recenzje / KOMENTARZE

„Pogodna starość najeźdźcy” – wiersz z komentarzem

Dariusz Sośnicki

Autorski komentarz Dariusza Sośnickiego w ramach cyklu „Wiersz w drodze”, towarzyszący premierze książki Po domu, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Co się pisało o robinii akacjowej? Pisało się na przykład:

„W okolicach, gdzie głóg biały wcale się nie znajduje, lub w małej tylko ilości, można użyć na płot samorodny akacji, która pod względem szybkiego wzrostu, ma nawet przed głogiem białym pierwszeństwo. (…) Płot samorodny z akacji, i pod względem gospodarskim jest użyteczny. Liście bowiem tego drzewa dają tak wyborny pokarm dla owiec, iż niemieccy gospodarze, proponują siewać ją naumyślnie na ten cel w polu, i corocznie kosić na siano” (O płocie samorodnym z Akacji. Robonia, „Ziemianin Galicyjski. Pismo Poświęcone Gospodarstwu Krajowemu”, wydany przez Juliana Aleksandra Kamińskiego, 1837, nr 4, z. 1).

Pisało się też:

„Rynek był pusty i żółty od żaru, wymieciony z kurzu gorącymi wiatrami, jak biblijna pustynia. Cierniste akacje, wyrosłe z pustki żółtego placu, kipiały na nim jasnym listowiem, bukietami szlachetnie uczłonkowanych filigranów zielonych, jak drzewa na starych gobelinach. Zdawało się, że drzewa afektują wicher, wzburzając teatralnie swe korony, ażeby w patetycznych przegięciach ukazać wytworność wachlarzy ustnych o srebrzystym podbrzuszu, jak lustra szlachetnych lisic” (Bruno Schulz, Sierpień).

Co się pisze o robinii akacjowej? Pisze się na przykład:

„Naturalnym rejonem występowania robinii akacjowej jest Ameryka Północna (…). Głównym źródłem inwazji robinii akacjowej są drzewostany tego gatunku na terenach leśnych oraz zadrzewienia w krajobrazie otwartym (…). Owoce i nasiona rozprzestrzeniają się na drodze barochorii (opadania pod wpływem siły grawitacji) i anemochorii (wiatrosiewności), rzadziej także hydrochorycznie (wodosiewnie) i endozoochorycznie (przez przejście wewnątrz organizmu zwierzęcego)” (Robinia pseudoacacia, strona internetowa projektu Opracowanie zasad kontroli i zwalczania inwazyjnych gatunków obcych wraz z przeprowadzeniem pilotażowych działań i edukacją).

Pisze się też:

„Niestety, popularna w Polsce ‘akacja’ (ta powszechnie stosowana nazwa jest błędna – prawdziwe akacje rosną w krajach tropikalnych) to nasz wróg! Pochodzące z Ameryki Północnej kolczaste drzewa panoszą się w naszym kraju i trudno się ich pozbyć. Kwiaty robinii są jadalne – można np. usmażyć je w cieście naleśnikowym – za to cała reszta rośliny jest nasączona trucizną, która po spożyciu może spowolnić pracę serca, doprowadzić do rozstroju żołądka i bólu głowy. Kora jest najbardziej toksyczna jesienią” (J. Stradowski, Zielona inwazja, czyli inwazyjne gatunki roślin, „Focus”, 07.09.2013).

Zważywszy na to, że sezon jesienny w pełni, a Państwo po całym dniu pracy najchętniej siadają przed telewizorami z solidnym kawałkiem kory na talerzu, zalecam staranny dobór gatunku. Nie mówię, że rodzime nie zaszkodzą, ale przynajmniej Państwa serce zatrzyma się w słusznej, patriotycznej sprawie.

Gdyby jednak woleli Państwo spędzić najbliższy wieczór inaczej, proponuję lekturę krótkiego wiersza z mojej nowej książki. Zmiana perspektywy bywa ożywcza, a może nawet potrafi uodpornić na toksyny.

Patetycznie przegięty Dariusz Sośnicki


Pogodna starość najeźdźcy

Najgrubsza robinia akacjowa na terenie Lasów Państwowych rośnie w miejscowości Łęgowo w gminie Sulechów. Ma 507 cm obwodu i 20 metrów wysokości.
Wikipedia

Najgrubsza, ale to wcale nie znaczy,
że najbrzydsza w lesie
– śmieją się tęgie żony hurtowników. –
Czy to nie wokół niej tłoczą się chmary podnieconych owadów?

Na terenie Lasów Państwowych, ale przecież
nie jest przyniesioną w teczce
urzędniczką naszego tekturowego państwa
– grzmią suwerenni obywatele. – Sama potrafi się utrzymać.

W miejscowości Łęgowo, a co wy macie
do Łęgowa, biedaki z Janowca,
gangsterzy z Bukowa i frajerzy z Klępska?
– dobiega z krzaków.

W gminie, bo gmin ją przyjął do siebie
– powiada regionalista. – Nad brzegiem morza
stał Edward ósmy, listki akacji obrywa,
kocha, nie kocha, lubi, nie lubi, tak swoją Simpson przyzywa.

Pięćset siedem centymetrów obwodu:
ile uczestniczek szkolnej wycieczki z Sulechowa
– pyta matematyczka –
musi się chwycić za ręce, żeby ją objąć?

Dwadzieścia metrów wysokości:
ilu uczestników tejże musi stanąć jeden na drugim,
żeby ten last but not least – pyta anglista –
a wręcz przeciwnie – dopowiada katecheta –

mógł dorysować z ojcowską dumą
kreskę na futrynie Niebieskich Wrót?

O AUTORZE

Dariusz Sośnicki

Urodzony w Kaliszu. Poeta. Absolwent filozofii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Laureat m.in. nagrody „Czasu Kultury” (1994) i Poznańskiego Przeglądu Nowości Wydawniczych (2002), nominowany do Paszportu „Polityki” (2002) i Nagrody Literackiej „Gdynia” (2015). W latach 90. redagował pisma „Już Jest Jutro” i „Nowy Nurt”. W latach 2005–2013 prowadził dział polskiej prozy w Wydawnictwie W.A.B. Publikuje teksty o literaturze w „Dwutygodniku” i „Czasie Kultury”. Mieszka w Poznaniu.

powiązania

Rozbiórka

dzwieki / WYDARZENIA Andrzej Sosnowski Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Sośnicki Dariusz Suska Jacek Dehnel Jerzy Jarniewicz Krzysztof Siwczyk Marcin Sendecki Mariusz Grzebalski Marta Podgórnik Piotr Sommer Ryszard Krynicki Tadeusz Pióro Urszula Kozioł Wojciech Bonowicz Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Urszuli Kozioł, Ryszarda Krynickiego, Bohdana Zadury, Piotra Sommera, Jerzego Jarniewicza, Zbigniewa Macheja, Andrzeja Sosnowskiego, Tadeuszy Pióry, Darka Foksa, Wojciecha Bonowicza, Marcina Sendeckiego, Dariusza Suski, Mariusza Grzebalskiego, Dariusza Sośnickiego, Krzysztofa Siwczyka, Marty Podgórnik i Jacka Dehnela podczas Portu Wrocław 2007.

WIĘCEJ

Byliśmy wreszcie we własnym domu

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Dariusz Sośnicki

Rozmowa Artura Burszty z Dariuszem Sośnickim towarzysząca premierze książki Po domu, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Po domu (1)

utwory / zapowiedzi książek Dariusz Sośnicki

Fragmenty zapowiadające książkę Po domu Dariusza Sośnickiego, która ukaże się w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

W państwie środka

dzwieki / WYDARZENIA Bogusław Kierc Dariusz Sośnicki Krzysztof Siwczyk Tomasz Broda Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Bogusława Kierca, Zbigniewa Macheja, Krzysztofa Siwczyka, Dariusza Sośnickiego i Tomasza Brody podczas Portu Wrocław 2005.

WIĘCEJ

Rafał Wojaczek, który jest

dzwieki / WYDARZENIA Agnieszka Wolny-Hamkało Andrzej Sosnowski Bogusław Kierc Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Sośnicki Edward Pasewicz Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Jerzy Jarniewicz Jurij Andruchowycz Krzysztof Siwczyk Maciej Malicki Maciej Melecki Marcin Sendecki Mariusz Grzebalski Marta Podgórnik Tadeusz Pióro Tomasz Majeran Tomasz Różycki Wojciech Bonowicz Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego poświęconego twórczości Rafała Wojaczka podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Opisy przyrody i Symetria

dzwieki / WYDARZENIA Dariusz Sośnicki Marcin Sendecki

Zapis całego spotkania Marcina Sendeckiego i Dariusza Sośnickiego podczas festiwalu Port Legnica 2002.

WIĘCEJ

Ambasadorzy poezji

nagrania / Z Fortu do Portu Dariusz Sośnicki Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Marcin Sendecki

Zapis spotkania autorskiego “Ambasadorzy Poezji” z Marcinem Sendeckim, Dariuszem Sośnickim i Eugeniuszem Tkaczyszynem-Dyckim w ramach 20. festiwalu literackiego Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Niech tak zostanie

wywiady / O KSIĄŻCE Dariusz Sośnicki Marcin Jaworski

Z Dariuszem Sośnickim o książce Spóźniony owoc radiofonizacji rozmawia Marcin Jaworski.

WIĘCEJ

TLK Starosta. Odcinek Warszawa – Zielona Góra

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Komentarz Dariusza Sośnickiego do wiersza “TLK Starosta. Odcinek Warszawa-Zielona Góra” z tomuSpóźniony owoc radiofonizacji, który ukazał się nakładem Biura Literackiego 3 listopada 2014 roku.

WIĘCEJ

Instrukcje dla Kolonii M.

dzwieki / RECYTACJE Dariusz Sośnicki

Wiersz z tomu Spóźniony owoc radiofonizacji, zarejestrowany podczas spotkania “Ambasadorzy Poezji” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Państwo P. i smutek zwierząt

dzwieki / RECYTACJE Dariusz Sośnicki

Wiersz z tomu Państwo P.. Fragment spotkania “Inne państwa” z festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

Państwo P.

nagrania / Między wierszami Dariusz Sośnicki

Z Autorem rozmawia Grzegorz Jankowicz, książkę komentuje Marta Podgórnik. Etiuda do wiersza „Państwo P. o lekturach” w reżyserii Anny Jadowskiej.

WIĘCEJ

Przechodzę lekkim tangiem do pytania…

wywiady / O KSIĄŻCE Adrian Tujek Bartosz Popadiak Dariusz Sośnicki Grzegorz Marcinkowski Justyna Charkiewicz Kacper Adamus Marta Podgórnik Michał Domagalski Paweł Kobylewski Sylwia Rząca

Rozmowa Marty Podgórnik i Dariusza Sośnickiego z laureatami 10. edycji projektu Połów, autorami e-booka Połów. Poetyckie debiuty 2014-2015, wydanego w Biurze Literackim 4 kwietnia 2016 roku.

WIĘCEJ

Rozmowa z laureatami 10. edycji Połowu

wywiady / O KSIĄŻCE Dariusz Sośnicki Marta Podgórnik

Laureaci 10. edycji projektu Połów odpowiadają na pytania Marty Podgórnik i Dariusza Sośnickiego, redaktorów almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2014-2015, który ukazał się nakładem Biura Literackiego 2 listopada 2015 roku.

WIĘCEJ

Chiński zodiak

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Autorski komentarz Dariusza Sośnickiego do wiersza „Chiński zodiak” z książki O rzeczach i ludziach (1991-2010), wydanej nakładem Biura Literackiego 20 stycznia 2011 roku.

WIĘCEJ

Państwo P. ulegają modzie na powieść kryminalną

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Autokomentarz Dariusza Sośnickiego do książki Państwo P..

WIĘCEJ

O "Najryzykowniej"

recenzje / NOTKI I OPINIE Dariusz Sośnicki Grzegorz Jankowicz Julia Fiedorczuk Justyna Sobolewska

Komentarze Dariusza Sośnickiego, Justyny Sobolewskiej, Julii Fiedorczuk, Grzegorza Jankowicza.

WIĘCEJ

O Na szali znaków

recenzje / NOTKI I OPINIE Dariusz Sośnicki Grzegorz Jankowicz

Komentarze Dariusza Sośnickiego, Grzegorza Jankowicza, Adama Zdrodowskiego.

WIĘCEJ

O Pełnym morzu

recenzje / NOTKI I OPINIE Dariusz Sośnicki Jacek Gutorow Jarosław Borowiec Kuba Mikurda Piotr Kępiński

Komentarza Jacka Gutorowa, Jarosława Borowca, Dariusza Sośnickiego, Mariana Stali, Piotra Kępińskiego i Kuby Mikurdy.

WIĘCEJ

Czuk i Hek, Oscylatoria, Hieronim

recenzje / KOMENTARZE Dariusz Sośnicki

Autorski komentarz Dariusza Sośnickiego do wierszy z książki Skandynawskie lato.

WIĘCEJ

Podomka Balzaka (o Po domu Dariusza Sośnickiego)

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa towarzysząca premierze książki Po domu Dariusza Sośnickiego, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Byliśmy wreszcie we własnym domu

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Dariusz Sośnicki

Rozmowa Artura Burszty z Dariuszem Sośnickim towarzysząca premierze książki Po domu, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Po domu (1)

utwory / zapowiedzi książek Dariusz Sośnicki

Fragmenty zapowiadające książkę Po domu Dariusza Sośnickiego, która ukaże się w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Podomka Balzaka (o Po domu Dariusza Sośnickiego)

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa towarzysząca premierze książki Po domu Dariusza Sośnickiego, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2021 roku.

WIĘCEJ

Sośnicki: wielokrotne symetrie

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Szkic Karola Maliszewskiego opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Cena cukru, jesionka i kot

recenzje / ESEJE Marcin Orliński

Recenzja Marcina Orlińskiego z książki Dariusza Sośnickiego Państwo P., która ukazała się na stronie marcinorliński.pl

WIĘCEJ

Mity pod lupą

recenzje / ESEJE Małgorzata Angielska

Recenzja Małgorzaty Angielskiej z książki Dariusza Sośnickiego Spóźniony owoc radiofonizacji.

WIĘCEJ

Wszędzie dobrze, ale w domu…

recenzje / ESEJE Tomasz Fijałkowski

Recenzja Tomasza Fijałkowskiego z książki Spóźniony owoc radiofonizacji Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Z rozpędu (nowe wiersze Dariusza Sośnickiego)

recenzje / IMPRESJE Jacek Gutorow

Esej Jacka Gutorowa towarzyszący premierze książki Spóźniony owoc radiofonizacji Dariusza Sośnickiego, wydanej w Biurze Literackim 3 listopada 2014 roku.

WIĘCEJ

Podglądnięte, podejrzane

recenzje / ESEJE Marek Olszewski

Recenzja Marka Olszewskiego z książki O rzeczach i ludziach Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Jak mówić, czyli być?

recenzje / ESEJE Michał Larek

Recenzja Michała Larka z książki O rzeczach i ludziach (1991-2010) Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Spojrzenie pełne po brzegi

recenzje / ESEJE Paweł Kaczmarski

Recenzja Pawła Kaczmarskiego z książki Państwo P. Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Podziemia wyobraźni i wrażliwości

recenzje / ESEJE Jacek Gutorow

Recenzja Jacka Gutorowa z książki Państwo P. Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ

Na rogatkach poznania

recenzje / ESEJE Adrian Sinkowski

Recenzja Adriana Sinkowskiego z książki Folia na wietrze Dariusza Sośnickiego.

WIĘCEJ