Artemida pocieszycielka

Artemida pocieszycielka

Prze­czy­ta­łam, że każ­dy żyją­cy dzi­siaj niedź­wiedź polar­ny ma mito­chon­drial­ne DNA
jed­nej wspól­nej mat­ki, irlandz­kiej bru­nat­nej niedź­wie­dzi­cy, któ­ra daw­no temu
prze­wę­dro­wa­ła przez pusty­nie ostat­niej epo­ki lodow­co­wej, i zna­la­złam w tym pocie­sze­nie.
Trwał dłu­gi upal­ny pora­nek spę­dza­ny z dzieć­mi maszy­ny,

z ich gad­ką o pamię­ci, o tym, jak by ją kupić, i po dobrej cenie, ale ja,
straż­nicz­ka pamię­ci z zawo­du, ska­nu­ję myślą czas zako­do­wa­ny w zło­ci­stym ulu
umy­słu wiecz­no­ści. Palę książ­ki, palę swe archi­wum:
pło­mień osma­la skó­rę, synap­sy strze­la­ją mię­dzy komór­ka­mi, w któ­rych

pamięć śpi w wosko­wych sze­ścio­bo­kach moje­go ska­za­ne­go na sto­pie­nie pla­stra.
Widzę go, jak sadzi susa­mi w moją stro­nę przez wiel­kie pole lodu,
a ja sie­dzę u wej­ścia do jaski­ni, śni mi się, że moje małe barasz­ku­ją w gaw­rze,
moje sło­dzia­ki, pach­ną­ce śnie­giem i słod­ką nie­pa­mię­cią.

dla Catrio­ny Cro­we

Kobieta przy pracy

Myślę, że teraz przy świe­tle gwiazd i księ­ży­ca
lapis lazu­li w jakimś skryp­to­rium ucie­ra,
sama pro­mien­na, swój gniew i smu­tek mie­sza­jąc
w zachwy­ca­ją­cy pig­ment błę­ki­tu. Sygna­ły

roz­brzmie­wa­ją na alarm, sły­chać syren wycie,
pośród tego wszyst­kie­go, choć gro­za napie­ra,
ona zwa­ża na język, każ­dy dźwięk bada­jąc,
son­du­je każ­dą gło­skę i każ­dą lite­rę,

śpie­wa pieśń wody, płyn­ne­go lustra wszech­świa­ta.
Jak porwa­ny przez kosa nie­gdy­siej­szy skry­ba,
co na mar­gi­ne­sach kre­ślił dom lek­ki jak piór­ko,

przez wie­ki tro­pi­li­śmy tę gwał­tow­ną miłość,
sil­niej­szą od boskich suro­wych przy­ka­zań:
nasze gniaz­do tam, na kra­wę­dzi, któ­rą zwie­my wiersz.

dla Ail­bhe Smyth

Łaski pełne godziny

Ponie­waż wie­my, że Śmierć może być chwi­lą wiel­kiej trwo­gi –
nagłe puka­nie do drzwi w środ­ku nocy,
co wszyst­kich, jak wybłysk dnia, ze snu zry­wa na rów­ne nogi –

ten czas bez­cen­ny, gdy czu­wa­my z tymi,
co w bra­my spo­ko­ju wkra­cza­ją – to dar.
To koją­ce świa­tło dla nas, któ­rzy wciąż

jesz­cze cze­ka­my na nie­bo lub nicość,
my: kochan­ko­wie, mat­ki i ojco­wie,
dzie­ci. My śmier­tel­ni, któ­rzy marzy­my,

by jesz­cze choć chwi­lę iść razem tą dro­gą
do domu, w słoń­cu lub gdy pada, ręka w rękę,
mimo zakrę­tów i zwro­tów, co cze­kać nas mogą.

Bądź wdzięcz­ny: na pogrzeb weź kwia­ty i świe­ce,
za te wszyst­kie łaski peł­ne godzi­ny w podzię­ce.

Ślubna fotografia rodziców

Kościół, przed­mie­ścia Dubli­na
sie­dem­dzie­siąt lat temu,
zdję­cie czar­no-bia­łe:
coś w ich oczach, w spoj­rze­niu

woła do mnie przez te wszyst­kie lata –
pamię­taj o nas choć w grzę­za­wi­sko
zapo­mnie­nia wcią­ga nas histo­ria,
ura­tuj nas, bośmy nie­bez­piecz­nie bli­sko

otchła­ni nico­ści – rodzaj zobo­wią­za­nia wobec losu;
sądzę, że to na myśli mie­li.
A mówią to do mnie mło­dym, moc­nym gło­sem.
Zresz­tą pew­nie już wte­dy myśle­li

o mnie, bo byłam pło­dem
pod mat­ki ser­cem kipią­cym od życia wytrwa­le.
Za mną już szy­ko­wa­li się sio­stry i bra­cia,
by ode­grać swe role w rytu­ale

tej tajem­ni­cy – dusze wcie­lo­ne,
któ­re mia­ły odbyć podróż, aż do koń­ca
przez kra­iny jej cia­ła. Prze­bły­ski nasze­go ist­nie­nia
w mądrych oczach ojca.

Wypro­wa­dzam ich z ram­ki foto­gra­fii,
wpro­wa­dzam w mój świat,
a oni wcho­dzą tam dziel­nie jak wte­dy, gdy
szli nawą kościo­ła pro­sto w świa­tło dnia,

modlę się ich imio­na­mi,
myśląc, z jakim wiel­kim tru­dem
strze­gli nas przed gło­dem, stra­chem,
gniew­nym losem, nędzą, bólem.

Tutaj w tym miej­scu i teraz tej jesie­ni
chcę ich odma­lo­wać,
umysł i rękę uwol­nić od pośpie­chu i naszym
życiem prze­szłym nasy­cić ich przy­szłość.

Ciss umrze w wie­ku lat czter­dzie­stu dwóch,
bied­ny ptak, któ­re­go gniaz­do znisz­czy­ło cier­pie­nie.
Lar­ry będzie wal­czył pra­wie do osiem­dzie­siąt­ki,
samot­ny, sto­ic­ki, nie­zmien­nie

cie­szą­cy się cudow­ny­mi wnu­ka­mi.
Lecz dzi­siaj, znów trzy­ma­jąc się moc­no za ręce,
zaglą­da­ją do mego poko­ju,
gdzie wła­śnie mie­szam odcień leśnej zie­le­ni

na jej bukiet z liści papro­ci.
Kwia­ty w kolo­rze cytry­ny, ciem­ne­go błę­ki­tu,
na podusz­ce jej małych pier­si
spo­czy­wa­ją czte­ry kar­mi­no­we jezio­ra goź­dzi­ków.

Jest sło­necz­ny paź­dzier­nik,
pogo­da pięk­na i cie­pła,
gęsi lecą znad rze­ki na pola.
Pra­cu­je mi się lek­ko,

jak­bym się uno­si­ła w powie­trzu, malu­ję
trzy guzi­ki jego kami­zel­ki w kolo­rze maren­go;
malu­ję ich oczy hip­no­tycz­ne,
i czerń jego gar­ni­tu­ru głę­bo­ką jak sadza.

Ją nama­lu­ję całą w kro­plach pereł,
welon prze­ty­ka­ny nit­ka­mi jedwa­biu,
wszyst­ko drob­ny­mi dotknię­cia­mi pędz­la.
Obda­rzę ją prze­py­chem nie­by­wa­łym –

dam zło­te bran­so­le­ty i pier­ście­nie,
mszał będzie lśnił w ręce.
Wyobra­żam sobie, że ich zło­żo­ne dło­nie kry­ją w sobie
to naczy­nie świę­te,

gdzie nasze kon­ste­la­cje: Lew, Wod­nik,
śpie­wa­ją swe hym­ny:
sakra­men­tal­na pust­ka,
w któ­rej noc nad­cho­dzi, w któ­rej księ­życ wsta­je.

Przywracanie godności

Daw­niej wszyst­ko było prost­sze: świat był wiel­ką śnial­nią,
gdy byli­śmy dzieć­mi i w kaje­tach kali­gra­fo­wa­li
nazwy zna­nych rze­czy – gro­sik, kape­lusz, zega­rek i buty,
a sta­ry dobry dom opo­wia­dał swe dzie­je. Dzi­siaj sta­ra kobie­ta
opo­wia­da swo­je, ple­ca­mi zwró­co­na do przy­szło­ści, oczy ma otwar­te,
nie chcąc tra­cić z oczu w powie­trzu od nie­szczę­ścia gęstym
dziew­czyn­ki, któ­rą kie­dyś była, kie­dy z każ­dym obro­tem

ska­kan­ki wyry­wa­ła się do inne­go życia lub kie­dy leża­ła poko­tem
pod łóż­kiem sku­lo­na niczym płód, gdy nad gło­wą roz­gry­wa­ły się klę­ski
doro­słe­go świa­ta. Wy, któ­rzy pisze­cie histo­rię, a jest tego war­ta,
wpisz­cie, zapisz­cie ją w niej głę­bo­ko, nim znik­nie, nie­ste­ty,
sta­jąc się cie­niem kształ­tu we wró­żeb­nej misie, zrób­cie to, by
nie zdo­ła­ło Pań­stwo, co jest we wła­dzy kłam­ców i kana­lii,
pamięć pozba­wić jej zba­wien­nej łaski prze­mo­cą bru­tal­ną.

Clio – muzie histo­rii

Erem

Moje świa­teł­ko małe
A ogrom jest mrocz­ny.
Ale ruszam w dro­gę.

Gdzie dro­ga się koń­czy
Idę przez las szla­kiem
Sta­rym, co mnie pro­wa­dzi

Od jed­ne­go do dru­gie­go
Patriar­chy-drze­wa, przez krza­ki
I mło­de sadzon­ki.

Cha­ta stoi, gdzie sta­ła
Przy źró­dle; jest koc
Pod któ­rym spa­li­śmy.

Tu szu­ka­łam schro­nie­nia
Przed nowy­mi pury­ta­na­mi
Prąd odłą­czy­łam maszy­nom

I cze­ka­łam, aż oszo­ło­my
Wydep­ta­ją ścież­kę do moje­go domu.
A co przy­nio­słam z mia­sta?

Wspo­mnie­nie dnia ostat­nie­go –
Buty stu­den­tów kar­nie usta­wio­ne w rzę­dzie
Przed drzwia­mi sali, gdzie mia­łam warsz­ta­ty

Zgar­bie­ni nad wier­sza­mi
Na zewnątrz śla­dy stóp zni­ka­ją­ce
W top­nie­ją­cym śnie­gu.