Ostatnia Stacja

Tegoroczna edycja Stacji Literatura zaplanowana został dokładnie w dwudziestą piątą rocznicę pierwszej edycji imprezy. Podczas festiwalu odbywającego się pod hasłem „Ostatnia Stacja” zaprezentowana zostanie twórczość czterdziestki piątki twórczyń i twórców, w tym pięciu osób z zagranicy. Swoją premierę będą mieć dwadzieścia trzy książki. Zaplanowano dwadzieścia cztery wydarzenia i trzy koncerty. Odbędzie się sześćdziesiąt osiem zajęć warsztatowych w siedemnastu grupach. Młodzież ze Stronia Śląskiego przyzna swoją nagrodę „Po Stronie wiersza” i weźmie udział w „Lekcjach języka poetyckiego”. Finał będzie mieć też siedem projektów wydawniczych. Ponadto poznamy laureatkę bądź laureata czwartej edycji konkursu „Wiersze i opowiadania doraźne”, który w tym roku dedykowany jest twórczości Tymoteusza Karpowicza i Tadeusza Różewicza.

Główne wydarzenia odbywać się będą tradycyjnie w Stroniu Śląskim w byłej stacji kolejowej. Zainauguruje je w czwartek 24 czerwca o 12:00 czytanie laureatów i laureatek ubiegłorocznego „Połowu. Poetyckich debiutów”. Wystąpią: Sara AKRAM, Tomasz GROMADKA, Karolina KAPUSTA, Julian ROSIŃSKI, Zuzanna STREHL i Nina VOYTALA. Kolejnym wydarzeniem będzie druga odsłona „Klasyki Europejskiej Poezji” w ramach nagrodzonego przez Unię Europejską projektu „European Literary Heritage”. Tym razem dzięki przekładom Bogusławy SOCHAŃSKIEJ, Zbigniewa MACHEJA i Leszka ENGELKINGA poznamy twórczość Mortena NIELSENA, Jána ONDRUŠA oraz Ivana WERNISCHA. Wydarzenie z udziałem tłumaczki i tłumaczy wokół książek „Bojownicy bez broni”, „Przełykanie włosa” oraz „Pernambuco” poprowadzą Karol MALISZEWSKI i Joanna ORSKA.

Bardzo ciekawie zapowiada się tegoroczny cykl „Muzyka słowa”. Czytania z premierowych książek z muzyką skomponowaną i zagraną na żywo przez Wacława Zimpla odbędą się w ramach czterech osobnych wydarzeń. W każdym z nich zaprezentuje się czwórka twórców – poetycka debiutantka lub debiutant, prozaik albo prozaiczka (w tym gronie także dwie debiutantki), autorka bądź autor mający w dorobku dwie lub więcej książek oraz poetycki mistrz albo mistrzyni. W czwartek o 15:00 usłyszymy Jerzego JARNIEWICZA, Radosława JURCZAKA, Elżbietę ŁAPCZYŃSKĄ i Katarzynę SZWEDĘ, a o 18:00 Annę ADAMOWICZ, Bronkę NOWICKĄ, Agatę PUWALSKĄ i Bohdana ZADURĘ. Przy okazji tych czytań poznamy osiem książek: „Mondo cane”, „Zakłady holenderskie”, „Bestiariusz nowohucki”, „Bosorkę”, „Nebulę”, „Kodeks Pomylonych”, „hakę!” i „Puste trybuny”.

W piątek w tym samym cyklu wystąpią: o 15:00 Agata JABŁOŃSKA, Joanna MUELLER, Marta SOKOŁOWSKA oraz Antonina TOSIEK, natomiast o 18:00 Kacper BARTCZAK, Adam KACZANOWSKI, Michał MYTNIK i Kira PIETREK. Ich książkowe premiery to: „dla moich dziewczyn”, „Hista & her sista”, „Imperium Dzieci”, „storytelling”, „Widoki wymazy”, „Utrata”, „hoodshit (griptape)” oraz „Czeski zeszyt”. Program uzupełni otwierające sobotnie czytanie wydarzenie wokół antologii „Odwrócona strefa” z inspirowanymi twórczością Karpowicza i Różewicza wierszami, opowiadaniami i dramatami. Tego dnia poznamy też „Nowe prozatorskie głosy z Europy”: Addę DJØRUP i Tanję STUPAR-TRIFUNOVIĆ, a także ich książki: „Najmniejszy opór” i „Zegary w pokoju matki”. Spotkanie poprowadzą Kacper BARTCZAK i Bogusława SOCHAŃSKA.

Nowością będą „Rozmowy na torach”, podczas których z autorami i autorkami o ich książkach porozmawiają Jakub SKURTYS i Antonina TOSIEK. Ten sam duet poprowadzi w Siennej „Rozmowy na koniec” – cykl dyskusji poruszających najważniejsze obecnie zagadnienia literackie. W tym samym miejscu odbędą się Pracownie Stacji Literatura. Za projekty wydawnicze dla poetów odpowiedzialni będą: Dawid MATEUSZ i Jakub SKURTYS („Połów. Poetyckie debiuty 2021”), Joanna MUELLER („Pierwsza książka wierszem”), Kacper BARTCZAK („Druga książka wierszem”), Dawid KUJAWA („Trzecia i kolejna książka wierszem”). Projekty dla prozaików przygotowują: Adam KACZANOWSKI i Jakub KORNHAUSER („Połów. Prozatorskie debiuty 2021”), a także Dariusz SOŚNICKI („Pierwsza książka prozą”). Nad projektem „Książka zaangażowana społecznie” czuwać będzie Kira PIETREK.

Zajęcia w „Pracowni otwartej wierszem” poprowadzą: Karol MALISZEWSKI oraz Anna ADAMOWICZ i Radosław JURCZAK. W „Pracowni otwartej prozą” jako prowadzący udział wezmą: Aleksandra GRZEMSKA, Elżbieta ŁAPCZYŃSKA i Marta SOKOŁOWSKA. Po raz trzeci spotkają się księgarze z całej Polski. Tym razem zaplanowano dwa bloki tematyczne: „Nowe języki poezji” oraz „Menadżer z księgarni”. W pierwszym zajęcia poprowadzą Karol MALISZEWSKI, Joanna ORSKA i Jakub SKURTYS. W drugim – Olga BRZEZIŃSKA, Bogusława SOCHAŃSKA oraz Krzysztof ŻWIRSKI. Cały festiwal rozpocznie, a drugi i trzeci dzień zakończy koncert. W środę o 21:00 wystąpi KIRSZENBAUM, w czwartek THE PAU, a w piątek na Wacław ZIMPEL.

Czy Stacja Literatura będzie faktycznie „Ostatnią Stacją”? Organizatorzy uciekają od jednoznacznej odpowiedzi. „To ma być zaakcentowanie wyjątkowości miejsca, w którym festiwal odbywa się już po raz szósty. Tu faktycznie jest ‘Ostatnia Stacja’. Dla jednych tutaj kończą się kolejowe tory. Dla nas zaczynają. Stąd symbolicznie w świat startują kolejni debiutanci, autorki i autorzy. Jeśli sądzić po ich sukcesach, nagrodach i nominacjach, dobrze do tych podróży zostali na tej Stacji przygotowani” – mówi Artur Burszta. Nie da się jednak ukryć, że w sytuacji, gdy festiwal – w dodatku dokładnie dwadzieścia pięć lat po tym, jak odbyła się pierwsza edycja – został pozbawiony trzyletniej dotacji, przyszłość wydarzenia, za sprawą którego do polskiej literatury trafiły takie postaci, jak Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Marta Podgórnik czy Bronka Nowicka, stanęła pod znakiem zapytania.

Wyprowadzka z Wrocławia dała festiwalowi wolność artystyczną, brak zobowiązań wobec sponsorów, a przede wszystkim warunki do rozwoju misji wydarzenia. Przez lata festiwal odbywał się dzięki wsparciu lokalnego samorządu Stronia Śląskiego, Unii Europejskiej w ramach programów Kreatywnej Europy, Fundacji im. Jana Michalskiego ze Szwajcarii i innych międzynarodowych instytucji. Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, które wsparło i w tym roku Stację Literatura, w poprzednich latach wydatnie pomagało w rozwoju oraz utrzymaniu wydarzenia w tym nietypowym miejscu (Sienna ma jedynie 25 stałych mieszkańców). Odmowa przyznania trzyletniej dotacji oznacza brak stabilizacji dla całorocznego projektu, uniemożliwia też uczestnictwo w międzynarodowych projektach, kooperacjach i platformach, które Biuro Literackie inicjowało.

Może się więc zdarzyć, że „Ostatnia Stacja” zamknie jedną z najważniejszych literackich historii minionych trzech dekad. Ostatni dzień tegorocznej edycji przypadnie dokładnie na pierwszy dzień pierwszej edycji z 1996 roku. W ten sposób wszystkie zamknie się w dokładnie 25 latach. Co może uratować festiwal? Nowy samorządowy partner, który uzna, że zamiast tworzyć od podstaw kolejne wydarzenie, lepiej skorzystać z okazji i pozyskać zarazem „jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich kulturalnych marek”, jak i „jedno z najczęściej nagradzanych polskich wydawnictw”. A może znajdzie się mecenas, który będzie chciał być wizerunkowo łączony z unikatowym w wymiarze międzynarodowym projektem pracy z początkującymi autorami? A może jednak Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu przywróci w nowym roku trzyletnie finansowanie?

„To na pewno nie będzie stypa” – deklarują organizatorzy. „Wręcz odwrotnie. Mamy zamiar świętować, cieszyć się z bycia razem, z tego, co udało się nam zbudować w ciągu 25 lat, a szczególnie tych ostatnich, w miejscu, gdzie jest ‘Ostatnia Stacja’”. Niezależnie od tego, czy następny festiwal odbędzie się, czy nie, efektem tych czterech dni będzie kilkanaście nowych książek, które pewnie znowu zdobędą wiele nagród czy wyróżnień, i staną się dowodem na to, że nic nie bierze się z niczego, wszystko ma gdzieś początek. Takim miejscem na pewno w ostatnich latach była stacja kolejowa w Stroniu Śląskim. Chcesz pomóc festiwalowi? Na stronie zrzutka.pl prowadzona jest zbiórka „Ratujemy Pracownie Stacji Literatura”, która umożliwi realizację warsztatowych zajęć dla ponad 200 poetek i poetów, prozaiczek i prozaików, reportażystów i tłumaczy. Do pełnej kwoty brakuje już coraz mniej!

wydarzenie na fb

dni

godziny

minuty

sekundy

wiadomości

program

niezbędnik

transport

więcej

miejsca wydarzeń

więcej

baza noclegowa

więcej

info

realizatorzy

więcej

multimedia

więcej

dziennikarze

więcej

wolontariat

więcej

organizatorzy

mecenasi

partnerzy