Joanna MUELLER: Hista & her sista

03/05/2021 premiery

3 maja w Biurze Literackim ukazała się książka Joanny Mueller Hista & her sista. Wiersze zawarte w tomie są wielogłosowe, ukazują wiele historii/histerii, a sam zbiór staje się spektaklem i poetyckim performance’em, eksperymentem formalnym, językowym, życiowym i tożsamościowym.

 

 

3 maja w Biurze Literackim ukazała się książka Joanny Mueller Hista & her sista. Tom odnosi się do histerii, rozumianej nie tyle jako jednostka chorobowa (przypadłość popularna na przełomie XIX i XX wieku, później naukowo negowana, w końcu usunięta z listy chorób), ile raczej pojęcie służące do dyscyplinowania i kontrolowania kobiet. Wiersze zawarte w tomie są wielogłosowe, ukazują wiele historii/histerii, a sam zbiór staje się spektaklem i poetyckim performance’em, eksperymentem formalnym, językowym, życiowym i tożsamościowym.

 

Książka dzieli się na trzy części. W „Charcotach” (nawiązujących do nazwiska Jean-Martina Charcota, francuskiego lekarza, który w szpitalu Salpêtrière badał histeryczki, a nawet urządzał publiczne pokazy ich ataków histerycznych) zgromadzono portrety kobiet z różnych powodów diagnozowanych jako szalone – niektóre z nich znamy z kart literatury, inne z historii, jeszcze inne to rodzaj widmowych postaci, w których skupia się i rozszczepia współczesna refleksja autorki o kobiecym obłędzie.

 

Druga część książki – „Łuki (poematnia rajonistyczna)” – to rodzaj konceptualnego poematu opartego na figurze łuku. Autorka podejmuje tu temat przemocowego spojrzenia (także spojrzenia artystycznego, na przykład w wierszach przywołujących fotografie Diane Arbus czy obrazy Jerzego Nowosielskiego), jak również odnosi się do pojęcia panoptykonu, czyli – mówiąc po Foucaultowsku – społeczeństwa nadzoru, w którym poczucie bycia obserwowanym może doprowadzać do obłędu (co w czasach pandemii staje się doświadczeniem każdej i każdego z nas).

 

W trzeciej części książki – Hista & her sista – pojawiają się utwory nazywane „balladami apaszowskimi”. Mueller zbiera tu i rozwija wątki pojawiające się w dwóch poprzednich częściach, przy czym pyta tu o najbardziej aktualny – związany między innymi ze „spacerami” kobiet przełomu 2020/2021 roku – wymiar pojęcia histerii. Do głosu dochodzi żywioł błazenady i znoszącego normy karnawału, niski styl międzywojennych przyśpiewek apaszowskich miesza się z rytmem hiphopowych dissów, a histeryczki, dotąd zatrzaśnięte w swoim „monadzim obłędzie”, dochodzą do ściany („pęka im żyłka”) i ramię w ramię, solidarnie wychodzą protestować na ulice.

 

Zdaniem Moniki Glosowitz: „Pokazując tytułowe siostrzeństwo w histerycznym tańcu, Mueller nie tyle postuluje odzyskanie i rewaloryzację języka oraz opowieści o histerii (…). W książce wyraźnie widać, że nie chodzi o wypracowanie alternatywnego języka, innej symboliki, za pomocą której mogłybyśmy się wyrazić, ani o rozszyfrowanie autoagresji jako znaku odsyłającego do jakiegoś kobiecego uniwersum niezgody na rzeczywistość narzuconą z zewnątrz. Innymi słowy, nie wystarczy się przyozdobić błyskawicą, żeby wypracować jakąś zmianę”.

 

W rozmowie z Katarzyną Szaulińską w Magazynie Literackim biBLioteka pt. „Nadal wierzę w siostrzeństwo” Joanna Mueller wyznaje: „Wydanie książki to zjazd na twardą glebę, wystawienie się na ogląd i osąd, czyli spore emocjonalne ryzyko. O oglądzie dużo zresztą jest w tym tomiku, i o lęku przed nim także. Poza tym mam wrażenie, że każdą książką przekraczam kolejne granice, i te związane z konwencjami (nie tylko artystycznymi), czyli zewnętrzne, i te wewnętrzne, których zwykle sama pilnuję jak groźna strażniczka graniczna”.

 

Joanna Mueller urodziła się w 1979 roku w Pile. Jest poetką, eseistką i redaktorką. Wydała tomy poetyckie: Somnambóle fantomowe (2003), Zagniazdowniki/Gniazdowniki (2007, nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia), Wylinki (2010), intima thule (2015, nominacje do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy i do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius) oraz Waruj (poemiks wraz z Joanną Łańcucką, 2019; nominacja do Silesiusa), a także dwie książki eseistyczne: Stratygrafie (2010, nagroda Warszawska Premiera Literacka) i Powlekać rosnące (2013).

 

Pisze również dla dzieci – jest autorką zbioru wierszy Piraci dobrej roboty (2017) oraz bajek kamishibai (Szkoła Czi-Tam, Niewidka i Zobaczysko z Joanną Łańcucką) i w formie multimedialnej („Hurra, cyrk!” z Odskocznią). Współredaktorka książek: Solistki. Antologia poezji kobiet (1989–2009) (2009) oraz Warkoczami. Antologia nowej poezji (2016), członkini grupy artystyczno-feministycznej Wspólny Pokój. Mieszka w Warszawie. Hista & her sista to już siódma książka Joanny Mueller w wydawnictwie Biuro Literackie.

 

Zamów książkę

Inne książki Autora

Inne premiery Biura Literackiego

 

 

inne wiadomości z kategorii
teksty i materiały o książce w bibliotece
  • ESEJE Rzewna podżegaczka Recenzja Moniki Glosowitz towarzysząca premierze książki Joanny Mueller Hista & her sista, wydanej w Biurze Literackim 3 maja 2021 roku. więcej
  • KOMENTARZE stubezgłowa (filetowanie) Autorski komentarz Joanny Mueller w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Hista & her sista, wydanej w Biurze Literackim 3 maja 2021 roku. więcej