recenzje / ESEJE

Krainy wyobrażone i sieci

Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Macieja Wnuka, laureata projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Migawki, przeskoki i niewidzialne połączenia między ludźmi zszywają ze sobą bizarne opowiadania w książce Miejsca odległe. Przejścia, przez które przedostajemy się do wnętrza postaci, zbliżają nas do nich na tyle, że dajemy się wciągnąć w każdą opowieść osobno, jednak pozostając w ramach osobliwego atlasu świata rozpisanego przez Macieja Wnuka. Tutaj możliwa jest podróż nie tylko w przestrzeni, ale i czasie.

Poetyka jego opowieści wymyka się ramom gatunkowym. Przeskakuje bowiem od realistycznych opowieści na granicy reportażu, po science fiction, aż do baśni dla dorosłych. Bo czy nie brzmi nieco baśniowo określenie „efekt motyla” (opowiadanie „Monarcha”) w rzeczywistości, która stała się zbiorem globalnych sieci i rynkowych zależności, na które jednostka nie ma wpływu? Czy to nie zbyt romantyczna idea w dobie kapitalizmu inwigilacji? Okazuje się, że nie. Co więcej, może ona wnieść nową perspektywę.

Wnuk w swoim tekście mówi, że żyjemy nie tylko w wirze złożonych powiązań, nierówności i kontrastów, ale w pojedynczych i wyjątkowych losach każdego z bohaterów i bohaterek. Szuka wspólnego mianownika, ale bez narzucania prostej tezy. Czy tsunami może uratować przed samobójstwem („Siła wyższa”)? Jaki wpływ na życie człowieka może mieć jedno nagranie, które dociera do globalnej korporacji („Miodożerka”)? Czy przemiany egzosomatyczne (czyli przemiany ciała pod wpływem technologii, określenie za: Stigler, Lotka) mogą zajść tak daleko, że stracimy poczucie, co jest nami, a co biotechnologiczną modyfikacją, szukając bliskości („Safari”)? Czy musimy spotkać się w jednej przestrzeni, żeby nasze losy się splotły, i co współcześnie jeszcze znaczy „przestrzeń”?

To też opowieść o piśmie, walcząca o język. Nie zgadza się na jego rozpłynięcie, jak w opowiadaniu „Kuuk thaayorre”.Można by powiedzieć, że książka Wnuka opowiada o lęku przed zniknięciem nie tylko z przestrzeni materialnej, ale i językowej. W tym znaczeniu jest to oryginalny i wychylony w przyszłość debiut, który wymyka się tendencjom do tworzenia tekstów o „tu i teraz” oraz najbliższym otoczeniu.

Pomimo wielości tematycznej i geograficznej, mamy poczucie, że jesteśmy z każdym z bohaterów, chociaż ich rzeczywistość tak bardzo różni się od historii znanych z codziennego życia. Siedzimy w aucie podczas powodzi, słuchamy przepowiedni, uczestniczymy w morderstwie, mierzymy się z bólem po utracie. Jesteśmy z nimi w emocjach: od melancholii,  poprzez wstyd, apatię, dysforię aż do obsesyjnej nadziei.

Miejsca odległe to wreszcie i opowieść o wyobraźni literackiej. Nowa proza, która nie boi eksplorować nieznanych dotąd obszarów i w konsekwencji zaskakuje – nie tylko konceptualnie, ale i językowo.

O AUTORZE

Anna Cieplak

Urodzona w 1988 roku w Dąbrowie Górniczej. Pisarka, koordynatorka projektów kulturalnych, animatorka kultury, aktywistka miejska. W latach 2008–2019 związana z Krytyką Polityczną. Dwukrotnie nominowana do Nagrody Literackiej Nike. Laureatka Nagrody Conrada i Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza za powieść Ma być czysto (2016). Na motywach tej powieści powstał film Ostatni komers.

powiązania

Szczeliny widzenia

recenzje / IMPRESJE Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Edyty Ołdak, laureatki projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Metamorfozy i wyobraźnia przeciwko poczuciu braku

recenzje / ESEJE Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Magdaleny Genow, laureatki projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Ciało, które zmienia język

recenzje / ESEJE Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Małgorzaty Kośli, laureatki projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Historia o dziewczynie spod znaku sera

recenzje / ESEJE Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Aleksandry Kasprzak, laureatki projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Matka, mantra, matematyka

recenzje / ESEJE Karolina Kurando

Recenzja Karoliny Kurando, towarzysząca premierze książki Połów. Poetyckie i prozatorskie debiuty 2023, która ukaże się 1 lipca 2024 roku.

WIĘCEJ

O krok od porcelany

recenzje / ESEJE Agnieszka Waligóra

Recenzja Agnieszki Waligóry, towarzysząca premierze książki Połów. Poetyckie i prozatorskie debiuty 2023, która ukaże się 1 lipca 2024 roku.

WIĘCEJ

Ta ostatnia rozmowa

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Skurtys Karol Maliszewski

Rozmowa Jakuba Skurtysa i Karola Maliszewskiego, towarzysząca premierze książki Połów. Poetyckie i prozatorskie debiuty 2023, która ukaże się w Biurze Literackim 29 lipca 2024 roku.

WIĘCEJ

Grzebanie w ziemi, słuchanie kamieni

wywiady / O PISANIU Kamil Plich Łukasz Woźniak

Rozmowa Kamila Plicha z Łukaszem Woźniakiem, laureatem projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Żuk w pudełku

wywiady / O PISANIU Edyta Ołdak Małgorzata Kośla

Rozmowa Małgorzaty Kośli z Edytą Ołdak, laureatką projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Szczeliny widzenia

recenzje / IMPRESJE Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Edyty Ołdak, laureatki projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Neuroprzekaźnik musów. O “Umalmu” Łukasza Woźniaka

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat poezji Łukasza Woźniaka, laureata 18. edycji Połowu poetyckiego.

WIĘCEJ

gatunki anadromiczne

utwory / premiera w sieci z Połowu Karol Brzozowski

Premierowy zestaw wierszy Karola Brzozowskiego z tomu gatunki anadromiczne. Prezentacja w ramach projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Metamorfozy i wyobraźnia przeciwko poczuciu braku

recenzje / ESEJE Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Magdaleny Genow, laureatki projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Pod prąd, w nieważkość. O “gatunkach anadromicznych” Karola Brzozowskiego

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat poezji Karola Brzozowskiego, laureata projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Kiedy patrzę na kogoś zastanawiam się, jakim był dzieckiem

wywiady / O PISANIU Maciej Wnuk Magdalena Genow

Rozmowa Macieja Wnuka z Magdaleną Genow, laureatką projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Milczenie w tle

wywiady / O PISANIU Karol Brzozowski Łukasz Woźniak

Rozmowa Łukasza Woźniaka z Karolem Brzozowskim, laureatem projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Zaglądać ciągle w inne światy

wywiady / O PISANIU Aleksandra Kasprzak Maciej Wnuk

Rozmowa Oli Kasprzak z Maciejem Wnukiem, laureatem projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Ciało, które zmienia język

recenzje / ESEJE Anna Cieplak

Impresja Anny Cieplak na temat prozy Małgorzaty Kośli, laureatki projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Blade Runner 2023. O „państwach miastach i okolicach” Kamila Plicha

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat poezji Kamila Plicha, laureata 18. edycji Połowu poetyckiego.

WIĘCEJ

Fantazje są nieskończone

wywiady / O PISANIU Magdalena Genow Małgorzata Kośla

Rozmowa Magdaleny Genow z Małgorzatą Koślą, laureatką projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Poezja rzutu kijem

wywiady / O PISANIU Julia Jankowska Kamil Plich

Rozmowa Julii Jankowskiej z Kamilem Plichem, laureatem projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

państwa miasta i okolice

utwory / premiera w sieci z Połowu Kamil Plich

Premierowy zestaw wierszy Kamila Plicha państwa miasta i okolice. Prezentacja w ramach projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Moja reakcja na. O “bezoarach” Julii Jankowskiej

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat poezji Julii Jankowskiej, laureatki 18. edycji Połowu poetyckiego.

WIĘCEJ

Skutkiem ubocznym jest generowanie głębi

wywiady / O PISANIU Aleksandra Górecka Julia Jankowska

Rozmowa Aleksandry Góreckiej z Julią Jankowską, laureatką projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Życie w Polsce to niezły content

wywiady / O PISANIU Aleksandra Kasprzak Edyta Ołdak

Rozmowa Edyty Ołdak z Aleksandrą Kasprzak, laureatką projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Wydrąż mi rodzinę w serze (fragmenty)

utwory / premiery w sieci Aleksandra Kasprzak

Premierowa proza Aleksandry Kasprzak Wydrąż mi rodzinę w serze. Prezentacja w ramach projektu „Połów. Prozatorskie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

Turbuj te kółka, turlaj! O “Regule trzech” Aleksandry Góreckiej

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat poezji Aleksandry Góreckiej, laureatki 18. edycji Połowu poetyckiego.

WIĘCEJ

Zbieranie, mierzenie, poruszanie ziemią

utwory / premiera w sieci z Połowu Aleksandra Górecka

Premierowy zestaw wierszy Aleksandry Góreckiej Zbieranie, mierzenie, poruszanie ziemią. Prezentacja w ramach projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ

W tym escape roomie można się rozgościć

wywiady / O PISANIU Aleksandra Górecka Karol Brzozowski

Rozmowa Karola Brzozowskiego z Aleksandrą Górecką, laureatką projektu „Połów. Poetyckie debiuty 2023”.

WIĘCEJ