Fuga

13/09/2012 liryka

W Fudze (1955-2010) zebrane zostały wiersze Urszuli Kozioł, od debiutanckich Gumowych klocków po najnowszy tom Horrendum, a także przekłady utworów Eugenio Montalego. Poetka od początku prowadzi grę z tradycją, przemyślną strategię nawiązań i odrzuceń, tworząc dla niej nowe konteksty – zdecydowanie aktualne z perspektywy współczesnego czytelnika.

Wydawca
Biuro Literackie
Miejsce
Wrocław
Wydanie
1
Data wydania
2011-09-22
Gatunek
Liryka
Seria
Dożynki
Ilość stron
728
Format
168 x 238 mm
Oprawa
miękka
Papier
Munken Print Cream 1,5 70g
Projekt okładki
Artur Burszta
Projekt opracowania graficznego
Artur Burszta
ISBN
978-83-62006-47-2
spis treści

Gumowe klocki (1957)

 

Wiatraki
Legenda gołębia
Skarga Izoldy
Tysiąc i jedna noc
Podróż
Cienie
Odbicie wodne
Notatnik ogrodnika

Słonecznik
Maciejka
Biały motyl

Ślady na piasku
Tobie
[Stuk, stuk, stuk bucikami]
Pręgierz
Bajka

 

W rytmie korzeni (1963)

 

I. Powroty
Powroty
Ucieczka z Egiptu
Stopniowanie drzewa
Przepis na danie mięsne
Apokalipsa przedświętojańska
Odblaski
Sprzed wiosny
W rytmie korzeni
II. Rzeczy zgubione
Inwokacja
Pejzaż z pamięci
Ballada o barchanowych babach
Łuskanie grochu
Rzeczy zgubione
III. Blaszany wieniec
Biały wiersz
Przelot gęsi
[…i teraz biegnę obok siebie]
Koncentryczne koła
IV. Chwila liści
Rzeźba
Dystans
Psalm
Pozdrowienie róży
Punkt widzenia
W samo lato
Pejzaż jesienny
Nasza ziemia
Wokół liścia
Tkanina
V. Pestki deszczu
Lato w profilu
Zielony deszcz
Pożegnanie z dziadziem
Lato
Kamień
Fragment twarzy
Do M.J.P.
Małże
Z mostu
Drzewo niebieskie
Kakemono
Pestki deszczu I

[Otwórzmy okno]
[To dotyk zmierzchu]
[Jak ładnie umiesz milczeć]
[Gdy spojrzenie twe]
[Płacz mój odejmij od swojego płaczu]
[…kiedyś wrócimy]

Najciszej

 

Smuga i promień (1965)

 

Próba wyjaśnienia

I

Pestki deszczu II
[Nienazwanemu zostawmy nienazwanie]
[Nasze okno]
[…akacjo]
[Tak twoje imię]
Zanim
Odrętwienie
[Jesteś za blisko
Ulotne lato
Akt poranny

II

Kontemplacja
Znakiem wody
Znakiem ognia
Znakiem koła
Skazy znaków
Larum
[Co nam pisane, nigdzie zapisane nie jest]
Wahadło cienia
Przedpowitanie
Kolęda
Suchy las
Pieśń o pragnieniu
Miary szczęścia

Lista obecności (1967)

 

Pestki deszczu III

[Kwiat teraźniejszy znieść następnym kwiatem]
[Jeszcze mi nie bądź]
[Czy opuściłeś mnie dniu]

Przedwiersze
[Więc mnie opuszczasz?]
[Nie mijaj ranku]
Przelotnie
Cień oddechu
Światłocień
Powrót do nie wiem
Nadnagość
Przesłanie
Ze snu

Harce po bieli
Próba opisu ciał nie zidentyfikowanych
Kwestie otwarte

[w morzu]
[Jakiej maści ten pejzaż]
[Jak strony świata]

Pieśń powitalna
Ulga na wiosnę
[Wieczór mi przyniósł odmowę dnia]
„Noc biała nad ranem”
[Odniepamiętniona snem]
Kartka z podróży
Tropy cienia

Biocenoza

Moment przed burzą
Co dojrzewa
Z przyrody
Czaty
Biesiada
[Gdzie to tak śpieszno]
Łowy na oblubienicę
Formy niekolorowe
Ziemia pojmana do dna
Opis rośliny pnącej

Ptaki dla myśli (1971)

 

Glosa: Z wycieczki
Glosa: Pod okiem nieba

 

W rytmie słońca (1974)

Elegie

1. [Pogrążasz się w morzu niepamięci]
2. [Stajemy w takiej nędzy]
3. [Trawy i kłosy które umiłował]
4. […ile musiał nam ująć życia]
5. [Ten sopel słońca]
6. [W niszę pustki po tobie]
7. [Z tej jednej]
8. [Trzydziestopięcioletni]
9. [W łódce z papieru]

W rytmie słońca 1968

[Czas buntu gaśnie, wybucha i gaśnie]
[W pokoju zbudowanym na lochu]

[Twoje miejsce nie w środku stołu]
[Pod każdą/ każdą kopułą]
Do –
Rycina z nawiasem
Podobieństwa
Pierwszy śnieg
Z powtórzeń
Pestki deszczu IV

[Przeszedł dzień]
[wargi mnie bolą]
[i najtrudniej jest zachować chłodne oko]
[nie dać mi nawet powodu]
[Znów międzygwiezdne zwierzę]

[Zamykając oczy otwieramy ciemność]
[Nieme słowa osypują się]
[Między pustką i pustką]
W przeciągu chwili
Samoobmowa

 

Wybór wierszy (1976)

 

Piosenka
Przed snem
[Marcowa chmura]
[Od pewnego czasu]
[W słowach zamieszkałych przez miłość]
Z rozmów o deszczu
Z rozmów o gwieździe
Etruskowie
Z muzeum
[Tu/ gdzie trawy są ciemne]
Nagi wiersz

 

Tetyda na Skyros (1977)

 

Komentarz do Tetydy ze Skyros Scarlattiego

 

Z Eugenio Montalego (1987)

[Na wypalonym brzegu swojej łódki]
W stronę Wiednia
W stronę Kapui
Na odjazd Liuby
Dora Markus

Motety

[Szron na szybach: złączeni]
[Nadzieja, że jednak cię zobaczę]
[Gondola, co płynie z wolna w migotach]
[Żaba, co pierwsza trąca]
[Trzcina]
[…więc niech tak będzie]

Xenia

[Drogi mały robaczku]
[Studiowaliśmy na tamten świat]
[Nocny świerszcz Sztrasburga]
[Winiarz nalał ci kroplę]
[Nigdy nie byłem pewny]
[„A Raj? Czy istnieje Raj?”]
[Powódź zatopiła paki z meblami]

Götterdämmerung
Nic poważnego
Czas i czasy
Światła i kolory

 

Żalnik (1989)

 

Nie spojrzymy prawdzie w oczy
W nieprzeźroczystym świetle
O sobie samej do potomności
Pestki deszczu V

Z Tu-fu
[Dżdżysty ranek lipcowy]
[Jaskółka spuściła z tonu]
[W nagłym rozbłysku milczenia]
[ten lazurowy zimorodek]
[Pada śnieg]
[Od paru lat]

Bezsenna piosenka
[Brniesz przez ruchome piaski]
Sobie na urodziny
[Ból po stracie najbliższych]
Pożegnanie przyjaciela
Jesień 1981
Lekcja z polskiego
Biłgorajszczyzna po latach
Powrót do pierwszych lądów
Z gazetowej podróży 83 roku do najszczęśliwszych krajów
W kawiarni
Surrealizm ucodzienniony
Kryzys
Zniecierpliwienie
Impas
Abszmak
Nostalgia
Lato w mieście
To i owo
Dalej o tym
[Mroczne]
[Żyjesz samymi brzegami]
[Z palcem na ustach]
[Szarościan]
Spoza barwy
[Ta zawsze blisko]
[ciche]
Wieczorem
[Nie tylko ja]
[I znowu dzień w którym nikt]
[Twa ojczyzna]
[Twój chmurny anioł]
[Myśl pęknięta w połowie]
Maj
[Pamięć o pierwszych latach życia]
Sprzeczka z domem
Repetycje
[Przyszła no popatrz]
Largo
Co dolega

 

Postoje słowa (1994)

 

[Krucha uroda chińskiej filiżanki]
[śnił mi się las]
Adoracja przedwiośnia

 

Wielka pauza (1996)

 

Wielka pauza
Pod namiotem strofy

Rozpinam namiot strofy
Wobec
Z pyłu w nic

Temat klasyczny

Rozmowa z Rimbaudem
W Lizbonie
Odyseusz do Kirke
Skarga Safony
Mówi Safo
I mówi Safo
Różowe i szare
Dwaj panowie z Wiednia
Monolog Kirke
Straszna bajka
W polu figur
Inaczej mówiąc

W polu wielorakich figur

Z Bretanii
[Ta róża]
Z czerwca 1991
Za parawanem nieba
[Taki upał]
[Właściwie nie ma tu nic]
Przed zaśnięciem
[Wciąż to samo]
O śnie
Boski dylemat
Impresja z lata
Ars poetica

Olśnienie

Olśnienie
[granatowa chmura pod wieczór]
W jednej chwili
Jadąc w stronę Zamościa

Pestki deszczu VI

[zapach skoszonych traw]
[oko nieba]
Z głuszy
[mój mały czarny świerszczu]
[motyl ma pytające skrzydła]
[moja dusza]
[w moim pokoju]
[ważka z furkotem]
[jakże miło]
[Rankiem]
[brzózko]
Czerwiec 1994
[W ciemnych norkach]
[Nieznośny dniu]
Obrazek
Wiedeń, muzeum art modern
Deszcz
[lgnę do ciebie]
[tom po tomie]
Znikopis
W Alpach
Alpy
[Nie tylko ty]
[Literki tańczą w oczach]
[budzisz]
[czy już staję się łoskotem twojej krwi]

Ze zmiennym cieniem
Płatki jaśminu
Z głodu zdziwienia
Z przechadzki
Nad stawem, przed nocą
Dziesięć lat przed końcem

 

W płynnym stanie (1998)

 

W płynnym stanie
Nawroty
Wodne motywy
Non finito 1
Non finito 2
Moja piosenka
Piosenka wtóra
[nasza miłość]
Ostatnia niedziela
Przelotem
Ty i twój świat. A ja?
Późna wiosna
W deszczu
Motto 2
Z albumu
Ruleta
Skorupka
Pożegnanie
Puch ostów
[Zlodowaciałe w perspektywie wspomnienia]
Niczym Odys
[Język bada ostrożnie]
[Na wzór jesiennego]
[Wiersz z paru linijek]
Czym jest wiersz przy chmurnej pogodzie
W odwrocie
[Na początku nie było słowa]
Dwie pory roku
Przed
Rzut oka na twój wiersz
[Przede mną]
Pochwała zeszytu w kratkę
Trójkąt
Z wieczoru autorskiego
Motto
Pocztówka z Visby
Szyfry
[Dzisiaj nie czytam gazet]
[Mały różowy robaczek]
Pliszka

Pestki deszczu VII

[słońce odskakuje jak oparzone]
[Długonogie żuki]
[Czasami stawiam]
[…a jednak czuję]
[raz po raz]
[w każdym razie]
[eposy pól]
[czy biała bruzda]

Alter ego
Świecenie
Staw
Z lotu ptaka
Norwid

 

Supliki (2005)

 

W barwach amaro
[gloriosa]
Supliki
[dajesz mi różę]
Traktat o pewnym wieku I
Traktat o pewnym wieku II
Traktacik o miłości bliźniego
Mały traktat o Bożych niesprawiedliwościach
Traktacik o możeniu
Traktat o niczyich psach
Traktat o głosie
Zamiast wiersza (I)
Zamiast wiersza (II)
Zamiast wiersza (III)
Wiersz do jednorazowego użytku

Wyrywki I

[zataję siebie]
[słowo wystaje poza mój kontur]

[wchodząc]
[we dwoje]
[czym byłby wszechświat]
[podskórna potworność]
[czyjeś ja]
[nagła strofa]
[ptak przynagla dzień]
[lustro wypomina mi]
[Chwila]
[nagle znalazłam się w samym środku]
[moje słowa rozchodzą się ze sobą]
[ptaki w gnieździe]
[kiedy profesor Alzheimer utnie sobie drzemkę]
[teraz błąkam się]
[kresy]
[nie ma większej gafy]
[do znalezienia nic]
[badam]
[wypięty pałąk]
[w taką noc księżycową]
[nie daj mi jeszcze w siebie uwierzyć]

Ale to żaden powód
Wyrywki 2

[piaski na diunach]
[wierszu]

Tak rzecze Minotaur
Obrazki ze snu
Wyrywki 3

[zachwyt i przerażenie]
[poprzez powszedni sen]
[uwikłana w manierystyczny sen]
[domruczam się do ciebie]
[nie waż mi się]
[jakże spiesznie ten sen]

Z kolędą
Rondo

Wtedy
Bezsenność
Lizbona II

Igły snów
[stara rzeka nie ma siły]
Pisane na wodzie
Stwarzanie rzeki
Wieczny Syzyf
[miecz Damoklesa]
Wyrywki 4

[późne lato]
[żurawie]
[drzewa rozrzucają ulotki]
[daleka góra otwiera wrota]
[rzeczy cichcem budują swój mit]
[Gwiazdy tańczą]

[Majowy słowik w Arpino]
Na odejście poety
[dlaczego umieramy, na Boga]
Wyrywki 5

[trwożnym gestem]
[życie już nauczyło mnie]
[tu]
[Pierwsza miłość]
[marznę]
[pozostać już tylko wierszem]
[niebo stało się fiołkowe]
[z którym moim ja]
[zaniemówienie]
[jeszcze nie jestem]
[góra zachodzi za górę]
[ktoś z wyżyn zsyła litery]
[daję ci ten wiersz]
[zgadnij w czyim ogrodzie]

Scherzo
Wyrywki 6

[Obłok sam wymazuje siebie]
[język tego wiersza]
[widzialne niebo]
[moja cierpliwość]
[we względnym]
[zejść do Hadesu]
[już coraz natarczywiej]
[animulko]
[ta sama chwila]
[mój osobisty wszechświat]
[już od-/ zwyczajam się od siebie]

Itinéraire
Z posrebrzoną, odwróconą głową
Wygaszanie

 

Przelotem (2007)

 

Przelotem
Nutka
Apostrofa do strofy
Strofowanie za pomocą strofy
Nutka 2
[czytam]
[Dziwaczny sen wydrążył dziuplę]
Lustrowanie lustra
[Gdy sen wyrusza na łowy]
[Czasza nieba aż siwa dziś]
Z plaży
[Z biegiem czasu ciemność]
[przez srebrne płoty galaktyki]
[morze zagaduje nas]
[Zapatrzyłam się na piękną główkę]
[gadatliwość natury]
Ptaki są posłańcami światła
[Mogłabym przysiąc]
[budzę się w środku nocy]
[robocze frazy niegotowych wierszy]
[na niebo z płową grzywą obłoków]
[noc zrównała szczyty gór]
[jak śpiesznie poumierały]
[jesień życia zgodnie z naturą]
Sprawozdanie z końcowych chwil
Ze snu
[skrzykiwanie słów]
[cień który mnie okrąża]
[Jest mi miałko niemojo nijako]
[Noc bez pytania o zgodę]
[pod ruchomym naskórkiem gleby]
Dystans błękitu
[Oczy próżno wypatrują stąd]
[znalazłam się w punkcie]
[magnolia bielsza od bieli]
[wydziergany ślad ptaka]
[korzę się]
[Zstępując w morze bez dna]
Segmenty wiersza załadowanego do wagoników strofek obijają się o stukot własnych kół podczas nużącej podróży
[talerz wypada mi z rąk]
[pora wrócić do źródła]
[chmury ciążą ku górom i ku morzu]
Życie płciowe głosek
Do wiersza
[litery przyszłych wierszy]
Z modłów Matyldy
Tybinga
Traktat o duszy
[puste chwile]
[Jabłko ma duszę]
[moja przelotna dusza]
Mały traktat o wierszu
Nutka 3
[zamilka ptak]
Traktacik o przecinku
Twoja Itaka
Temu kto postanowił odejść sam
Z okna
W pociągu
Dopóki
[opowiedz mi o twojej nocy]
[dziewczynka którą byłam]
[jak by tu złączyć nic z niczym]
[któż to zbliża się]
[Skrajem wiersza]
[Zadomowiona w gwieździe]
[z czego zbudowany został ten sen]
[Jak by tu wreszcie wydukać ten wiersz]
Nad morzem
[przyśnił mi się nie tyle Bóg]
Slalom
[moja książka jeszcze nie napisana]
Spleen
[przyśniły mi się]
Julowi
Raport z końca dnia
Gdzie indziej
[Kiedy Homer się zdrzemnął]
[Na stworzenie świata]
Absurd
Gamy I

[chwila/ w kształcie dziurki]
[taka mała chmurka]
[przes-/ twór niebieski]
[rytm]
[w tym wierszu „ja”]
[kosmos płaski]
[Od samego spodu]
[Gdy mknę przez las]

Czkawka

 

Horrendum (2010)

 

Do wiersza
Nagle powiało na mnie chłodem
Znowu nie napisałam
Mandragory
Lingwa
Gamy II

[obejmę deszcz]
[chwila/ kiedy pusta kartka]
[na chwiejnej kładce widnokręgu]
Mijanka
Melodyjka

Ballada
Ogrodniczka
O czym śpiewają syreny
Nutka 4
Gamy III

[jak ogarniać ten ogrom niepojętości]
[już ster wieczoru przejmują]
Z wizytą
Nad strugą
[jakże kruche to wszystko]
[słowo do słowa]
W sieci
Jak
Wyliczanka
Poniewczasie
Ostatnie 13 lat z życia Dickensa
Do imionnika

Piosenka o bezdomnych
Pod osłoną nocy
Bez głosu
W drodze do Strugi
Nocą
Żółta gwiazda
Gamy IV

[myślę o bytach]
[coraz głębiej zapadam się]
[kiedy słowo zaczyna bąbelkować]
[mowa zajęła się płomieniem]
[mieszkamy pod tym samym niebem]
[widziałam wiele krajobrazów]
[moje słowa nie są ze skał]

Horrendum albo traktat o puchu dmuchawca
Przebudzenie
Hymn o zmierzchu
I co z tego
Z rzeki do rzeki
W drodze do l’aldilà
Gamy V

[Wyjrzyj przez okno i powiedz]
[O burzy śni się czarnej chmurze]
[znów mi się przyśnił błękit niebios]
[chmura gniewnie się nachmurza]
[za sprawą snu]
[Myśli same się myślą]
Wobec jesieni
Przeoczony moment
Co masz do powiedzenia

Przeciąg
Zimą
Alfabetyczny spis tytułów i incipitów