wywiady / O PISANIU

Wywiad z samą Tobą, samym Tobą

Katarzyna Fetlińska

Maciej Taranek

Z Katarzyną Fetlińską rozmawia Maciej Taranek.

Polow_Poetyckie_debiuty_2011-1444118521219 Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Maciej Taranek: Kiedy myślałem jak ugryźć temat rozmowy, to jako pierwsze przyszło mi do głowy: „Wywiad jest dla mnie nową formą sztuki. Wywiad z samym sobą stanowi dla mnie kwintesencję kreatywności. To stawianie samemu sobie pytań i znajdowanie na nie odpowiedzi. Pisarz odpowiada na szereg nie zadanych pytań” – pisze Jim Morrison. Dlatego moje pierwsze pytania (a raczej sugestie) będą nietypowe: zadaj sobie pytanie i spróbuj znaleźć na nie odpowiedź. I powiedz proszę, jakiego pytania nigdy byś sama sobie nie zadała lub na które z pytań nigdy nie udzieliłabyś odpowiedzi?

Katarzyna Fetlińska: Myślisz, że powiem Tobie, o co nie zapytałabym siebie? Naiwnyś! Zadam sobie najbardziej sztampowe pytanie – co mnie skłoniło do pisania? Najpierw smutna dola wiejskich burków i kur. Uważałam, że muszę zawrzeć w słowach ten wysiłek, kiedy kura znosi jajo i oczy jej zachodzą bielmem. Dyszy głośno i robi rytmiczne przysiady, wyduszając z siebie to jajko. Bardzo się wtedy dziwiłam, że opisanie tego nie jest takie proste, że po przeczytaniu nie ma tego czegoś – jaszczurczego języczka na wierzchu i schnącego, parującego jaja. W piątej klasie opiewałam heroiczne czyny bohaterów Severance: Blade of Darkness, a jak miałam 15 lat to napisałam wiersz o pierwszej miłości pt. „Twoje Oczy”. I nie, nie zgrywam się.

Będę strzelać prosto z mostu, o którym piszesz w tekście otwierającym zestaw. Twój podmiot liryczny twierdzi, że „smutek rozpala w nim ogień” i dlatego opowiada. Opowiada o podróży. A Ty – piszesz, bo Ci smutno? Czym jest ta przecinająca Twój arkusz droga, ciągły ruch i zmiana miejsca? Co Ciebie skłoniło do pisania?

Odpowiem krótko: nie. Pisanie nie jest dla mnie formą autoterapii. Co do drugiego pytania: chodzi właśnie o ten ruch. Na przykład jakakolwiek gra sama w sobie nie jest widowiskowa. Jej najbardziej atrakcyjnym elementem jest wykonanie ruchu. Maszynę trzeba wprawić w ruch. Teraz wykreśl słowa „gra” i „maszyna”. Podłóż tam słowo „wiersz” i przekształć w odpowiedniej formie. Zrobiłem ruch, teraz Twoja kolej.

Wrócę jeszcze do Morrisona. Pisze on dalej, że „nic poza wierszami i piosenkami nie przetrwa zagłady”. Na podstawie jakiego wiersza/jakiej piosenki, według Ciebie, można by zacząć budować podwaliny nowej cywilizacji?

Kiedy czytam Twoją wypowiedź na temat ruchu, to myślę, że Muybridge byłby z Ciebie dumny! Nie podoba mi się pojęcie „nowa cywilizacja”, bo przecież każda „nowa” oparta jest na „starej”. Ciągle się rozwijamy wraz z językiem, który stanowi nasze główne narzędzie obrony, nasz największy atut. Moment, w którym żyjemy, znajduje odbicie w naszych słownikach i Poezji, a jednocześnie z każdym czytanym wierszem wpływamy na świat i ludzkość (zaczynając od mikroskali). Jak to Hegel powiedział: „Czas mieści się w myśli”. Metafora dla mnie stanowi główny mechanizm ewolucyjny, w niej odzwierciedla się Byt. Uwrażliwienie choćby kilku osób, zostawienie piętna na ich językach (a przez to myśleniu) – to już budowanie czegoś nowego.

A Ciebie, Twój język, co uwrażliwiło?

Hmm… Cały jestem polepiony. Posklejany ze wszystkiego, co czytałem, słuchałem, oglądałem. Składam się jak pop i kultura w popkulturę. Sto kultowych książek, do kupienia od jutra z gazetą. Sto piosenek, które zmieniły historię muzyki. Sto filmów, które musisz obejrzeć przed śmiercią. Sto sposobów na obejrzenie stu filmów, które musisz obejrzeć przed śmiercią. Trzysta sześćdziesiąt pięć cytatów na trzysta sześćdziesiąt pięć dni. Takie „the best of”. Nie sposób wymienić jednej rzeczy.

I w Twoich wierszach dużo jest tropów książkowych („zmarł jose saramago a ja budzę się w mieście ślepców”), filmowych („to nie jest kraj dla samotnych kobiet”), malarskich („jak spod pędzla degas”). Widać więc, że na Tobie popkultura też odcisnęła swoją łapę.

Pop czy nie pop – jak zwał tak zwał. Niestety – zwał to ja mam tych wszystkich rzeczy, które na mnie w jakiś sposób wpłynęły. Praktycznie cały czas czytam, oglądam, obcuję ze sztuką. W dziedzinie literatury Keats, Browning, Schulz, Perec, Joyce i Lautréamont = kisiel w gaciach. Co do filmu, to Bracia Quay, Greenaway i Waters sprawiają, że miękną mi kolanka. No i przede wszystkim malarstwo – Magritte, Matisse, Ensor, Redon. Muzyki innej niż poważna nie rozumiem i nie słucham – orkiestra we mnie grać razem nie daje rady. Tak na marginesie, to lubię jeszcze Evę Green, mimo że raczej mnie nie inspiruje do niczego specjalnie interesującego.

Zastanawia mnie tytuł Twojego zestawu Ironia versus Patos. „Versus” sugeruje walkę – być może przeciwieństw. Czy uważasz, że ironia może współżyć z patosem, płodząc ironiczny patos albo patetyczną ironię? W końcu przecież (chyba) doszło do tego w Twoich tekstach: dziecko wydało z siebie pierwszy (i nie ostatni) krzyk, a pozorne przeciwieństwa zostały pogodzone.

„Pamiętam też matkę, na świętym obrazku, nie była kobietą, nie była krajem” – to jest jeden z momentów, w których ironia przypadła mi do gustu najbardziej. Atlas, Chiny, Nomada i wszechobecny motyw podróży… Może powiesz, czy według Ciebie powinna zachodzić pewnego rodzaju globalizacja słowa, języka i te nasze osobiste poetyckie narzecza powinny wykraczać poza ograniczenia narodowe?

Można wszystko. Tworzymy i poruszamy się w masowej kulturze remiksu. Przecież to wszystko zostało już powiedziane. Teraz trzeba mówić jeszcze raz i od nowa, ale innym językiem. Nie lubię dopowiadać, dlatego zachowam się jak magik i schowam resztę numerów w rękawie.

Dobra, wiem już jakich pytań Ci nie zadawać, jak patrzysz na pisanie, co czytasz, co oglądasz, czego słuchasz. Powiedz mi teraz: czego oczekujesz?

Tak najbardziej ogólnie, to wyznaję zasadę „wszystko albo nic”. Mam ambicje i nadzieję, że uda mi się rozwijać naukowo, bo mam do tego pełen zestaw predyspozycji i nieziemsko dobrą pamięć. Nie wyobrażam sobie innej przyszłości.

Pisać będę bez względu na okoliczności i chciałabym od czasu do czasu coś wydawać. Dzięki projektowi „Połów” mam na to szansę. Miło, że moje nazwisko przestało być anonimowe i mam poniekąd „otwartą furtkę”. Jestem bardzo wdzięczna ludziom z Biura Literackiego, że nie liczyło się dla nich imię, a teksty. Pamiętam, że raz nieśmiało wysłałam kilka swoich tekstów do pewnego małego kwartalnika z nadzieją, że mnie opublikują. Najpierw zostałam zignorowana, a potem dostałam odmowną odpowiedź – z czym do ludzi. To bardzo przykre, że po tym jak moje nazwisko znalazło się na liście „wyłowionych” redaktor tamtego pisemka pisał do mnie napraszając się o publikację.

Na „Połowie” zetknęłam się ze szczerością i sprawiedliwością, a bardzo ciężko o to w tym polskim piekiełku. Mam ogromny szacunek do wszystkich, z którymi miałam okazję rozmawiać i pracować, a w szczególności do Marty Podgórnik, z którą redagowałyśmy mój zestaw. Jakkolwiek by się nie ułożyła dalej nasza współpraca, będę zawsze mieć jak najlepszą opinię o Biurze, a z „Połowu” zostaną mi dobre wspomnienia.

A Ty? Czego oczekujesz?

„Do you expect me to talk? No, Mr. Bond. I expect you to die” – zawsze chciałem to powiedzieć. Chciałbym wydać książkę. Chciałbym czytać więcej Foksa. Moje kolejne i ostatnie pytanie: który z pozostałych wyłowionych robi na tobie największe wrażenie, na którego byś stawiała? Kto może okazać się czarnym koniem?

Nie mam duszy bukmachera. Przyznam szczerze, że póki co znam tylko Twój i swój zestaw.

Ok. Dziękuję za miłą rozmowę.

O AUTORACH

Fetlinska_300x300
Katarzyna Fetlińska

Urodzona 15 czerwca 1991 w Ciechanowie.W 2011 roku została laureatką projektu „Połów. Poetyckie debiuty”. Autorka tomów poetyckich „Glossolalia” (2012) oraz „Sekstaśmy” (2015), wydanych nakładem Biura Literackiego. Ukończyła filologię angielską na Uniwersytecie Warszawskim. Mieszka w Warszawie.

autorzy_leksykon_300x300_Taranek
Maciej Taranek

Urodzony w 1986 roku. Poeta, student. Publikował w almanachach i prasie literackiej. Wydał tom repetytorium (2013), nominowany do Wrocławskiej Poetyckiej Nagrody Silesius w kategorii debiut roku. Mieszka we Wrocławiu.

powiązania

18_DZWIEKI__Maciej TARANEK__Bokser

Bokser

dzwieki / RECYTACJE Maciej Taranek

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
nagrania_polityczna

Polityczna, niepartyjna?

nagrania / Stacja Literatura Kamila Janiak Maciej Taranek Marta Koronkiewicz Tomasz Bąk

Spotkanie autorskie „Polityczna, niepartyjna?” z udziałem Kamili Janiak, Macieja Taranka, Tomasza Bąka i Marty Koronkiewicz w ramach festiwalu literackiego Stacja Literatura 21.

WIĘCEJ
DZWIEKI_In-Absentia

In Absentia

dzwieki / RECYTACJE Katarzyna Fetlińska

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Szataniarz

Szataniarz

dzwieki / RECYTACJE Maciej Taranek

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
WYWIADY_Maciej_TARANEK

Bez polskich znaków

wywiady / O PISANIU Maciej Taranek Marta Koronkiewicz

Rozmowa Marty Koronkiewicz z Maciejem Tarankiem. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
UTWORY_nomenklatura

nomenklatura

utwory / zapowiedzi książek Maciej Taranek

Fragment zapowiadający antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
RECENZJE_wiersz_dla_AF

Wiersz dla Andrzeja Franaszka

recenzje / KOMENTARZE Maciej Taranek

Autorski komentarz Macieja Taranka w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
RECENZJE_Cztery-razy-Szychowiak

Cztery razy (o) Naraz

recenzje / KOMENTARZE Anna Kałuża Katarzyna Fetlińska Marta Podgórnik Roman Honet

Komentarze Marty Podgórnik, Katarzyny Fetlińskiej, Anny Kałuży, Romana Honeta do wierszy z książki Julii Szychowiak Naraz, wydanej w Biurze Literackim 4 kwietnia 2016 roku.

WIĘCEJ
nakarmic_kamien_05

Chciałabym, żeby żywi ludzie byli mniej martwi

wywiady / O KSIĄŻCE Bronka Nowicka Katarzyna Fetlińska

Rozmowa Katarzyny Fetlińskiej z Bronką Nowicką, towarzysząca premierze książki Nakarmić kamień, wydanej 29 czerwca 2015 roku w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Trzy-sciezki

Jeśli to przez tę rozmowę w korytarzu

wywiady / O KSIĄŻCE Filip Zawada Katarzyna Fetlińska

Z Filipem Zawadą o książce Trzy ścieżki nad jedną rzeką sumują się rozmawia Katarzyna Fetlińska.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Podgornik_Nic-o-mnie-nie-wiesz

Swoimi słowami

wywiady / O PISANIU Katarzyna Fetlińska Marta Podgórnik

Rozmowa Katarzyny Fetlińskiej z Martą Podgórnik, towarzysząca premierze książki Nic o mnie nie wiesz, wydanej nakładem Biura Literackiego w 2012 roku.

WIĘCEJ
18_DZWIEKI__Maciej TARANEK__Bokser

Bokser

dzwieki / RECYTACJE Maciej Taranek

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Hieronim_Bosch

Hieronim Bosch Wyjmowanie kamienia szaleństwa

dzwieki / RECYTACJE Katarzyna Kaczmarek

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Sublimacja_zysku

Sublimacja zysku

dzwieki / RECYTACJE Kamil Brewiński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Z_plotna_Bacona

Z płótna Bacona

dzwieki / RECYTACJE Grzegorz Jędrek

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Uwaga

Uwaga

dzwieki / RECYTACJE Adrian Sinkowski

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Historia_trzecia

Historia trzecia

dzwieki / RECYTACJE Maciej Burda

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_In-Absentia

In Absentia

dzwieki / RECYTACJE Katarzyna Fetlińska

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Szataniarz

Szataniarz

dzwieki / RECYTACJE Maciej Taranek

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Glos_aniola_bozego

Głos Anioła Bożego

dzwieki / RECYTACJE Szymon Domagała-Jakuć

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Joanna_Zabnicka_Polow_2011

Będzie

dzwieki / RECYTACJE Joanna Żabnicka

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Grzegorz_Jedrek_Polow_2011

Gorgiasz

dzwieki / RECYTACJE Grzegorz Jędrek

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Jakub_Gluszak_Polow_2011

[Zmienić narracją tożsamościową niczym kobieta]

dzwieki / RECYTACJE Jakub Głuszak

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Kamil_Brewinski_Polow_2011

Parnas

dzwieki / RECYTACJE Kamil Brewiński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Polow-2011

Jeszcze poczekajmy, jeszcze się nie śpieszmy

recenzje / NOTKI I OPINIE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Jakuba Głuszaka, Katarzyny Fetlińskiej i Adriana Sinkowskiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Polow-2011

Nie łączyć, nie dzielić

recenzje / IMPRESJE Roman Honet

Roman Honet współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Kamila Brewińskiego, Macieja Burdy, Szymona Domagały-Jakucia i Grzegorza Jędrka.

WIĘCEJ
RECENZJE_Urszula-Kulbacka

O wierszach Urszuli Kulbackiej

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Wydaje mi się, że w wierszach Kulbackiej szczególnie ważne jest nieprzerwane zachowywanie czujności, tyle że powody tego stanu – odwrotnie niż w poprzednim wypadku – przeniosły się z ludzi, (którzy, ilekroć by się w liryce Kulbackiej nie spotkali, niemal zawsze krzyczą, przeklinają, narzekają) na rzeczy martwe i dlatego teraz nawet w zetknięciu z nimi trzeba zdać się na obsesyjną ostrożność…

WIĘCEJ
RECENZJE_Martyna Bulizanska

O wierszach Martyny Buliżańskiej

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Buliżańska pisze nonszalancko, ale to typ nonszalancji, który odnosi się nie do ignorancji, ale do wariacji powstałych dzięki jakości wykonania.

WIĘCEJ
RECENZJE_Krzysztof-Dabrowski

O wierszach Krzysztofa Dąbrowskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Krzysztof Dąbrowski ujął mnie swoją zachłannością na życie. Na świat. Przenikająca pazerność. Żarliwość. Nieoczekiwane, błahe zdarzenie, przypadkowy epizod potęguje głębię tego nienasycenia.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Polow-2011

Przeżyć siebie w innych dekoracjach

wywiady / O PISANIU Krzysztof Dąbrowski

Z Krzysztofem Dąbrowskim rozmawia Magda Szczubret.

WIĘCEJ
RECENZJE_Dominik-Zyburtowicz

O wierszach Dominika Piotra Żyburtowicza

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Daleko – to miara z naszego świata, mogłyby doskonale widnieć na niej dokładniejsze i wymierniejsze stopnie, ale tu nie chodzi o rachunek, ale o wysłanie pewnego sygnału: możliwość ostatecznego zniweczenia – może bezpowrotnej śmierci, może rozstania na zawsze – zostaje wykluczona.

WIĘCEJ
RECENZJE_niewymuszone_gry

Niewymuszone gry z tożsamością

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Połów 2011. Fragment eseju Joanny Mueller Kuter do bazy! – o poezji Macieja Taranka.

WIĘCEJ
RECENZJE_repetytorium

repetytorium, czyli wszystko, co chcielibyście wiedzieć o młodej poezji, ale baliście się zapytać

recenzje / ESEJE Maja Staśko

Szkic Mai Staśko o poezji Macieja Taranka. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających antologię Zebrało się śliny. Nowe głosy z Polski, która ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Polow-2011

Wywiad z samą Tobą, samym Tobą

wywiady / O PISANIU Katarzyna Fetlińska Maciej Taranek

Z Katarzyną Fetlińską rozmawia Maciej Taranek.

WIĘCEJ