wywiady / O PISANIU

Więcej szperania

Jan Rojewski

Przemysław Suchanecki

Jan Rojewski rozmawia z Przemysławem Suchaneckim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Jan Rojewski: Przemku, poznaję Cię wraz z lekturą Twoich wierszy, a przynajmniej chciałbym żeby tak było. Czym zajmujesz się poza pisaniem?

Przemysław Suchanecki: Na ten moment studiuję na trzecim roku filozofii w Krakowie, chodzę też robić w hotelu jako nosiciel walizek.

Trzeci rok? Patrząc na Twoją datę urodzenia można dojść do wniosku, że nie poszedłeś na filozofię zaraz po maturze.

Tak było, wcześniej studiowałem prawo w Szczecinie i odpuściłem na czwartym roku, miałem już dosyć.

Dlaczego wyjechałeś akurat do Krakowa? To miasto sprzyja bardziej poetom niż Szczecin?

Owszem, w Szczecinie jedynym środowiskiem jako takim jest Związek Literatów Polskich, składający się przeważnie z emerytowanych polonistek i żołnierzy w wieku 50+. Ci ludzie są poetycko zapatrzeni w swoich równolatków i starszych oraz w siebie nawzajem, piją razem herbatkę, jedzą ciasteczka – tworzą kółeczko wzajemnej adoracji. I o ile tego typu kółka nie są niczym niezwykłym, także w innych dużych miastach, to smutne już jest to, że w Szczecinie młodzi przyklejają się do tych starych, zamiast się wkurwić i próbować robić coś swojego obok. A nawet jeśli robią – czego miałem okazję być świadkiem i uczestnikiem – to jest to grzeczniutkie, totalnie bez rozmachu i na poziomie szkolnego kółka poetyckiego w gimnazjum.

Porozumienie między pokoleniami jest niemożliwe?

Ja na ogół poszukiwałem czegoś swojego, czytałem sporo poezji i nie tylko, ale nie miałem z kim o tym porozmawiać i nie umiałem o tym rozmawiać. Poza tym, jak widzę po kilku innych przykładach artystów urodzonych w Szczecinie – muzyków, aktorów itd. – to miasto „wyciska” z siebie ludzi mających trochę większe ambicje niż przeciętny szczecinianin, a już na pewno ludzi o ambicjach artystycznych.

A jeśli chodzi o sam Kraków, to upatrzyłem sobie go intuicyjnie, jakoś w okolicach liceum, jako miejsce, w którym chciałbym spędzić część życia, i tak sobie je przez lata romantyzowałem, roztkliwiałem się i gniłem powoli w swoim mieście, aż wreszcie wkurwiłem się, spakowałem i  przyjechałem doń.

Po pierwszej lekturze Twoje wiersze wydają się poskręcane, pełne synestezji w rodzaju „tłustych towarzystw”. Inspiracje wydają się jasne, więc zapytam wprost. Ośmielona wyobraźnia – nowe pokolenie?

Swego czasu czytałem sporo Honeta, wręcz zaczytywałem się i próbowałem używać jego chwytów w swoich wierszykach, ale zwrócono mi i zwróciłem sam później uwagę, że jest to dykcja strasznie wytarta przez roczniki 90., a jednocześnie bardzo atrakcyjna, bo bardzo dziwna i dająca pozornie dużo wolności, ale pewni młodzi autorzy – w tym i ja – przejęli sobie taką metodę obrazowania jako wymówkę dla braku dyscypliny myśli. Ten mój krótki okres „ośmielony” wyprzedzał jednak o jakieś półtora roku to, co napisałem na „Połów” 2017, więc jeśli cokolwiek z Honeta tam jest, to raczej się prześlizgnęło tu i ówdzie niż zostało użyte.

W takim razie kto poza Honetem?

O wiele bardziej w czasie pisania tego zestawu oddziałał na mnie Tymoteusz Karpowicz i jego Odwrócone światło – ta ogromna studnia treści bez dna. Mogę też tu spokojnie wymienić wiersze Tomaža Šalamuna, Eugeniusza Dyckiego, Roberta Rybickiego, Konrada Góry, Dawida Mateusza i niektóre Pułki. Gdzieś tam z tła patrzy też Andrzej Sosnowski i Ziemia jałowa T.S. Eliota.

Mówiąc bardziej do rzeczy – interesuje i inspiruje mnie w poezji rytm, flow, harmonia, ale też pewnego rodzaju zgrzyty, nieregularność; lubię, gdy rytm łamie się i gubi. Podobnie to wygląda z treścią: lubię być oszołomiony przez ściśle uporządkowane szaleństwo i narastającą w ścisłych odstępach czasu grozę – jak choćby właśnie u Karpowicza albo w Dinosauria, We Bukowskiego czy w wielu wierszach Ryby – ale także przez uderzający celnie między oczy i w serducho liryzm, jak u Marty Podgórnik czy Konrada Góry.

Twój pierwszoosobowy podmiot przemyca między wierszami pokoleniowe doświadczenia. Każdy miał studniówkę, ale nie każdy nagrywał ją na DVD. Ostatnio w polskiej literaturze można obserwować zwrot w stronę nostalgii, wspomnę choćby Annę Cieplak i jej Lata powyżej zera, w których autorka kompulsywnie mnoży doświadczenia dorastania w okolicach roku 2000. Jak to wygląda u Ciebie, mamy coś poza tą, odchodzącą do lamusa, płytą DVD?

Rozumiem, że odwołujesz się do wiersza „Stanąłem przed kamerą”, który wcześniej nosił tytuł „DVD ze studniówki”. Początkowo nazwałem go tak z myślą, że może uda mi się ukazać coś w stylu „pokoleniowego doświadczenia”, bo dość powszechne było wśród moich roczników zapraszanie na szkolne imprezy kamerzysty i wypalanie płytki, ale potem uznałem, że to bez sensu, bo zawęża interpretację.

Moje pokolenie weszło w wiek nastoletni z Internetem w domu albo przynajmniej w bliskim otoczeniu, co – moim zdaniem – sprawiło, że trudno mówić o jednolitym pokoleniowym doświadczeniu, bo to ostatnie – tak mi się wydaje – opiera się na uporządkowanym przepływie informacji. Mamy teraz grupki, fora, przeróżne mikrospołeczności, które nam ten obraz „doświadczenia” rozpuszczają, rozparcelowują, ale jeśli ktoś potrafi albo próbuje tego typu pluralizm jakoś uogólnić i scalić, jak np. Radek Jurczak, to, bardzo proszę, niech pisze, bo to jest super.

Osobiście wolałbym być w swoim pisaniu bardziej uniwersalny niż przemijające i ciężkie do zdefiniowania „pokolenia”, a czy mi to wychodzi, czy nie – ciężko stwierdzić. Prawdopodobnie to, co nazywam „moim własnym” czy „uniwersalnym” doświadczeniem,  jest w rzeczywistości przefiltrowane przez czas, w którym żyję.

To pytanie sugeruje kolejne, bo dyskusja o pokoleniowości toczy się przez pole poezji (stuk, stuk). Zakończył się projekt Rafała Różewicza „Dwumiesięcznik”, w którym zadebiutowała imponująca liczba autorów. Jak odnajdujesz swoje pokolenie w języku? Mamy swoją dykcję?

Nie wydaje mi się. „Nasza dykcja” jest bardzo rozpierzchnięta i sytuuje się gdzieś między Sosnowskim a Honetem, poza pewnymi wyjątkami, jak np. wspomniany Radek, który jednak to pole mocno poszerza o wpływy brytyjskie i amerykańskie.

Jest to smutne, bo pokazuje, że niewielu wśród naszych roczników „szperaczy”, którzy wyciągaliby z półek tomy polskich autorów, którzy są mniej znani, a którzy na bycie znaną czy znanym zasługują o wiele bardziej, jak np. Genowefa Jakubowska-Fijałkowska, czy poeci z innych krajów, np. Czech, Słowacji, Rosji, Serbii, a nawet Nigerii, gdzie kryje się mnóstwo świeżej historii literatury (przez świeżą historię rozumiem oczywiście taką, która odświeżyłaby nasze, polskie spojrzenie, zamknięte w klatce Nowej Fali, „bruLionu”, „sosnowszczyzny” i „ośmielonej wyobraźni”). Nawołuję zatem: więcej szperania!

W Twoim wypadku pytanie o przynależność pokoleniową nie jest jedynym, które się nasuwa, mieszkasz w Krakowie, a i ten „Połów” wydaje się bardzo krakowski. W dodatku gdzieś między Bronowicami a Mogiłą grasują Dawid Mateusz i Robert „Ryba” Rybicki, który na Pulsie Literatury w Łodzi mówił mi o tym, że robicie Awangardę, przez duże A. Co z tym Krakowem? Czy to już czas, żeby rzucić wszystko i jechać do Małopolski?

Tak, to jest dokładnie ten czas. Możemy Ci pomóc ogarnąć jakiś lokal, hehe.

Co z Krakowem? Dzieje się, po prostu. Jest comiesięczny OpenMic, organizowany przez Rybę na Floriańskiej, w samym sercu miasta – wspaniała platforma wymiany informacji, dzielenia się swoją wyobraźnią, po prostu żywej rozmowy. Jest w sercu Kazimierza Wernisaż Jednego Wiersza, którego patronem jest Miłosz Biedrzycki. Poza tym niezliczona ilość spotkań, dyskusji, mniej lub bardziej oficjalnych wydarzeń środowiskotwórczych – wciąż coś bulgocze, podobno najwięcej w Krakowie od lat, a na pewno najwięcej w tym momencie w Polsce. I oby bulgotało jak najdłużej.

W takim razie widzimy się w Krakowie! Dziękuję za rozmowę.

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

 

belka_1

O AUTORACH

Jan Rojewski

Studiuje w Instytucie Kultury Polskiej UW, publikował w "Arteriach", "Odrze", "Nowych Peryferiach", "Gazecie Wyborczej". Był nominowany w OKP im. Jacka Bierezina, laureat konkursu im. Rafała Wojaczka. Mieszka w Warszawie.

Przemysław Suchanecki

ur. w 1992 r. w Szczecinie. Poeta. Publikował m.in. w „Odrze”, „Opcjach” i „2miesięczniku”. Laureat „Połowu” oraz projektu „Pierwsza książka” w ramach festiwalu Stacja Literatura. Mieszka w Krakowie

powiązania

Wtracenie

nagrania / Stacja Literatura Przemysław Suchanecki

Czytanie z książki “Wtracenie” z udziałem Przemysława Suchaneckiego w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

Dedykuję na prawo i lewo

wywiady / O KSIĄŻCE Agata Jabłońska Przemysław Suchanecki

Rozmowa Przemysława Suchaneckiego z Agatą Jabłońską, towarzysząca premierze książki dla moich dziewczyn, wydanej w Biurze Literackim 8 marca 2021 roku.

WIĘCEJ

Wierny jak wiersz

wywiady / O KSIĄŻCE Antonina Tosiek Przemysław Suchanecki

Rozmowa Antoniny Tosiek z Przemysławem Suchaneckim, towarzysząca wydaniu książki Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego Ciało wiersza, która ukazała się w Biurze Literackim 11 stycznia 2021 roku.

WIĘCEJ

O niezgodzie w literaturze

nagrania / Stacja Literatura Beata Stasińska Filip Łobodziński Jan Rojewski Konrad Góra Rami al-Aszek

Spotkanie z udziałem Ramiego Al-Aszeka, Konrada Góry, Filipa Łobodzińskiego, Jana Rojewskiego, Beaty Stasińskiej i Magdaleny Rigamonti w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Empatyczny sadyzm

wywiady / O KSIĄŻCE Adam Kaczanowski Przemysław Suchanecki

Rozmowa Przemysława Suchaneckiego z Adamem Kaczanowskim, towarzysząca premierze książki Zabawne i zbawienne Adama Kaczanowskiego, która ukazała się w Biurze Literackim 20 stycznia 2020 roku.

WIĘCEJ

Strącanie w ogień

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Skurtys Przemysław Suchanecki

Rozmowa Jakuba Skurtysa z Przemysławem Suchaneckim, towarzysząca premierze książki Wtracenie Przemysława Suchaneckiego, która ukazała się w Biurze Literackim 31 grudnia 2019 roku.

WIĘCEJ

EBA

recenzje / KOMENTARZE Przemysław Suchanecki

Autorski komentarz Przemysława Suchaneckiego, towarzyszący premierze książki Wtracenie, która ukazała się w Biurze Literackim 31 grudnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Wtracenie [2]

utwory / zapowiedzi książek Przemysław Suchanecki

Fragment zapowiadający książkę Wtracenie Przemysława Suchaneckiego, która ukaże się w Biurze Literackim 31 grudnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Wtracenie [1]

utwory / zapowiedzi książek Przemysław Suchanecki

Fragment zapowiadający książkę Wtracenie Przemysława Suchaneckiego, która ukaże się w Biurze Literackim 31 grudnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Pokładanie

utwory / premiery w sieci Przemysław Suchanecki

Premierowy zestaw wierszy Przemysława Suchaneckiego Pokładanie. Prezentacja w ramach projektu „Pierwsza książka 2018”.

WIĘCEJ

Połów. Poetyckie debiuty 2017

nagrania / Stacja Literatura Jan Rojewski Katarzyna Szweda Krzysztof Schodowski Maciej Konarski Nina Manel Patryk Kosenda Paulina Pidzik Paweł Bień Przemysław Suchanecki

Spotkanie w ramach festiwalu Stacja Literatura 23, w którym udział wzięli Paweł Bień, Maciej Konarski, Patryk Kosenda, Nina Manel, Paulina Pidzik, Jan Rojewski, Krzysztof Schodowski, Przemysław Suchanecki, Katarzyna Szweda.

WIĘCEJ

Biedny chrześcijanin patrzy na „złotopolskich”

wywiady / O KSIĄŻCE Jan Rojewski Radosław Jurczak

Rozmowa Radosława Jurczaka z Janem Rojewskim, towarzysząca wydaniu książki Ikonoklazm Jana Rojewskiego, która ukazała się w Biurze Literackim 17 grudnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Ikonoklazm (2)

utwory / zapowiedzi książek Jan Rojewski

Fragment zapowiadający książkę Ikonoklazm Jana Rojewskiego, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 17 grudnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Ikonoklazm (1)

utwory / zapowiedzi książek Jan Rojewski

Fragment zapowiadający książkę Ikonoklazm Jana Rojewskiego, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 17 grudnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Pytania, które mnie frapują

wywiady / O PISANIU Jan Rojewski Katarzyna Szweda

Rozmowa Kasi Szwedy z Janem Rojewskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Pierwsi ludzie mieszkali w dolinie

recenzje / KOMENTARZE Jan Rojewski

Autorski komentarz Jana Rojewskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Posłuchaj, to o tobie

wywiady / O PISANIU Maciej Konarski Przemysław Suchanecki

Rozmowa Przemysława Suchaneckiego z Maciejem Konarskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Połów. Poetyckie debiuty 2017

nagrania / Stacja Literatura Jan Rojewski Katarzyna Szweda Krzysztof Schodowski Maciej Konarski Nina Manel Patryk Kosenda Paulina Pidzik Paweł Bień Przemysław Suchanecki

Spotkanie w ramach festiwalu Stacja Literatura 23, w którym udział wzięli Paweł Bień, Maciej Konarski, Patryk Kosenda, Nina Manel, Paulina Pidzik, Jan Rojewski, Krzysztof Schodowski, Przemysław Suchanecki, Katarzyna Szweda.

WIĘCEJ

Nowa Faza*

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Nowacki Zuzanna Sala

Rozmowa Zuzanny Sali z Jakubem Nowackim na temat almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2017, który ukazał się w Biurze Literackim 13 sierpnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Osiemnaście tysięcy znaków

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa, towarzysząca premierze almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2017, który ukazał się w Biurze Literackim 13 sierpnia 2018 roku.

WIĘCEJ

Nierozerwalny element krajobrazu

wywiady / O PISANIU Katarzyna Szweda Maciej Konarski

Maciej Konarski rozmawia z Katarzyną Szwedą, laureatką 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Ballady z pogranicza

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Pogranicza Katarzyny Szwedy, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Wtrącenie

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Wtracenie Przemysława Suchaneckiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Żeby wiersz był bryłą (którą i tak będzie jako wiersz)

wywiady / O PISANIU Grzegorz Smoliński Nina Manel

Nina Manel rozmawia z Grzegorzem Smolińskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Koncept longplej

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Przestrzenie resztkowe Grzegorza Smolińskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Kontynuacja się zgubi

recenzje / KOMENTARZE Grzegorz Smoliński

Autorski komentarz Grzegorza Smolińskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

(podchodzenie)

wywiady / O PISANIU Krzysztof Schodowski Paulina Pidzik

Rozmowa Pauliny Pidzik z Krzysztofem Schodowskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Chciałbym żebyś miał ślad (*)

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Birnam Krzysztofa Schodowskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Pytania, które mnie frapują

wywiady / O PISANIU Jan Rojewski Katarzyna Szweda

Rozmowa Kasi Szwedy z Janem Rojewskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Na pohybel obrazom – o wierszach Jana Rojewskiego

recenzje / IMPRESJE

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Święte obrazy Jana Rojewskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Pierwsi ludzie mieszkali w dolinie

recenzje / KOMENTARZE Jan Rojewski

Autorski komentarz Jana Rojewskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Wejście w las

wywiady / O PISANIU Patryk Kosenda Paulina Pidzik

Rozmowa Patryka Kosendy z Pauliną Pidzik, laureatką 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Usilność

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Prawo lasu Pauliny Pidzik, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Zaangażowanie we własne dukanie

wywiady / O PISANIU Grzegorz Smoliński Patryk Kosenda

Rozmowa Grzegorza Smolińskiego z Patrykiem Kosendą, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Ogród o rozwidlających się skojarzeniach, czyli jak nie rymuje Kosenda

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Z analogowych remisji Lucjusza Blancjusza Patryka Kosendy, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Posłuchaj, to o tobie

wywiady / O PISANIU Maciej Konarski Przemysław Suchanecki

Rozmowa Przemysława Suchaneckiego z Maciejem Konarskim, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Wersy jak mansjony. O anarchitektonicznej poezji Macieja Konarskiego

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Poza geometrią Macieja Konarskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Dla zrozumienia istoty laktacji

recenzje / KOMENTARZE Maciej Konarski

Autorski komentarz Macieja Konarskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Słowa zostaną żyjącym

wywiady / O PISANIU Nina Manel Paweł Bień

Rozmowa Pawła Bienia z Niną Manel, laureatką 12. edycji „Połowu”

WIĘCEJ

Stan czuwania

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Niech żyją wszyskie układy sensoryczne Niny Manel, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Żeby został jakiś obmyślony kształt

wywiady / O PISANIU Krzysztof Schodowski Paweł Bień

Rozmowa Krzysztofa Schodowskiego z Pawłem Bieniem, laureatem 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Pierwszy krok

recenzje / IMPRESJE Marcin Sendecki

Impresja Marcina Sendeckiego na temat zestawu wierszy Święto ofiarowania Pawła Bienia, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

„Wszystkie niespokojne składnie”

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego, towarzysząca premierze książki Wtracenie Przemysława Suchaneckiego, która ukazała się w Biurze Literackim 31 grudnia 2019 roku.

WIĘCEJ