utwory / zapowiedzi książek

Pieśń torby na pawia (2)

Nick Cave

Tadeusz Sławek

Fragment zapowiadający książkę Pieśń torby na pawia Nicka Cave’a w przekładzie Tadeusza Sławka, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 9 kwietnia 2018 roku.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Louisville
Kentucky

Pierwszy krok musisz uczynić sam.
Niepewnie ruszam w stronę krawędzi świata.
Cała Północna Ameryka rozciąga się przede mną jak rozerwana
samolotowa torba z wymiocinami.
Dziewięć cór-Muz perfumuje oddech, który ma nieść pokrzepienie.
Dziewięć aniołów rozpościera skrzydła, by mnie stąd unieść.

Nieście mnie, nieście na swych białych skrzydłach aż do Louisville, Kentucky,
Gdzie przekroczę rzekę słynnym mostem Czterech Miast, którym dzisiaj
Chodzą tylko piesi i jeżdżą rowerzyści,
I na drugim brzegu wielkiej rzeki Ohio, zjem smażonego kurczaka. No i bardzo dobrze!

A gdy na moście pochylę się nad poręczą gapiąc się w wodę,
Ujrzę ciemnoskórą dziewczynę w tyci-tyci mini spódniczce w barwach amerykańskiej flagi.
Otworzę wtedy moją torbę na pawia i powiem No i bardzo dobrze! Skacz!
A nawiasem mówiąc, tego rodzaju sprawy zawsze kończą się dla mnie dość kiepsko.

Dziewczyna w tyci-tyci mini spódniczce z amerykańskiej flagi wychyla się za barierę.
Wzbudza powszechną sympatię, bowiem pojawia się wzruszające przeczucie,
że pod spodem nosi zapewne odpowiedni dobrane mini majteczki.

Oczywiście, wejdzie to do mojej pieśni zapisanej na torbie do wymiocin!
Może podnieść się raban, ale nic mnie to nie wzrusza!
Sam noszę kuloodporną kamizelkę z amerykańską flagą!

Ta kamizelka to właściwie torba na wymiociny,
A torba na wymiociny, to długa, powolna pieśń miłosna,

To zaś łączy się z balladą o „Chłopaku rzeźnika”,
Którą zamyka wers – Niech wie cały świat, że umarłem z miłości.

Dziewczyna stawia jedną bosą stopę na poręczy mostu.
Potem staje na barierce.

Uważaj, mówię, a dziewczyna odwraca się i pozdrawia mnie z uśmiechem.

Żona słyszała kiedyś balladę o „Chłopaku rzeźnika” w tak pięknym wykonaniu,
że aż się popłakała.
Dziewczyna zdjęła swoją kurtkę-kamizelkę, zamknęła oczy, wgląda jakby umierała.

Jestem figurką bożka z terakoty, drżę na postumencie,
Wciąga mnie wielka bezdnia dźwięku.

Spójrz, na jakież to skrzętnie opakowane znalezisko natknął się mały gliniany bożek!
Bezkształtna sterta młodych czarnych kości
Związana sznureczkiem tych tyci majteczek.

Ktoś napisał, że najlepsze rzeczy mam już za sobą.
To znaczy, gdzie? Obracam się, ale latającej dziewczyny już nie ma.

*

Następnego ranka stoję w hallu hotelu Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Louisville, nie mogę oderwać wzroku od umieszczonej tuż obok recepcji terakotowej rzeźby nagich, ustawionych gęsiego dzieci, dzieła artystki Judy Fox. Coś, co faktycznie warto zobaczyć, gdy się wymeldowujesz z hotelu. Ci dziecięcy bohaterowie to mali bogowie wypaleni słońcem. Zamknięte w rolach, jakie kazano im odgrywać, przyciskają buzie do ich okien. Przyjrzyj się im, jak stoją na chwiejnych postumentach! Przyjrzyj się, jak stoją na krawędzi swych dziecięcych istnień, z ciałem wypalonym, dojrzewającym, jak się gotują, by skoczyć! Przyjrzyj się! Przyjrzyj!

Nieco później wchodzimy po kolei do autobusu, nasz manager odlicza głowy, my zaś trzymamy papierowe kubki z kawą, i gdy autobus skręca w Main Street nagle zaczyna się letnia ulewa i ktoś nastawia „Kentucky Rain” Presleya, a gdy mijamy wlot ulicy prowadzącej do rzeki Ohio widzę, jak pod mostem Czterech Miast ludzie ze służb ratunkowych ubrani w czarne kurtki i szpiczaste czapki wyciągają coś z chłostanej deszczem rzeki.


Kansas City
Missouri

Jestem systemem nerwowym wprawianym w ruch przez duchy i rymy.
Słowa dźwięczą dlatego, że słychać, jak skowyczą w nich duchy.
Nie przyszło mi do głowy, że to może ostatni raz,
Kosztowałem twego słodkiego oddechu,
I gdy pomyślę, że krzątasz się po domu, przez chwilę czuję w piersi
Rozpierający ból zatroskanej tęsknoty,
Tymczasem przejeżdżamy granicę stanu Missouri,
Zatrzymujemy autobus na poboczu i wysiadamy,
I w wolno zapadającym zmierzchu pełzniemy na brzuchu,
Niczym węże, przez niskie trawy prerii.

Odgrywamy rzeź, jaką sprawił bizonom William ‘Buffalo Bill’ Cody,
Potem wszystkie kampanie przeciwko Indianom łącznie z bitwą pod Coon Creek.
Tego samego wieczoru próbuję dodzwonić się do ciebie linią transatlantycką
z hotelu Intercontinental w Kansas City, ale nie odbierasz,
Więc słyszę tylko jak telefon rymuje swoje dzwonki.
Nagrywam jakąś niezborną, pozbawioną ciała wiadomość.
Szła mniej więcej tak –

Na prerii mej nieobecności jesteś jak bizon wielki niczym góra.
Jesteś smutkiem tego, który wrócił do domu z niewoli.
Jesteś łzą na rękawie kurtki z niewyprawionej jeleniej skóry.
Odbierz telefon
Odbierz telefon
Ja zaś zdołowany i kompletne zero, prerię maluję na czerwono.
Obsiadły mnie muchy. Śmierć oddechem swym w kark mi dmucha.
Gościem w trasie jestem, który kryjówki szuka.
Tym, co ożenił się i zbiegł, miast leżeć u twych stóp.
Odbierz telefon
Odbierz telefon
Jestem już zimny trup.

Łykam tabletkę i idę spać.

*

Nakrywam się z głową, pod kołdrą przykładam do ucha torbę na pawia, potrząsam.
Grzechoczą insygnia dziewięciu Muz – pulpit do pisania, zwój pergaminu, flet, strzała miłości, maska tragiczna, harfa, lira, maska komiczna, globus i kompas.

Gdy znów dzwonię do domu, a ty nie odbierasz, słyszę, jak ciepła krew z mej szyi, od której odcięto głowę wycieka na autostradę tworząc kałużę,

Słyszę jak przerażające serce chłopca dostraja się do rytmu pociągu pędzącego w jego stronę.

Słyszę szepty, użalania i knowania wykrwawionych ludzi.
Poznaję te głosy, towarzyszyły mi kiedyś w dalekiej przeszłości.

Dziewięć nagich muz śpi spokojnie na mej piersi, w poczuciu dobrze dziś wykonanej roboty.

Oddycham spokojnie, gdy aniołowie unoszą mnie na skrzydłach.

Śpię, i niosą mnie przez łagodny, purpurowy pejzaż północno-amerykańskiego snu –
gdzie wśród tego wszystkiego, co się stanie i nie odstanie mimowolnie dostrzegam
nasz następny ruch, który wykonamy z najlepszym dla siebie pożytkiem.

O AUTORACH

Nick Cave

Urodzony w 1957 roku. Australijski muzyk, poeta, pisarz, kompozytor i aktor. Założyciel i członek zespołu The Boys Next Door (później The Birthday Party) oraz współzałożyciel grupy Nick Cave and the Bad Seeds, z którym wydał szesnaście albumów studyjnych.  W 1989 ukazała się jego pierwsza powieść Gdy oślica ujrzała anioła, wyróżniona nagrodą Time Out Magazine, a w 2009 druga – Śmierć Bunny’ego Munro. Torba na pawia jest ostatnią publikacją autora. Nick Cave mieszka w Brighton.

Tadeusz Sławek

Urodzony w 1946 roku w Katowicach. Ukończył Liceum im. Adama Mickiewicza w tymże mieście, absolwent filologii polskiej i angielskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Związany z Uniwersytetem Śląskim nieprzerwanie od 1971 roku, rektor Uniwersytetu w latach 1996-2002. Wraz z kontrabasistą Bogdanem Mizerskim autor i wykonawca esejów na głos i kontrabas. Zajmuje się historią literatury angielskiej i amerykańskiej, literaturą porównawczą, zagadnieniami życia publicznego. Ważniejsze publikacje: Calling of Jonah. Problems of Literary Voice (wspólnie z Donaldem Weslingiem), Maszyna do pisania. O teorii literatury Jacquesa Derridy (wspólnie z Tadeuszem Rachwałem), U-bywać. Człowiek, świat, przyjaźń w twórczości Williama Blake’a (2001), Antygona w świecie korporacji (2002), Ujmować. Henry David Thoreau i wsponota świata (2009), NIC-owanie świata. Zdania z Szekspira (2012), U-chodzić (2015).

powiązania

Książki z Biura: Odcinek 5 Wyspa na Księżycu

nagrania / Między wierszami Tadeusz Sławek William Blake

Piąty odcinek cyklu Książki z Biura. Nagranie zrealizowano w ramach projektu Kartoteka 25.

WIĘCEJ

Klasyka europejskiej poezji: Blake, Espriu, Todorović, Župančič

nagrania / Stacja Literatura Filip Łobodziński Jakub Kornhauser Jakub Skurtys Joanna Orska Miłosz Biedrzycki Miroljub Todorović Oton Župančič Salvador Espriu Tadeusz Sławek William Blake

Spotkanie wokół książek Wyspa na Księżycu Williama Blake’a, świnia jest najlepszym pływakiem Mirjoluba Todorovicia, Kielich upojenia Otona Župančiča oraz Skóra byka Salvadora Espriu z udziałem Tadeusza Sławka, Jakub Kornhauser, Miłosza Biedrzyckiego, Filipa Łobodzińskiego, Joanny Orskiej i Jakuba Skurtysa w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

Żeby w sam raz to nie…. (coś, co mogłoby być listem do Filipa Łobodzińskiego, choć nie całkiem)

recenzje / ESEJE Tadeusz Sławek

Recenzja Tadeusza Sławka, towarzysząca wydaniu książki Johna Lennona Przestworzone rzeczy, w tłumaczeniu Filipa Łobodzińskiego, którą ukazała się w Biurze Literackim 30 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

Santarém, Samotność przestrzeni oraz Nie gódź się

nagrania / Stacja Literatura Andrzej Sosnowski Elizabeth Bishop Emily Dickinson Filip Łobodziński Joanna Mueller Juliusz Pielichowski Patti Smith Tadeusz Sławek

Spotkanie wokół książek Santarém Elizabeth Bishop, Samotność przestrzeni Emily Dickinson i Nie gódź się Patti Smith z udziałem Tadeusza Sławka, Filipa Łobodzińskiego, Joanny Mueller oraz Juliusza Pielichowskiego w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Dopiero wyobraźnia wyzwoli rozum, czyniąc go faktycznie rozumnym

wywiady / O KSIĄŻCE Krzysztof Siwczyk Tadeusz Sławek

Rozmowa Krzysztofa Siwczyka z Tadeuszem Sławkiem, towarzysząca wydaniu książki Williama Blake’a Wyspa na Księżycu, w tłumaczeniu Tadeusza Sławka, która ukazała się w Biurze Literackim 2 marca 2020 roku.

WIĘCEJ

List rozbitka z Wyspy na Księżycu

recenzje / KOMENTARZE Tadeusz Sławek

Autorski komentarz Tadeusza Sławka, towarzyszący wydaniu książki Williama Blake’a Wyspa na Księżycu, w tłumaczeniu Tadeusza Sławka, która ukazała się w Biurze Literackim 2 marca 2020 roku.

WIĘCEJ

Wyspa na Księżycu (2)

utwory / zapowiedzi książek Tadeusz Sławek William Blake

Fragment zapowiadający książkę Williama Blake’a Wyspa na Księżycu, w tłumaczeniu Tadeusza Sławka, która ukaże się w Biurze Literackim 2 marca 2020 roku.

WIĘCEJ

Wyspa na Księżycu

utwory / zapowiedzi książek Tadeusz Sławek William Blake

Fragment zapowiadający książkę Williama Blake’a Wyspa na Księżycu, w tłumaczeniu Tadeusza Sławka, która ukaże się w Biurze Literackim 2 marca 2020 roku.

WIĘCEJ

Wiersze i opowiadania doraźne 2019

utwory / zapowiedzi książek Anna Podczaszy Bronka Nowicka Marta Podgórnik Tadeusz Sławek

Fragment zapowiadający almanach Wiersze i opowiadania doraźne 2019, który ukaże się w Biurze Literackim 4 września 2019 roku.

WIĘCEJ

Wiersz jak granulka czasu

wywiady / O KSIĄŻCE Juliusz Pielichowski Tadeusz Sławek

Rozmowa Juliusza Pielichowskiego z Tadeuszem Sławkiem, towarzysząca wydaniu książki Samotność przestrzeni Emily Dickinson, w tłumaczeniu i wyborze Tadeusza Sławka, która ukazała się w Biurze Literackim 24 czerwca 2019 roku.

WIĘCEJ

Samotność przestrzeni

utwory / zapowiedzi książek Emily Dickinson Tadeusz Sławek

Fragment zapowiadający książkę Samotność przestrzeni Emily Dickinson, w tłumaczeniu Tadeusza Sławka, która ukaże się w Biurze Literackim 24 czerwca 2019 roku.

WIĘCEJ

Pieśń torby na pawia i Tarantula

nagrania / Stacja Literatura Bob Dylan Filip Łobodziński Jerzy Jarniewicz Nick Cave Tadeusz Sławek

Spotkanie autorskie wokół książek Tarantula Boba Dylana oraz Pieśń torby na pawia Nicka Cave’a z udziałem tłumaczy Filipa Łobodzińskiego i Tadeusza Sławka w ramach festiwalu Stacja Literatura 23. Prowadzenie Jerzy Jarniewicz.

WIĘCEJ

Z czasem twoje życie się kurczy

wywiady / O KSIĄŻCE Nick Cave

Wypowiedzi Nicka Cave’a na temat książki Pieśń torby na pawia, w przekładzie Tadeusza Sławka, która ukazała się w Biurze Literackim 9 kwietnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Pieśń torby na pawia (1)

utwory / zapowiedzi książek Nick Cave Tadeusz Sławek

Fragment zapowiadający książkę Pieśń torby na pawia Nicka Cave’a w przekładzie Tadeusza Sławka, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 9 kwietnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Z czasem twoje życie się kurczy

wywiady / O KSIĄŻCE Nick Cave

Wypowiedzi Nicka Cave’a na temat książki Pieśń torby na pawia, w przekładzie Tadeusza Sławka, która ukazała się w Biurze Literackim 9 kwietnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Przykładam do ucha torbę na pawia

recenzje / ESEJE Paweł Tański

Recenzja Pawła Tańskiego towarzysząca premierze książki Pieśń torby na pawia Nicka Cave’a, w przekładzie Tadeusza Sławka, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 9 kwietnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Pieśń torby na pawia (1)

utwory / zapowiedzi książek Nick Cave Tadeusz Sławek

Fragment zapowiadający książkę Pieśń torby na pawia Nicka Cave’a w przekładzie Tadeusza Sławka, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 9 kwietnia 2018 roku.

WIĘCEJ