskim takiej formy, która byłaby już zasadniczo XXI-wieczna, a jednocześnie nadal w sposób rozpoznawalny realizowała założenia gatunkowe elegii.

Czy otrzymanie nagrody zmieniło coś w Twoim pisaniu?

Gdyby otrzymanie nagrody zmieniło coś w moim pisaniu, zacząłbym się poważnie martwić. Oczywiście nagrody wpływają na wiele rzeczy, choćby na rozpoznawalność czy sposób funkcjonowania w literackim obiegu, ale sądzę, że akurat o dykcji, o sposobie myślenia o wierszu, powinny decydować zupełnie inne czynniki.

Która nominowana wówczas książka jest dla Ciebie ważna i dlaczego?

Nagrodzony wówczas całokształt twórczości Andrzeja Sosnowskiego. Mówiłem zresztą o tym podczas odbierania nagrody – Sosnowski to jeden z dwóch pierwszych poetów współczesnych, z których tekstami się zetknąłem (drugim był Tomasz Pułka). Jego „Wiersz [Trackless]” pewnie już zawsze w jakiś sposób będzie dla mnie bardzo podstawowym punktem odniesienia w myśleniu o tym, czym jest wiersz „współczesny”, cokolwiek chcielibyśmy przez to rozumieć. A fakt, że dostałem „Silesiusa” za debiut w tym samym roku, w którym Sosnowski odebrał go za całokształt, zdecydowanie należy do moich ulubionych przypadkowych zbiegów okoliczności.

Nad czym obecnie pracujesz?

Jestem teraz w trakcie pisania drugiej książki, o zwartej (jeszcze bardziej zwartej?) strukturze, zasadniczo pojedynczego poematu książkowej długości. Ale na tym etapie pracy nie chciałbym jeszcze mówić o szczegółach.

O AUTORZE

Radosław Jurczak

ur. w 1995 r.. Poeta, laureat XXI Konkursu im. J. Bierezina. Debiutował tomem Pamięć zewnętrzna (Dom Literatury w Łodzi / Tłocznia Wydawnicza Ach Jo 2016), za który otrzymał Nagrodę Poetycką „Silesius”. Studiuje filozofię i matematykę. Jego kolejna publikacja ukaże się nakładem Biura Literackiego jeszcze w tym roku. Mieszka w Warszawie.

powiązania

Książki z Biura: Odcinek 2 Zakłady holenderskie

nagrania / Między wierszami Radosław Jurczak

Drugi odcinek cyklu Książki z Biura. Nagranie zrealizowano w ramach projektu Kartoteka 25.

WIĘCEJ

/trv/

recenzje / KOMENTARZE Radosław Jurczak

Autorski komentarz Radosława Jurczaka, towarzysząca wydaniu książki Radosława Jurczaka Zakłady holenderskie, która ukazała się Biurze Literackim 18 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

Elegia na odejście Stanów Zjednoczonych

wywiady / O KSIĄŻCE Dawid Mateusz Radosław Jurczak

Rozmowa Dawida Mateusza z Radosławem Jurczakiem, towarzysząca wydaniu książki Radosława Jurczaka Zakłady holenderskie, która ukazała się w Biurze Literackim 18 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

Zakłady holenderskie

utwory / zapowiedzi książek Radosław Jurczak

Fragment zapowiadający książkę Radosława Jurczaka Zakłady holenderskie, która ukaże się Biurze Literackim 18 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

Biedny chrześcijanin patrzy na „złotopolskich”

wywiady / O KSIĄŻCE Jan Rojewski Radosław Jurczak

Rozmowa Radosława Jurczaka z Janem Rojewskim, towarzysząca wydaniu książki Ikonoklazm Jana Rojewskiego, która ukazała się w Biurze Literackim 17 grudnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Nieśmiertelność

nagrania / Stacja Literatura Dawid Mateusz Karolina Felberg-Sendecka Magdalena Pułka Radosław Jurczak

Spotkanie autorskie w ramach festiwalu Stacja Literatura 22, w którym udział wzięli Radosław Jurczak, Dawid Mateusz, Magdalena Pułka i Karolina Felberg-Sendecka.

WIĘCEJ

Tribute to John Ashbery

nagrania / Stacja Literatura Asja Bakić Bagio Guerra Bogusław Kierc Dawid Mateusz Joanna Mueller John Ashbery Kacper Bartczak Llŷr Gwyn Lewis Lynn Suh Marcin Sendecki Radosław Jurczak Roman Honet Ryan van Winkle Szymon Słomczyński Tomasz Bąk

Spotkanie autorskie “Tribute to John Ashbery” w ramach festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ

SysRq

dzwieki / RECYTACJE Radosław Jurczak

Wiersz z książki Pamięć zewnętrzna, zarejestrowany podczas festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ

SysRq

dzwieki / RECYTACJE Radosław Jurczak

Wiersz z książki Pamięć zewnętrzna, zarejestrowany podczas festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ

Przyszłość jest chmurą, przyszłość jest chwytem

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa, towarzysząca wydaniu książki Radosława Jurczaka Zakłady holenderskie, która ukazała się w Biurze Literackim 18 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

Elegia na odejście Stanów Zjednoczonych

wywiady / O KSIĄŻCE Dawid Mateusz Radosław Jurczak

Rozmowa Dawida Mateusza z Radosławem Jurczakiem, towarzysząca wydaniu książki Radosława Jurczaka Zakłady holenderskie, która ukazała się w Biurze Literackim 18 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ