Siemion Chanin z książką w Biurze Literackim

13/10/2020 zapowiedzi

Siemion Chanin, współtwórca tekst-grupy „Orbita”, jest jednym z pierwszych poetów, którzy rozpoczęli performatywne poszukiwania cech wspólnych między różnymi formami wyrazu. Eksperymenty łotewskiego poety otwierają również wachlarz nowych możliwości pisania i tłumaczenia. Już 18 listopada tego roku Siemion Chanin przemówi do nas w książce Ale nie to w przekładzie Bohdana Zadury, którą wyda Biuro Literackie.

 

 

Siemion Chanin, współtwórca tekst-grupy „Orbita”, jest jednym z pierwszych poetów, którzy rozpoczęli performatywne poszukiwania cech wspólnych między różnymi formami wyrazu. Eksperymenty Chanina prowadzą do ostrożnego odkrywania rzeczywistości. Chociaż poeta dąży do zrozumienia – o czym świadczy jego dotychczasowy dorobek artystyczny – to sugeruje, że nie można go w pełni doświadczyć. Pisze więc wiersze ironiczne, zaskakujące, a następnie nostalgiczne, wzruszające. Nadaje znaczenie temu, co wydaje się nieistotne. Czytamy o mieszkaniu na wynajem – myślimy o tożsamości. Tekst opowiada o wspomnieniu – nam przychodzi na myśl zapominanie. Sięgamy po Ale nie to – a znajdujemy poezję, jakiej nam brakuje. Już 18 listopada tego roku w Biurze Literackim ukaże się książka Siemiona Chanina Ale nie to w przekładzie Bohdana Zadury.

 

Siemion Chanin, a właściwie Alexander Zapol, to poeta, tłumacz i artysta, twórca poetyckich performansów i instalacji. Urodzony w 1970 roku w Rydze, działa literacko na rzecz rosyjsko-łotewskich społeczności dwujęzycznych. Współpracuje z założoną w 1999 roku tekst-grupą „Orbita”, która poprzez literaturę, sztuki wizualne, liczne publikacje i częste wizyty na rozmaitych festiwalach nagina granice między enklawami etnicznymi Łotwy i Rosji oraz Eurazji i Europy. Chanin pisze po rosyjsku, tłumaczy między innymi z języka angielskiego i łotewskiego, jego utwory ukazały się w językach: łotewskim, czeskim, ukraińskim, serbskim oraz włoskim. Jest twórcą kilku tomów poetyckich oraz autorem antologii Łotewska/rosyjska poezja. Wiersze po rosyjsku napisane przez łotewskich poetów.

 

Wraz z grupą „Orbita” w 2019 roku poeta trafił do grona finalistów The Purvītis Prize, najważniejszej i najbardziej prestiżowej nagrody przyznawanej artystom reprezentującym Łotwę, którzy poprzez swoją sztukę budują most łączący współczesność i rozwój epoki z klasycznymi wartościami. W tym samym roku Chanin wziął udział w wystawie Phoetry/Poetography brytyjskiego Museum of Futures we współpracy z Writer’s Center Uniwersytetu Kingston. Dołączył też do dwunastu artystów, którzy swoimi pracami wzbogacili wystawę Portable Landscapes: Memories and Imaginaries of Refugee Modernism w nowojorskiej The James Gallery. Oprócz prac współczesnych twórców prezentowała ona materiały archiwalne i dzieła łotewskich emigrantów oraz wysiedlonych artystów tworzących w czasach Holokaustu i sowieckiej okupacji.

 

Ale nie to nie jest pierwszym spotkaniem Bohdana Zadury z Siemionem Chaninem. Polski poeta, prozaik, krytyk i tłumacz literacki z języków angielskiego, rosyjskiego, ukraińskiego i węgierskiego dokonywał już przekładów wierszy łotewskiego poety. Bohdan Zadura od lat współpracuje z Biurem Literackim, gdzie opublikował ponad trzydzieści swoich książek, także przekładowych, w tym antologie ukraińską i węgierską. Jest laureatem licznych polskich i zagranicznych nagród, w tym: Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2011), Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. H. Skoworody (2014) oraz Nagrody im. C.K. Norwida (2015). W 2018 roku został uhonorowany Silesiusem za całokształt twórczości.

 

16 września 2020 roku miała premierę najnowsza książka Bohdana Zadury – Sekcja zabójstw. W komentarzu autorskim towarzyszącym wydaniu tomu autor napisał: „Czy opowiadać historię wiersza, to go bronić? Zacytuję parę zdań Przybylskiego ze wstępu ‘Uwagi o poezji’ Mandelsztama: ‘Człowiek żyjący w określonej kulturze jest zmuszony do ustawicznych skojarzeń. Poznać i zrozumieć – znaczy porównać. Wykształcenie jest tożsame z gotowością do błyskawicznych asocjacji. Tworzenie poezji to nieustanny i spontaniczny łańcuch skojarzeń, który dzięki asocjacji dźwiękowej lub znaczeniowej powołuje do istnienia ciąg obrazów’”.

 

Teksty Chanina korespondują z czasem i przestrzenią. Poeta nieustannie zwraca uwagę na potrzebę bezpośredniego kontaktu ze sztuką, szuka indywidualności. Taka jest też jego poezja – drży, gra konwencjami, wymyka się temu, co dotychczas poznane. Tłumaczenie Bohdana Zadury pozwala nam „poznać i zrozumieć” kolejnego fascynującego autora z Łotwy. Warto przypomnieć, że w 2009 roku ukazał się w Biurze Literackim tom Niosłem ci kanapeczkę innego łotewskiego twórcy – Kārlisa Vērdiņša – w przekładzie Jacka Dehnela.

inne wiadomości z kategorii
teksty i materiały o książce w bibliotece
  • wywiady
  • recenzje
  • książki
  • utwory
  • debaty
  • cykle
  • dźwięki
  • nagrania
  • zdjęcia
  • kartoteka 25