recenzje / KOMENTARZE

Państwo P. ulegają modzie na powieść kryminalną

Dariusz Sośnicki

Autokomentarz Dariusza Sośnickiego do książki Państwo P..

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Pewnego grudniowego ranka, być może po wyjątkowo męczącej nocy, zapisałem tych oto kilkanaście zdań:

Państwo P. i poranne wstawanie

“O nie”, mówi pan P., kiedy dźwięk budzika przeszywa jego sen jak strzała poganina. Jest niedziela i naprawdę nie wiadomo, kto mu to robi i po co. Teraz nie wiadomo.
Pani P. spycha go na krawędź łóżka. Delikatnie, ale zdecydowanie. Przypomina, co powiedział wczoraj. Co znaczy w jego zawodzie słowo. A zatem kim jest. W ogóle. I teraz, kiedy próbuje odwrócić kota ogonem.
Mijają długie sekundy. Zdobycie szczytu, na którym znajduje się kubek rozpuszczalnego jacobsa, wydaje się niepodobieństwem. Ale w dół można się teraz co najwyżej stoczyć.
Zabójstwo niewygodnego świadka przez chwilę jawi się panu P. jako jedyne rozwiązanie.
Zastanawia się, ile kosztuje trening psychologiczny, po którym umiałby wejść do pokoju nauczycielskiego jak gdyby nigdy nic, wyjąć z przegródki dziennik i odwróciwszy się do ławy przysięgłych, zapytać: “Nie widzieliście P.”?


Wróciłem do tekstu po trzech tygodniach. Oczywiście widać niedoróbki, ale materiał wydał mi się obiecujący. Przede wszystkim brakowało tu wyrazistości. Trzeba było zdecydować, co w tej miniaturze jest najważniejsze, zmienić banalny tytuł. Postawiłem na opozycję: Z jednej strony para nauczycieli w średnim wieku, z typową dla tego zawodu prostodusznością, dydaktyzmem i dążeniem do doskonałości. Z drugiej – powieść kryminalna, a więc najgorsze intencje, nie licząca się z niczym pasja, śmiertelne niebezpieczeństwo. Jeśli te światy się spotkają – u mnie się spotkały – musi wyniknąć coś zaskakującego. Ostatnia część tekstu, jakkolwiek utrzymana w konwencji, wydała mi się zbyt anegdotyczna. I powtarzająca to, co innymi słowami zostało powiedziane wcześniej. Zrezygnowałem z niej, choć nie bez żalu.


Państwo P. ulegają modzie na powieść kryminalną

“O kurwa”, jęczy on, kiedy dźwięk budzika przeszywa jego sen jak strzała skrytobójcy. Jest niedziela i naprawdę nie wiadomo, kto mu to robi i po co. Teraz nie wiadomo.
Ona spycha go na krawędź łóżka. Lekko, lecz konsekwentnie. Przypomina mu, co powiedział wczoraj. Co znaczy w jego zawodzie słowo. A zatem kim jest. W ogóle. I teraz, kiedy próbuje wykręcić kota ogonem.
Mijają długie sekundy. Zdobycie szczytu, na którym znajduje się kubek rozpuszczalnego jacobsa, jest ponad ludzkie siły. Ale w dół można się już co najwyżej stoczyć.
Zabójstwo niewygodnego świadka jawi mu się przez chwilę jako jedyne rozwiązanie.


Jak wiadomo, efekciarstwo w poezji nie popłaca: wkładając w usta mojego bohatera mocne słowo, żeby zrobić z niego mężczyznę z prawdziwego zdarzenia, przeoczyłem w tym samym zdaniu rzecz o wiele ważniejszą. Owszem, poganina zastąpił skrytobójca, ale strzała tkwi w tekście nadal. Czyżby państwo P. rozczytywali się w japońskich kryminałach, gdzie do mokrej roboty wynajmuje się wojowników Ninja? Nie, jesteśmy w Warszawie, ewentualnie w Breslau z radcą kryminalnym Eberhardem Mockiem. Tu potrzebna jest kula bądź nóż – jeśli ma przeszywać, albo siekiera, kij bejsbolowy, jeśli… dość tej makabry. Dajmy po prostu kulę.


Państwo P. ulegają modzie na powieść kryminalną

“O nie”, jęczy cicho, kiedy dźwięk budzika przeszywa jego sen jak kula skrytobójcy. Jest niedziela i naprawdę nie wiadomo, kto mu to robi i po co. Teraz nie wiadomo.
Ona spycha go na krawędź łóżka. Lekko, lecz konsekwentnie. Przypomina mu, co powiedział wczoraj. Co znaczy w jego zawodzie słowo. A zatem kim jest. W ogóle. I teraz, kiedy próbuje wykręcić kota ogonem.
Mijają długie sekundy. Zdobycie szczytu, na którym znajduje się kubek rozpuszczalnego jacobsa, jest ponad ludzkie siły. Ale w dół można się już co najwyżej stoczyć.
Zabójstwo niewygodnego świadka wydaje mu się przez chwilę jedynym rozwiązaniem.


I jeszcze końcówka utworu. Aby uniknąć natrętnych aliteracji (jawi, jako, jedyne), postanowiłem ostatnie zdanie przeformułować. Co z tego, kiedy w nowej wersji aliteracje są równie natrętne (niewygodnego, wydaje, jedynym). Znów odkrycie przyszło poniewczasie. Napisać to raz jeszcze? Bez przesady, nie bądźmy jak państwo P. To tylko kawałek prozy poetyckiej na niezbyt wzniosły temat.

O AUTORZE

Dariusz Sośnicki

Urodzony w Kaliszu. Poeta. Absolwent filozofii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Laureat m.in. nagrody „Czasu Kultury” (1994) i Poznańskiego Przeglądu Nowości Wydawniczych (2002), nominowany do Paszportu „Polityki” (2002) i Nagrody Literackiej „Gdynia” (2015). W latach 90. redagował pisma „Już Jest Jutro” i „Nowy Nurt”. W latach 2005–2013 prowadził dział polskiej prozy w Wydawnictwie W.A.B. Publikuje teksty o literaturze w „Dwutygodniku” i „Czasie Kultury”. Mieszka w Poznaniu.

powiązania

Rozbiórka

dzwieki / WYDARZENIA Andrzej Sosnowski Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Sośnicki Dariusz Suska Jacek Dehnel Jerzy Jarniewicz Krzysztof Siwczyk Marcin Sendecki Mariusz Grzebalski Marta Podgórnik Piotr Sommer Ryszard Krynicki Tadeusz Pióro Urszula Kozioł Wojciech Bonowicz Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Urszuli Kozioł, Ryszarda Krynickiego, Bohdana Zadury, Piotra Sommera, Jerzego Jarniewicza, Zbigniewa Macheja, Andrzeja Sosnowskiego, Tadeuszy Pióry, Darka Foksa, Wojciecha Bonowicza, Marcina Sendeckiego, Dariusza Suski, Mariusza Grzebalskiego, Dariusza Sośnickiego, Krzysztofa Siwczyka, Marty Podgórnik i Jacka Dehnela podczas Portu Wrocław 2007.

WIĘCEJ

„Pogodna starość najeźdźcy” – wiersz z komentarzem

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Autorski komentarz Dariusza Sośnickiego w ramach cyklu „Wiersz w drodze”, towarzyszący premierze książki Po domu, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Byliśmy wreszcie we własnym domu

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Dariusz Sośnicki

Rozmowa Artura Burszty z Dariuszem Sośnickim towarzysząca premierze książki Po domu, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Po domu (1)

utwory / zapowiedzi książek Dariusz Sośnicki

Fragmenty zapowiadające książkę Po domu Dariusza Sośnickiego, która ukaże się w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

W państwie środka

dzwieki / WYDARZENIA Bogusław Kierc Dariusz Sośnicki Krzysztof Siwczyk Tomasz Broda Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Bogusława Kierca, Zbigniewa Macheja, Krzysztofa Siwczyka, Dariusza Sośnickiego i Tomasza Brody podczas Portu Wrocław 2005.

WIĘCEJ

Rafał Wojaczek, który jest

dzwieki / WYDARZENIA Agnieszka Wolny-Hamkało Andrzej Sosnowski Bogusław Kierc Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Sośnicki Edward Pasewicz Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Jerzy Jarniewicz Jurij Andruchowycz Krzysztof Siwczyk Maciej Malicki Maciej Melecki Marcin Sendecki Mariusz Grzebalski Marta Podgórnik Tadeusz Pióro Tomasz Majeran Tomasz Różycki Wojciech Bonowicz Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego poświęconego twórczości Rafała Wojaczka podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Opisy przyrody i Symetria

dzwieki / WYDARZENIA Dariusz Sośnicki Marcin Sendecki

Zapis całego spotkania Marcina Sendeckiego i Dariusza Sośnickiego podczas festiwalu Port Legnica 2002.

WIĘCEJ

Ambasadorzy poezji

nagrania / Z Fortu do Portu Dariusz Sośnicki Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Marcin Sendecki

Zapis spotkania autorskiego “Ambasadorzy Poezji” z Marcinem Sendeckim, Dariuszem Sośnickim i Eugeniuszem Tkaczyszynem-Dyckim w ramach 20. festiwalu literackiego Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Niech tak zostanie

wywiady / O KSIĄŻCE Dariusz Sośnicki Marcin Jaworski

Z Dariuszem Sośnickim o książce Spóźniony owoc radiofonizacji rozmawia Marcin Jaworski.

WIĘCEJ

TLK Starosta. Odcinek Warszawa – Zielona Góra

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Komentarz Dariusza Sośnickiego do wiersza “TLK Starosta. Odcinek Warszawa-Zielona Góra” z tomuSpóźniony owoc radiofonizacji, który ukazał się nakładem Biura Literackiego 3 listopada 2014 roku.

WIĘCEJ

Instrukcje dla Kolonii M.

dzwieki / RECYTACJE Dariusz Sośnicki

Wiersz z tomu Spóźniony owoc radiofonizacji, zarejestrowany podczas spotkania “Ambasadorzy Poezji” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Państwo P. i smutek zwierząt

dzwieki / RECYTACJE Dariusz Sośnicki

Wiersz z tomu Państwo P.. Fragment spotkania “Inne państwa” z festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

Państwo P.

nagrania / Między wierszami Dariusz Sośnicki

Z Autorem rozmawia Grzegorz Jankowicz, książkę komentuje Marta Podgórnik. Etiuda do wiersza „Państwo P. o lekturach” w reżyserii Anny Jadowskiej.

WIĘCEJ

Przechodzę lekkim tangiem do pytania…

wywiady / O KSIĄŻCE Adrian Tujek Bartosz Popadiak Dariusz Sośnicki Grzegorz Marcinkowski Justyna Charkiewicz Kacper Adamus Marta Podgórnik Michał Domagalski Paweł Kobylewski Sylwia Rząca

Rozmowa Marty Podgórnik i Dariusza Sośnickiego z laureatami 10. edycji projektu Połów, autorami e-booka Połów. Poetyckie debiuty 2014-2015, wydanego w Biurze Literackim 4 kwietnia 2016 roku.

WIĘCEJ

Rozmowa z laureatami 10. edycji Połowu

wywiady / O KSIĄŻCE Dariusz Sośnicki Marta Podgórnik

Laureaci 10. edycji projektu Połów odpowiadają na pytania Marty Podgórnik i Dariusza Sośnickiego, redaktorów almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2014-2015, który ukazał się nakładem Biura Literackiego 2 listopada 2015 roku.

WIĘCEJ

Chiński zodiak

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Autorski komentarz Dariusza Sośnickiego do wiersza „Chiński zodiak” z książki O rzeczach i ludziach (1991-2010), wydanej nakładem Biura Literackiego 20 stycznia 2011 roku.

WIĘCEJ

O "Najryzykowniej"

recenzje / NOTKI I OPINIE Dariusz Sośnicki Grzegorz Jankowicz Julia Fiedorczuk Justyna Sobolewska

Komentarze Dariusza Sośnickiego, Justyny Sobolewskiej, Julii Fiedorczuk, Grzegorza Jankowicza.

WIĘCEJ

O Na szali znaków

recenzje / NOTKI I OPINIE Dariusz Sośnicki Grzegorz Jankowicz

Komentarze Dariusza Sośnickiego, Grzegorza Jankowicza, Adama Zdrodowskiego.

WIĘCEJ

O Pełnym morzu

recenzje / NOTKI I OPINIE Dariusz Sośnicki Jacek Gutorow Jarosław Borowiec Kuba Mikurda Piotr Kępiński

Komentarza Jacka Gutorowa, Jarosława Borowca, Dariusza Sośnickiego, Mariana Stali, Piotra Kępińskiego i Kuby Mikurdy.

WIĘCEJ

Czuk i Hek, Oscylatoria, Hieronim

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Autorski komentarz Dariusza Sośnickiego do wierszy z książki Skandynawskie lato.

WIĘCEJ

Państwo P. i smutek zwierząt

dzwieki / RECYTACJE Dariusz Sośnicki

Wiersz z tomu Państwo P.. Fragment spotkania “Inne państwa” z festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

Państwo P.

nagrania / Między wierszami Dariusz Sośnicki

Z Autorem rozmawia Grzegorz Jankowicz, książkę komentuje Marta Podgórnik. Etiuda do wiersza „Państwo P. o lekturach” w reżyserii Anny Jadowskiej.

WIĘCEJ

Cena cukru, jesionka i kot

recenzje / ESEJE Marcin Orliński

Recenzja Marcina Orlińskiego z książki Dariusza Sośnickiego Państwo P., która ukazała się na stronie marcinorliński.pl

WIĘCEJ

Spojrzenie pełne po brzegi

recenzje / ESEJE Paweł Kaczmarski

Recenzja Pawła Kaczmarskiego z książki Państwo P. Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Podziemia wyobraźni i wrażliwości

recenzje / ESEJE Jacek Gutorow

Recenzja Jacka Gutorowa z książki Państwo P. Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Podomka Balzaka (o Po domu Dariusza Sośnickiego)

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa towarzysząca premierze książki Po domu Dariusza Sośnickiego, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Sośnicki: wielokrotne symetrie

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Szkic Karola Maliszewskiego opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Cena cukru, jesionka i kot

recenzje / ESEJE Marcin Orliński

Recenzja Marcina Orlińskiego z książki Dariusza Sośnickiego Państwo P., która ukazała się na stronie marcinorliński.pl

WIĘCEJ

Mity pod lupą

recenzje / ESEJE Małgorzata Angielska

Recenzja Małgorzaty Angielskiej z książki Dariusza Sośnickiego Spóźniony owoc radiofonizacji.

WIĘCEJ

Wszędzie dobrze, ale w domu…

recenzje / ESEJE Tomasz Fijałkowski

Recenzja Tomasza Fijałkowskiego z książki Spóźniony owoc radiofonizacji Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Z rozpędu (nowe wiersze Dariusza Sośnickiego)

recenzje / IMPRESJE Jacek Gutorow

Esej Jacka Gutorowa towarzyszący premierze książki Spóźniony owoc radiofonizacji Dariusza Sośnickiego, wydanej w Biurze Literackim 3 listopada 2014 roku.

WIĘCEJ

Podglądnięte, podejrzane

recenzje / ESEJE Marek Olszewski

Recenzja Marka Olszewskiego z książki O rzeczach i ludziach Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Jak mówić, czyli być?

recenzje / ESEJE Michał Larek

Recenzja Michała Larka z książki O rzeczach i ludziach (1991-2010) Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Spojrzenie pełne po brzegi

recenzje / ESEJE Paweł Kaczmarski

Recenzja Pawła Kaczmarskiego z książki Państwo P. Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Podziemia wyobraźni i wrażliwości

recenzje / ESEJE Jacek Gutorow

Recenzja Jacka Gutorowa z książki Państwo P. Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Na rogatkach poznania

recenzje / ESEJE Adrian Sinkowski

Recenzja Adriana Sinkowskiego z książki Folia na wietrze Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ