wywiady / O PISANIU

Pytania, które mnie frapują

Jan Rojewski

Katarzyna Szweda

Rozmowa Kasi Szwedy z Janem Rojewskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Kasia Szweda: Teraz. Właśnie to słowo pojawia się najczęściej w tytułach Twoich wierszy. Co może nam odpowiedzieć Janek Rojewski zapytany o swoje poetyckie ,,teraz‘’?

Jan Rojewski: Chyba najlepiej byłoby powiedzieć, że są w nas (są teraz) ci pierwsi ludzie, którzy malują w jaksini kościoły i supermarkety, ale jak mówię to na głos to mam wrażenie, że to straszny banał. A jak dodaję, że te wszystkie wieki historii żyją w nas i nasze osobiste historie też, to jakbym słuchał stulatka. No ale, to nie jest praca naukowa, może nie musi rzucać światła na coś nowego. Wystarczy, że było to na tyle frapujące, że posłużyło jako kanwa dla napisania tego zestawu.

Jeśli pytasz o to, czym się teraz zajmuje, to piszę drugi zestaw. Ten będzie z kolei wybiegał ku przyszłości. Chciałbym porzucić tą arcypolską perspektywę na rzecz globalnej, ale kto by nie chciał. My w ogóle jesteśmy strasznie zapatrzeni w siebie, zarówno pokoleniowo, jak i geograficznie. Tymczasem prawdziwe problemy są gdzie indziej. Do 2035 roku może nie być Arktyki. To pozmienia bieg prądów oceanicznych. Mam wrażenie, że w Polsce nikogo to nie obchodzi.

 Twoje wiersze emitują obrazy z przeszłości. Tworzysz przestrzeń dla babci, brata, dzieci bawiących się na podwórzu, jest mnóstwo wspomnień z dzieciństwa. Co Cię do nich pobudza? Czy są nostalgiczne?

Nie. Mógłbym powiedzieć, że to forma intymnego dziennika, ale nie mam brata, nie wychowywała mnie babcia itd. Jest to wszystko jakoś zanużone w gnozie, konkretnie w bogomilskich wyobrażeniach, w których Jezus miał brata Satanaela. Jeśli to brat podmiotu lirycznego powymyślał zaklęcia, to kim jest on sam? Dlaczego jest zły? Dlaczego to świat bez mężczyzn? Dlaczego myśliwi (nota bene z obrazu Bruegla, który pojawia się w zestawie bez ustanku) byli już nieprzydatni? To są pytania, które mnie frapują.

 ,,Ikonoklazm” to tytuł Twojego zestawu. Wiele obrazów zostało dosłownie zniszczonych w Twoich utworach: ,,bezradnie walę rękoma w rysunki na ścianie/ w myśliwych Kossaka i w świętą rodzinę”, ,,te obrazy też rozpierdoliłem z rozpędu”. Czy samo pisanie jest dla Ciebie jednak tworzeniem obrazów? Na czym Ci literacko zależy?

Tworzeniem i niszczeniem. Chodzi chyba o zarządzanie pamięcią. Widziałaś może film Joachima Triera Reprise? Tam jest wspaniale poprowadzony ten motyw. Dwóch kolegów marzy o karierze literackiej, wysyłają projekty swoich powieści do wydawnictw, książki ukazują się, jedna odnosi sukces, ale głos z offu mówi, że mogło być zupełnie inaczej. Któryś z nich mógł albo pojechać do jakini Lascaux (nawiązanie do niej pojawia się zresztą w pierwszym wierszu z zestawu) i doznać tam syndromu Standhala (to zresztą, o ile dobrze pamiętam, naprawdę przydażyło się Zbigniewowi Herbertowi, ale mogę się mylić), albo założyć kapelę rockową.

Interesuje mnie pamięć, to jak się wyciera, jak wieszamy w niej cudze obrazy, tak jakby należały do nas. Jak nas bezszelestnie zawłaszczają kolektywne wyobrażenia. Jak kolonizuje nas cudza narracja.

Wspomniałeś, że minęło już trochę czasu od napisania tego zestawu, że zaczynasz się dystansować. Czy przez ten czas zmieniło się Twoje podejście do pisania?

Owszem. Ikonoklazm to jednak w dużej mierze „bildungsroman”. Opowieść o stawaniu się. Radosław Jurczak, którego dzień uważam za najzdolniejszego poetę „roczników 90.” mówi, że ten zestaw dał mu wiarę w to, iż taka opowieść w poezji w ogóle może być udana, ale nie da się wiecznie pisać o „stawaniu się”. I nie ma się wiecznie 20 lat.

Masz już za sobą kilka publikacji, m.in. w ,,Odrze”, ,,Arteriach”, ,,Gazecie Wyborczej”. Czy piszesz i publikujesz wyłącznie poezję?

Nie. Staję się dziennikarzem, bo chyba naiwnie byłoby uważać, że po napisaniu kilku artykułów już się nim jest. Utrzymuję się z tego. Stale współpracuję z tygodnikiem „Polityka” i z „Plusem Minusem”, weekendowym wydaniem „Rzeczpospolitej”.

 Jakie są Twoje plany twórcze na najbliższe miesiące?

Wyspać się (śmiech), a tak poważnie to pisać dobre teksty. Mam w planach z moim współpracownikiem i przyjacielem książkę historyczno-publicystyczną. Zobaczymy, co z tego będzie.

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

 

belka_1

O AUTORACH

Jan Rojewski

Studiuje w Instytucie Kultury Polskiej UW, publikował w "Arteriach", "Odrze", "Nowych Peryferiach", "Gazecie Wyborczej". Był nominowany w OKP im. Jacka Bierezina, laureat konkursu im. Rafała Wojaczka. Mieszka w Warszawie.

Katarzyna Szweda

ur. w 1990 r. Publikowała m.in. w „Blizie”, „BiBLiotece”, „Arteriach”, „Kontencie”, „Stonerze Polskim”. Z wykształcenia nauczycielka języka hiszpańskiego i angielskiego. Laureatka kilku konkursów literackich, programu stypendialnego Telewizji Polskiej „Dolina Kreatywna” oraz projektów „Połów 2017” i „Pierwsza Książka Wierszem 2020”, w ramach którego nakładem Biura Literackiego ukaże się jej debiutancki tom. Mieszka i pracuje w Krakowie.

powiązania

Bosorka

utwory / zapowiedzi książek Katarzyna Szweda

Fragment zapowiadający książkę Katarzyny Szwedy Bosorka, która ukaże się w Biurze Literackim 9 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

O niezgodzie w literaturze

nagrania / Stacja Literatura Beata Stasińska Filip Łobodziński Jan Rojewski Konrad Góra Rami al-Aszek

Spotkanie z udziałem Ramiego Al-Aszeka, Konrada Góry, Filipa Łobodzińskiego, Jana Rojewskiego, Beaty Stasińskiej i Magdaleny Rigamonti w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Bosorka

utwory / premiery w sieci Katarzyna Szweda

Premierowy zestaw wierszy Katarzyny Szwedy Bosorka. Prezentacja w ramach projektu „Pierwsza książka 2018”.

WIĘCEJ

Połów. Poetyckie debiuty 2017

nagrania / Stacja Literatura Jan Rojewski Katarzyna Szweda Krzysztof Schodowski Maciej Konarski Nina Manel Patryk Kosenda Paulina Pidzik Paweł Bień Przemysław Suchanecki

Spotkanie w ramach festiwalu Stacja Literatura 23, w którym udział wzięli Paweł Bień, Maciej Konarski, Patryk Kosenda, Nina Manel, Paulina Pidzik, Jan Rojewski, Krzysztof Schodowski, Przemysław Suchanecki, Katarzyna Szweda.

WIĘCEJ

Biedny chrześcijanin patrzy na „złotopolskich”

wywiady / O KSIĄŻCE Jan Rojewski Radosław Jurczak

Rozmowa Radosława Jurczaka z Janem Rojewskim, towarzysząca wydaniu książki Ikonoklazm Jana Rojewskiego, która ukazała się w Biurze Literackim 17 grudnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Nierozerwalny element krajobrazu

wywiady / O PISANIU Katarzyna Szweda Maciej Konarski

Maciej Konarski rozmawia z Katarzyną Szwedą, laureatką 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Więcej szperania

wywiady / O PISANIU Jan Rojewski Przemysław Suchanecki

Jan Rojewski rozmawia z Przemysławem Suchaneckim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Pierwsi ludzie mieszkali w dolinie

recenzje / KOMENTARZE Jan Rojewski

Autorski komentarz Jana Rojewskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Połów. Poetyckie debiuty 2017

nagrania / Stacja Literatura Jan Rojewski Katarzyna Szweda Krzysztof Schodowski Maciej Konarski Nina Manel Patryk Kosenda Paulina Pidzik Paweł Bień Przemysław Suchanecki

Spotkanie w ramach festiwalu Stacja Literatura 23, w którym udział wzięli Paweł Bień, Maciej Konarski, Patryk Kosenda, Nina Manel, Paulina Pidzik, Jan Rojewski, Krzysztof Schodowski, Przemysław Suchanecki, Katarzyna Szweda.

WIĘCEJ

Nowa Faza*

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Nowacki Zuzanna Sala

Rozmowa Zuzanny Sali z Jakubem Nowackim na temat almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2017, który ukazał się w Biurze Literackim 13 sierpnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Osiemnaście tysięcy znaków

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa, towarzysząca premierze almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2017, który ukazał się w Biurze Literackim 13 sierpnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Nierozerwalny element krajobrazu

wywiady / O PISANIU Katarzyna Szweda Maciej Konarski

Maciej Konarski rozmawia z Katarzyną Szwedą, laureatką 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Ballady z pogranicza

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Pogranicza Katarzyny Szwedy, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Więcej szperania

wywiady / O PISANIU Jan Rojewski Przemysław Suchanecki

Jan Rojewski rozmawia z Przemysławem Suchaneckim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Wtrącenie

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Wtracenie Przemysława Suchaneckiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Żeby wiersz był bryłą (którą i tak będzie jako wiersz)

wywiady / O PISANIU Grzegorz Smoliński Nina Manel

Nina Manel rozmawia z Grzegorzem Smolińskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Koncept longplej

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Przestrzenie resztkowe Grzegorza Smolińskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Kontynuacja się zgubi

recenzje / KOMENTARZE Grzegorz Smoliński

Autorski komentarz Grzegorza Smolińskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

(podchodzenie)

wywiady / O PISANIU Krzysztof Schodowski Paulina Pidzik

Rozmowa Pauliny Pidzik z Krzysztofem Schodowskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Chciałbym żebyś miał ślad (*)

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Birnam Krzysztofa Schodowskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Na pohybel obrazom – o wierszach Jana Rojewskiego

recenzje / IMPRESJE

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Święte obrazy Jana Rojewskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Pierwsi ludzie mieszkali w dolinie

recenzje / KOMENTARZE Jan Rojewski

Autorski komentarz Jana Rojewskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Wejście w las

wywiady / O PISANIU Patryk Kosenda Paulina Pidzik

Rozmowa Patryka Kosendy z Pauliną Pidzik, laureatką 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Usilność

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Prawo lasu Pauliny Pidzik, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Zaangażowanie we własne dukanie

wywiady / O PISANIU Grzegorz Smoliński Patryk Kosenda

Rozmowa Grzegorza Smolińskiego z Patrykiem Kosendą, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Ogród o rozwidlających się skojarzeniach, czyli jak nie rymuje Kosenda

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Z analogowych remisji Lucjusza Blancjusza Patryka Kosendy, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Posłuchaj, to o tobie

wywiady / O PISANIU Maciej Konarski Przemysław Suchanecki

Rozmowa Przemysława Suchaneckiego z Maciejem Konarskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Wersy jak mansjony. O anarchitektonicznej poezji Macieja Konarskiego

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Poza geometrią Macieja Konarskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Dla zrozumienia istoty laktacji

recenzje / KOMENTARZE Maciej Konarski

Autorski komentarz Macieja Konarskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Słowa zostaną żyjącym

wywiady / O PISANIU Nina Manel Paweł Bień

Rozmowa Pawła Bienia z Niną Manel, laureatką 12. edycji „Połowu”

WIĘCEJ

Stan czuwania

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Niech żyją wszyskie układy sensoryczne Niny Manel, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Żeby został jakiś obmyślony kształt

wywiady / O PISANIU Krzysztof Schodowski Paweł Bień

Rozmowa Krzysztofa Schodowskiego z Pawłem Bieniem, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Pierwszy krok

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Święto ofiarowania Pawła Bienia, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Ballady z pogranicza

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Pogranicza Katarzyny Szwedy, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ