recenzje / IMPRESJE

Opowieści pieśniarza

Paweł Tański

Recenzja Pawła Tańskiego z książki Na skrzyżowaniu słówKrzysztofa (Grabaża) Grabowskiego.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

1.

Krzysztof Grabaż Grabowski ma interesującą barwę głosu, opowiada śpiewem ciekawe historie; książeczka z jego wierszami – pozwala się w te historie zagłębić, wczytać, wniknąć, bowiem często to, co słuchane, umyka w rozproszeniu, w niedo-słuchaniu, niedo-uwadze.

2.

Trzydzieści trzy opowieści pieśniarza – z ilu? Z ilu płyt? Ilu lat świetlnych opowieści? Ten wybór jest jednak strzałem w dziesiątkę, w sam środek gramofonowej płyty, krążek zmieniony w książeczkę, przyznajmy, to wino zamienione w wino, różne kolory, różne smaki. Ale radość ta sama. Potęga smaku.

3.

Grabaż i jego głos. Grabaż i jego słowa. Różne rejestry, różne wymiary. Ale najważniejszy jest tu pułap wyznania – opowiedzieć o samotności i bólu, o miejscach i przestrzeniach, miłosnych z-nękaniach, utarczkach i pojednaniach, splotach; czasie tu i teraz, świecie bliskim i dalekim, piekącym i zapalnym, zapalczywym i wysmukłym; tańcu codzienności, rytmach polityki i ciała; dniach tęsknot do wolności, tej idei wszelkich buntowników i bardów, poetów i outsiderów, wizjonerów i artystów, zjadaczy chleba powszedniego.

4.

Kompozycja tej książki pozwala prześledzić ewolucję poetyckich wypowiedzi wokalisty – jak mówi i jak mówił, co dziś leży mu na wątrobie, a co dawniej nie dawało spokoju, styl z wczoraj i styl z przedwczoraj, głos tekstu nowego i dawnego, niepodległość głosu. To jak zaglądanie do dziennika – i patrzymy, co robił i myślał, nim słońce zapadło,
a co w szarych i barwnych latach niegdysiejszych doświadczeń.

5.

Grabaż świetnie oddaje grę znaczeń rzeczywistości – idiomy mowy świata, języki człowieczej doli i niedoli, bełkoty młodości i próby utrafień w sens przez tego, kto chce wyśpiewać nieobjętej ziemi rejony cudnych manowców i głupich kątów. „Nie masz mi nic do powiedzenia” – tak zaczyna się ta opowieść, ten wiersz to wyraz gniewu wobec braku chęci ludzi do wzbogacenia swojej odrębności, osobności, osobowości; ale też wyraz beznadziei, egzystencji bez wyrazu, przytłoczonej i zgniecionej. „zwyczajne story” nie jest, jak u Mistrza Mirona, polem do eksploracji, fascynujących przygód codzienności, „szarych eminencji zachwytów”, jest poczuciem gorszości, niemocy, „życie odwieszone w szatni” to metafora losu podłego, lichego, pospolitego. „Nic już się nie zdarzy”, będzie źle, źle zawsze

i wszędzie, i tylko czarna nić, jak Norwidowa nić, prząść się będzie. Ta aura pesymizmu, rozpaczy, depresyjnych emocji, w świecie Grabaża gości stale, ale nie dajmy się zwieść. Opisuje on ciemne ludzkie stany, ale są tu chwile ocaleń: „Czasem lubię poskakać po nie swoich płotach…” (“Mokotów”), ocala nas ironia, mój punkowy bracie, czytelniku, słuchaczu, do wolności droga wiedzie przez chorobę (“Chory na wszystko”), której na imię wrażliwość
i empatia.

6.

Jest to pieśniarz empatyczny. Widzi „czarne bandery”, „czarne godziny”, opisuje je, snuje opowieści o człowieku – „nieistotnym dysonansie”, ale wciąż nas zachęca: „Biegnij ze mną w noc i pod wiatr / Biegnij ze mną” (“Taksówki w poprzek czasu”). Wskakujemy więc w tę noc i wiatr razem z nim – Grabażem, w jego muzykę, głos i słowa, i uciekamy przed zniewoleniem. Ku niepodległości głosu, swojego, odrębnego, prawdziwego. „Jesteś tam czy cię nie ma?!” (“Ulice jak stygmaty”) – woła do świata, Boga, siebie, ciebie, woła do mnie. Jestem i cię słucham, jestem i cię czytam.

O AUTORZE

Paweł Tański

Urodzony w 1974 roku w Toruniu. Historyk literatury i krytyk literacki. Autor książek o literaturze, współredaktor prac zbiorowych. Mieszka w Toruniu.

powiązania

Przykładam do ucha torbę na pawia

recenzje / ESEJE Paweł Tański

Recenzja Pawła Tańskiego towarzysząca premierze książki Pieśń torby na pawia Nicka Cave’a, w przekładzie Tadeusza Sławka, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 9 kwietnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Szczęście to słowo co spadło z księżyca

recenzje / IMPRESJE Paweł Tański

Szkic Pawła Tańskiego towarzyszący nowemu, poprawionemu i rozszerzonemu wydaniu książki Kory Stoję, czuję się świetnie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 24 lipca 2017 roku.

WIĘCEJ

Wola dnia. Uwagi o poezji Władysława Sebyły

recenzje / ESEJE Paweł Tański

Recenzja Pawła Tańskiego z książki Dialog w ciemności Władysława Sebyły w wyborze Wojciecha Bonowicza.

WIĘCEJ

Nie uleciało

recenzje / ESEJE Paweł Tański

Recenzja Pawła Tańskiego z książki Manatki Bogusława Kierca.

WIĘCEJ

Witalizm to duch rocka

recenzje / ESEJE Paweł Tański

Szkic Pawła Tańskiego o płycie Bartosza (Fisza) Waglewskiego i zespołu Kim Nowak.

WIĘCEJ

Siedzi, a chciałby postać. O tekstach śpiewanych przez Lecha Janerkę na płycie Klaus Mitffoch

recenzje / IMPRESJE Paweł Tański

Esej Pawła Tańskiego towarzyszący premierze książki Śpij Aniele mój / Bez kolacji Lecha Janerki.

WIĘCEJ

Na skrzyżowaniu słów

recenzje / ESEJE Magdalena Wołowicz

Recenzja Magdaleny Wołowicz z książki Na skrzyżowaniu słów Krzysztofa (Grabaża) Grabowskiego.

WIĘCEJ

Piosenki na papierze

recenzje / ESEJE Mirosław Pęczak

Recenzja Mirosława Pęczaka z książki Na skrzyżowaniu słów Krzysztofa (Grabaża) Grabowskiego.

WIĘCEJ

O wierszu "Bankrut… bankrutowi"

recenzje / KOMENTARZE Krzysztof Grabowski

Autorski komentarz Krzysztofa Grabowskiego do wiersza “Bankrut… bankrutowi” z książki Na skrzyżowaniu słów, która ukazała się 14 marca 2013 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Mój osobisty Grabaż

recenzje / IMPRESJE Jacek Nizinkiewicz

Esej Jacka Nizinkiewicza towarzyszący premierze książki Na skrzyżowaniu słów Krzysztofa (Grabaża) Grabowskiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 14 marca 2013 roku.

WIĘCEJ