Serce świata

Easy Jobs

Gene­ral­nie spa­łem, ile się dało. W nocy pra­co­wa­łem, przez więk­szą część dnia spa­łem. Nie mia­łem żad­nych pla­nów, dziew­czy­ny ani przy­ja­ciół. Nie mia­łem też nor­mal­nej pra­cy, jedy­nie Easy­jobs.

Zaj­mo­wa­ły mnie jesz­cze tyl­ko gry kom­pu­te­ro­we i kon­su­mo­wa­nie bana­nów. Gra­łem głów­nie w Cry­stal Quest, Lem­mings i inne gry retro z minio­ne­go tysiąc­le­cia, star­sze niż ja sam, takie, w któ­re gra­li mój ojciec, a póź­niej moja star­sza sio­stra. Spę­dzi­łem mie­siąc nad Prin­ce of Per­sia. Trud­no mi było dopro­wa­dzić ją do koń­ca przez wojow­ni­ka-szkie­let na dzie­wią­tym pozio­mie. Wcze­snym ran­kiem w koń­cu uda­ło się go poko­nać i zmie­rza­łem do uwol­nie­nia uwię­zio­nej cór­ki suł­ta­na. Klik­ną­łem w kla­wisz ze wska­zów­ką w dół i do dźwię­ków zwy­cię­skie­go szes­na­sto­bi­to­we­go hym­nu zaci­sną­łem lewą pięść, a ksią­żę prze­biegł przez peł­ną orna­men­tów bra­mę i połą­czył się w per­ską noc ze swo­ją wybran­ką. Przez kil­ka minut odczu­wa­łem to jako triumf, coś w rodza­ju pro­gre­sji.

Zja­da­łem ogrom­ne ilo­ści bana­nów. Cho­dzi­łem do Lidla+ i kupo­wa­łem dwa­dzie­ścia naraz. Po lek­tu­rze arty­ku­łu o mar­no­wa­niu jedze­nia wybie­ra­łem tyl­ko poje­dyn­cze sztu­ki. Więk­szość ludzi kupu­je wiąz­kę i czę­sto oddzie­la­ją od niej jed­ne­go czy dwa bana­ny. W ten spo­sób zosta­je masa samot­nych bana­nów sin­gli, jak je nazwa­no w arty­ku­le. Nikt ich nie chciał kupo­wać, dla­te­go skle­py mnó­stwo takich sin­gli wyrzu­ca­ły. Czter­dzie­ści pro­cent klien­tów bało się, że inni doty­ka­li poje­dyn­czych bana­nów, tak było napi­sa­ne. Trzy­dzie­ści pro­cent po pro­stu wola­ło całe kiście. Inny­mi sło­wy: sin­gle mia­ły pod gór­kę. Po prze­czy­ta­niu arty­ku­łu wszę­dzie je widzia­łem. W Lidlu, w Kon­zu­mie, w 7‑Eleven. Posze­dłem nawet do Irmy i oka­za­ło się, że klien­ci tej sie­ci nie są bar­dziej tole­ran­cyj­ni wobec bana­na sin­gla, wręcz prze­ciw­nie, wró­ci­łem więc do domu z tor­bą dro­gich bana­nów.

Dużo cza­su spę­dza­łem, po pro­stu leżąc na sofie i patrząc w sufit. Ode­rwa­ny od świa­ta niczym samot­ny pie­chur pozo­sta­wio­ny w dżun­gli po daw­no już zapo­mnia­nej woj­nie. Obo­jęt­ność okry­wa­ła mnie jak zimo­wa pie­rzy­na, a w moim cie­le osa­dza­ły się dodat­ko­we kilo­gra­my. Z dnia na dzień wzbie­ra­ła siła cią­że­nia. Nawet nie byłem pod­ła­ma­ny. Chcia­łem cze­goś chcieć, ale nie da się chcieć chcieć.

Moż­li­we, że w podob­nej sytu­acji było wie­lu ludzi. Ludzi, któ­rzy krę­ci­li się, uda­jąc, że coś robią. Ludzi funk­cjo­nu­ją­cych w spo­łe­czeń­stwie niczym akto­rzy. Trud­no powie­dzieć ilu. Pozba­wie­ni siły woli nie robią rewo­lu­cji.

Cho­dzi­ło mi po gło­wie, że stra­cę miesz­ka­nie, że cał­kiem wypad­nę z sys­te­mu, że prze­bi­ję dno spo­łe­czeń­stwa; nie wie­dzia­łem, czy Easy­jobs to kosz­mar, czy źró­dło nadziei, bo nie dało się upaść na dno. Sys­tem cią­gnął mnie w dół, a zara­zem utrzy­my­wał kil­ka metrów nad dnem. Trud­no było żyć, ale zna­leźć się na dnie – to było nie­moż­li­we. Dla­te­go spa­łem, ile się dało.

*

Pew­nej nocy po dwóch godzi­nach spę­dzo­nych nad korek­tą dla jakiejś fir­my z Flo­ry­dy zno­wu nie mogłem zasnąć. Usia­dłem na bal­ko­nie i zapa­li­łem szcze­gól­nie gęste­go join­ta. Ale zamiast sen­no­ści poczu­łem koła­ta­nie ser­ca.

Wró­ci­ło podej­rze­nie, że zle­ce­nia na Easy­jobs gene­ru­je sztucz­na inte­li­gen­cja; dokład­nie tyle, żeby utrzy­mać mnie przy życiu, ale nie na tyle, żebym – żeby­śmy? – pod­niósł bunt. Czy zada­niem Easy­jobs było kon­tro­lo­wa­nie, czy akty­wi­zo­wa­nie, a może to i to? Czy za Easy­jobs sta­ło pań­stwo? Czy pań­stwu opła­ca­ło­by się two­rze­nie fik­cyj­nych drob­nych zle­ceń? Moje mie­sięcz­ne zarob­ki z Easy­jobs były nie­co niż­sze od zasił­ku dla nie­uży­tecz­nych. A może pań­stwo wyout­so­ur­co­wa­ło naj­uboż­szą część spo­łe­czeń­stwa sek­to­ro­wi pry­wat­ne­mu?

Pod­czas ostat­nie­go spo­tka­nia w pośred­nia­ku kon­sul­tant zapro­po­no­wał mi naukę w uni­wer­sy­te­cie ludo­wym. Ale wspo­mnie­nie pew­ne­go dnia spę­dzo­ne­go na kur­sie w tego typu pla­ców­ce i jego kie­row­ni­ka, któ­ry dłu­go i z zachwy­tem mówił o ŻYCIU! i o wspól­no­cie ludzi, pozo­sta­wi­ło we mnie sko­ja­rze­nie z sek­tą z inne­go tysiąc­le­cia. A zresz­tą skąd miał­bym wziąć kasę na pobyt w uni­wer­sy­te­cie ludo­wym? Zada­łem to pyta­nie, wycho­dząc, po tym jak gość wła­śnie pozba­wił mnie bez­ro­bo­cia. Bądź tro­chę kre­atyw­ny – odpo­wie­dział, mru­gnął do mnie i zanim zamknął drzwi, wrę­czył mi ulot­kę z logo Easy­jobs.

Wysze­dłem do kuch­ni i wypi­łem szklan­kę wody. Wymie­ni­łem na wylew­ce kra­nu filtr mikro­pla­sti­ku. Włą­czy­łem radio DAB, ale zaraz je wyłą­czy­łem. Ser­ce nadal wali­ło w nie­przy­jem­nym tem­pie. Żeby zająć myśli czymś innym niż Easy­jobs i pań­stwo, posze­dłem do łazien­ki przy­ciąć bro­dę. Osiem mili­me­trów i czte­ry nad gór­ną war­gą. Popra­wi­łem nożycz­ka­mi i posprzą­ta­łem, usu­wa­jąc z umy­wal­ki i z półecz­ki pod lustrem każ­dy wło­sek. Krót­ko potem zaczę­ło mi bur­czeć w brzu­chu. Nie jadłem nic od popo­łu­dnia poprzed­nie­go dnia, wró­ci­łem więc do kuch­ni, żeby przy­go­to­wać misecz­kę owsian­ki z pla­ster­ka­mi bana­nów i odtłusz­czo­nym mle­kiem, po czym usia­dłem przed kom­pu­te­rem. Prze­czy­ta­łem wia­do­mo­ści spor­to­we, a potem tekst o coraz więk­szych wyspach pla­sti­ku na Oce­anie Spo­koj­nym. Wrzu­ca­jąc w sie­bie jedze­nie, z czy­ste­go przy­zwy­cza­je­nia spraw­dzi­łem też kil­ka­krot­nie Easy­jobs. Za trze­cim razem w naj­wyż­szej pozy­cji na stro­nie poja­wi­ło się ogło­sze­nie:

„Redak­cja. Hono­ra­rium: 60.000 koron”.

W linij­ce z tytu­łem nie było nic wię­cej. Nigdy przed­tem nie widzia­łem tak wiel­kie­go hono­ra­rium, więc z czy­ste­go zachwy­tu i z oba­wy, że zle­ce­nie zni­kło­by, gdy­bym zaczął czy­tać jego opis, natych­miast klik­ną­łem „Zamów”.

Chwi­lę póź­niej dopadł mnie strach, że przy­ją­łem pra­cę, któ­rej nie podo­łam. Mój rating na plat­for­mie natych­miast by doło­wał, może był­by to począ­tek koń­ca. Koła­ta­nie ser­ca jesz­cze bar­dziej się wzmo­gło, klik­ną­łem w wej­ście do tre­ści ogło­sze­nia, ręce mia­łem spo­co­ne. Ogło­sze­nie wid­nia­ło na plat­for­mie od trzech minut, a prze­czy­ta­no je już sto dwa­dzie­ścia dzie­więć razy. Ale nie­wie­le tam było do czy­ta­nia:

„Redak­cja powie­ści, ok. 250 stron. Hono­ra­rium: 60.000 koron”.

Ode­tchną­łem. Widocz­nie byłem jed­ną z lepiej wykwa­li­fi­ko­wa­nych osób na Easy­jobs do tego zada­nia, w koń­cu mia­łem wykształ­ce­nie w dzie­dzi­nie lite­ra­tu­ry. Po chwi­li zauwa­ży­łem ter­min wyko­na­nia pra­cy. Trzy tygo­dnie. Ser­ce zno­wu zaczę­ło walić, jak­by chcia­ło się wyrwać z pier­si. Dla­cze­go tak się naja­ra­łem? Wró­ci­łem do stro­ny ze sta­tu­sem zle­ce­nia. Na okrą­głym czer­wo­nym przy­ci­sku nadal wid­nia­ło: „Zamó­wio­ne”.

Zwy­kle przy­ję­cie zamó­wie­nia było potwier­dza­ne w cią­gu kwa­dran­sa. Czę­sto przy­cisk świe­cił na zie­lo­no już po kil­ku sekun­dach i w poczcie elek­tro­nicz­nej lądo­wał e‑mail z pli­kiem zawie­ra­ją­cym zle­co­ne zada­nie.

Sześć­dzie­siąt tysię­cy koron! Dwa­dzie­ścia razy wię­cej, niż wyno­si­ło moje dotąd naj­wyż­sze hono­ra­rium na Easy­jobs. Nigdy jesz­cze nie widzia­łem pię­cio­cy­fro­we­go ogło­sze­nia. Wyobra­ża­łem sobie, pew­nie ze wzglę­du na nazwę por­ta­lu, że ist­nie­je jakaś gór­na gra­ni­ca.

Sześć­dzie­siąt tysię­cy wystar­czy­ło­by na opła­ce­nie czyn­szu na wie­le mie­się­cy w przód. Może zosta­ło­by też na jakąś podróż? Odwie­dze­nie sio­stry w Bruk­se­li i dalej, Nor­man­dia, połu­dnio­wa Fran­cja, Hisz­pa­nia. Jeśli­bym wyko­nał zada­nie dobrze, może wylą­do­wał­bym na naj­wyż­szej pół­ce ratin­gu: eli­ta+. Mógł­bym wte­dy prze­bie­rać w zle­ce­niach i brać tyl­ko te naj­cie­kaw­sze.

Nie potra­fi­łem usie­dzieć spo­koj­nie, cały czas cho­dzi­łem po miesz­ka­niu. Z kuch­ni do sypial­ni i na bal­kon. Oczy bez prze­rwy wra­ca­ły do moni­to­ra. Nadal tyl­ko „Zamó­wio­ne”. Przy­cisk pul­so­wał roz­ża­rzo­ną czer­wie­nią w ryt­mie bicia moje­go ser­ca.

Była pią­ta dwa­dzie­ścia sie­dem. Klient wsta­wił ogło­sze­nie o pią­tej czte­ry. Ale zle­ce­nie było wyjąt­ko­wo duże, wybie­ra­nie wyko­naw­cy trwa­ło na pew­no dłu­żej niż w przy­pad­ku zwy­kłych ofert. Nie­wy­klu­czo­ne, że klient czy­tał moje CV i porów­ny­wał mnie z inny­mi ofe­ren­ta­mi. A może poszedł spać?

Przy­cisk nadal świe­cił na czer­wo­no.

„Prze­czy­ta­ne 482 razy” – infor­mo­wał por­tal.

Oczy­wi­ście to musia­ło trwać. I w grun­cie rze­czy dziw­ne, że ktoś zamie­ścił tego rodza­ju zle­ce­nie w miej­scu takim jak Easy­jobs. Mimo wszyst­ko nadal ist­nia­ły wydaw­nic­twa i jeśli autor dys­po­no­wał gotów­ką, to wyda­nie książ­ki z redak­cją nie było pro­ble­mem. To zna­czy o ile mia­ło się w sobie ten rodzaj próż­no­ści i cho­dzi­ło tyl­ko o to, żeby zoba­czyć swo­je nazwi­sko na sta­ro­mod­nym dru­ku papie­ro­wym.

Zno­wu wysze­dłem na bal­kon. Noc­ne nie­bo prze­mie­rzał samo­lot nisko nad mia­stem miga­ją­cy czer­wo­nym świa­tła­mi. W blo­ku naprze­ciw­ko świa­tło świe­ci­ło się w jed­nym jedy­nym poko­ju, w któ­rym męż­czy­zna w kami­zel­ce odbla­sko­wej jadł piz­zę wprost z opa­ko­wa­nia. Po chwi­li zno­wu wpa­try­wa­łem się z czer­wo­ny przy­cisk.

Dopa­dły mnie złe prze­czu­cia. A może zgło­si­ło się dużo ludzi o ratin­gu wyż­szym od moje­go? Czy nie ma wie­lu innych z jakimś poję­ciem o lite­ra­tu­rze i z więk­szym doświad­cze­niem? Może już mnie wyka­so­wa­li?

Wzią­łem kom­pu­ter do sypial­ni i przez jakiś czas patrzy­łem na czer­wo­ny przy­cisk z łóż­ka. O pół do siód­mej zre­zy­gno­wa­ny wśli­zną­łem się pod koł­drę. Z tego cze­ka­nia przy­naj­mniej ogar­nę­ła mnie sen­ność.

W nie­spo­koj­nym śnie bie­głem przez pole rze­pa­ku. Goni­ła mnie armia dro­nów. Bie­głem i bie­głem, aż dobie­głem nad oce­an. Naj­wy­raź­niej nie umia­łem pły­wać, bo odwró­ci­łem się, żeby pod­jąć nie­rów­ną wal­kę. Ale dro­ny zni­kły, za to woda była już wszę­dzie doko­ła. Sta­łem na metrze kwa­dra­to­wym lądu oto­czo­ny oce­anem, któ­ry roz­cią­gał się we wszyst­kich kie­run­kach po hory­zont.

Obu­dzi­łem się mokry od potu. Słoń­ce kłu­ło mnie w oczy.

W kłę­bo­wi­sku wil­got­nej poście­li odszu­ka­łem lap­to­pa i otwo­rzy­łem go, wciąż jesz­cze czę­ścio­wo zanu­rzo­ny w uciecz­ko­wym śnie.

Przy­cisk świe­cił się na zie­lo­no.