Spin

Dech żyro­sko­pu Mag­da­le­ny Gren­dy-Kur­ma­now pamię­tam w kawał­kach z Pra­cow­ni Trans­por­tu BL w Koło­brze­gu w 2024 roku. Już wte­dy zawi­ro­wa­ły w dziw­nym ruchu obraz­ki-wier­sze czę­sto nie­ocze­ki­wa­nie się ukła­da­ją­ce się w swo­im koń­co­wym ruchu w zwi­chro­wa­ny obraz. Teraz wycho­dzi książ­ka nakła­dem Biu­ra Lite­rac­kie­go i cie­szę się, że na tym odcin­ku wyj­ścia mogę też jej towa­rzy­szyć.

Żyro­skop stwo­rzo­ny do bada­nia ruchu w prze­strze­ni sta­je się meta­fo­rą spraw­dza­nia wier­sza poten­cjal­nie prze­strzen­ne­go, któ­re­go obraz widzia­ny z jed­nej stro­ny nagle oka­zu­je się  obro­tem bry­ły zbie­ra­ją­cym wycin­ki z rze­czy­wi­sto­ści w jeden wir, z dru­giej stro­ny nie­ocze­ki­wa­ną fraj­dą, jaką daje utra­ta kon­tro­li nad jego siła­mi. I wła­śnie tu kolo­ro­wy bączek, meta­lo­wa zabaw­ka sta­je się tytu­ło­wą meta­fo­rą książ­ki Mag­dy. Aby zadać takie­mu mecha­ni­zmo­wi „dech”, wpro­wa­dza się skrę­co­ny dru­cik, za któ­ry począt­ko­wo się trzy­ma. Potem żyro­skop zaczy­na swój obrót, aż do momen­tu prze­chwy­ce­nia go przez jakąś inną siłę (czę­sto wycze­ki­wa­ną). Wier­sze Mag­dy wpro­wa­dza­ją nas pozor­nie do świa­ta codzien­ne­go, zna­ne­go, takie­go „na wycią­gnię­cie dło­ni,” ale chwi­lę potem orien­tu­je­my się, że spra­wy są bar­dziej pod­krę­co­ne, niż nam się wyda­je. Jeste­śmy w wier­szu, a to cał­kiem inna jest już zaba­wa, zmie­nia się ruch na naszej osi. Książ­ka jest opo­wie­ścią o kon­tro­li i jej utra­tach, gdzie każ­dy utwór znaj­du­je swo­ją wła­sną dro­gę, dzię­ki temu nie ma miej­sca na tamę czy barier­kę. Wpro­wa­dzo­ny w ruch wiersz jest dla sie­bie przez chwi­lę domem, a potem zaś bez­wład­nie się roz­pa­da powo­du­jąc ponow­ną tęsk­no­tę, by znów uniósł swój cię­żar do cze­goś, co jest poza ocze­ki­wa­nia­mi i obli­cze­nia­mi, do czy­stej fraj­dy bycia obok i bycia wkrę­co­nym w/w jed­no­cze­śnie.