recenzje / IMPRESJE

Koronka Kompensacji i Kwef Koincydencji (Elizejski Spleen d’Or)

Marta Podgórnik

nie dla mnie wydział sławy i prozy uniwersytetu warszawki, posada w resorcie, kumulacja w totolotku, nagroda literacka x-y, skoki na bungee, miłość tych kilku panów oraz pań

Uświadamiam to sobie tylko dzięki tej podróży, inaczej niż przez żywą obecność nie można tego poznać. Czy wiesz, że jestem teraz właściwie pełen ufności, mamy jeszcze do omówienia pewne rzeczy straszne, ale potem wypłyniemy może jednak na czyste wody.
(F. Kafka)

Chodziło o alternatywę: moja pierwsza wersja – moja druga wersja, i odnośnie tej się wypowiadam powyżej: że mianowicie zostaję przy pierwszej. Pani wersja swoją funkcję jak najbardziej spełniła.
(D. Bielicki)

I

eeech, ciężki jest dziś los samotnego postmodernisty nawróconego na klasycyzm, zwłaszcza, gdy przychodzi takiemu żyć na górnym śląsku (a górny śląsk nie wierzy łzom!), przy hipotetycznym nie-szumie wierzb; raz po nieraz on, partyzancik prawdopodobieństwa, musi na polowym ołtarzu idei poświęcać sympatie, zmysły, plany, okruszek sławy, zalążek romansu, chwile podejrzanej emfazy, złudne nadzieje, całe parafrazy swej literalnej egzystencji

[ jest w tym, czym nas karmisz, nieukochany świecie, który się przebierasz w te same do zerzygania surduciki i blond peruczki – doza trucizny, lepkiej, precyzyjnie wymierzona, by nieco uśpić, nieco uskrzydlić… cykuta twa jednak (czy inny tam ołów) odkłada się nam gdzieś tam, by w końcu, w krytycznej puencie, unaocznić w wykresie ubytek wnętrza w całej rozciągłości, zimnej feerii okrucieństwa autoimmunologicznych rozpoznań. ]

sierpnie i wrześnie przynoszą więcej wydarzeń i zmian, niż jest się w stanie objąć i uporządkować, czemu nie sprzyja zresztą towarzysząca tym miesiącom paradoksalna aura, komponująca pozornie nijak z sobą nie złączone elementy rzeczywistości w ciągi, rządzące się swego rodzaju logikami nieszczęścia.

wygląda na to, że wpierw z hukiem rozpaść się muszą jeden po drugim ukonstytuowane (zdaje się, że jeszcze w okresie spojrzewania) kanony / formuły postrzegania i interpretacji, by ich miejsce mógł zająć uproszczony, za to funkcjonalny, ogląd.

tak więc, sporo zasłaniających horyzont mentalnych kominów rozsypało mi się w ostatnich tygodniach – po prostu efektem domina, odsłaniając równinną cokolwiek, ale mimo wszystko mniej posępną od uprzednio mi przedstawionej, rzeczywistość. (autorami tej dekonstrukcji są oczywiście bliźni, których jak wiadomo w kwestii pozbawiania nas jakichkolwiek złudzeń i jakiejkolwiek (jeśli ktoś ją miał?) pewności, nie sposób przecenić).

II

aż trudno uwierzyć, że to już dziesiąta edycja ogólnopolskiego konkursu poetyckiego im. jacka bierezina. tym trudniej, gdy się startowało w jego drugiej edycji, a jest się wszak wciąż bardzo młodą poetką, co to najlepsze (powiedzmy, że wiersze) ma przed sobą… sporo różnych myśli, wspomnień przyplątało mi się przy okazji pracy nad nowym wydaniem “prób negocjacji“(i “paradiso“). zupełnie od nowa i jakże inaczej czytam dziś pierwszą książkę; z żadnym tam rozrzewnieniem czy zażenowaniem – czytam poszczególne teksty, czytam całą tę historię, i odkrywam sobie jej karty. jak wpasowuje się w rozpoznawalne dziś konteksty, w przestrzeń moich doświadczeń, jak się ma do następnych książek, jakie z zawartych w niej horoskopów sprawdzały się przez te kilka lat na mnie i we mnie i co mnie – jako poetkę i jako kobietę – łączy, a co różni od tamtej (i każdej innej) siedemnastoletniej debiutantki… no, powiedzmy sobie: ofelią to ja raczej nie bywałam, do gertrudy z kolei trochę mi wciąż brakuje…

nie tak dawno (w lutym tego roku) miałam przyjemność odbyć w łodzi spotkanie autorskie (bardzo intensywne, przy okazji dziękuję tam obecnym!); potem poszliśmy do tego samego pubu, i usiedliśmy przy tym samym stoliku, co osiem lat wcześniej, po mojej nagrodzie. węższa o swoje plany i oczekiwania (by nie rzec: marzenia), szersza o kilka doświadczeń, przede wszystkim – o doświadczenie przyjaźni (trzeba było kilku lat by to słowo nabrało mocy), poczułam się nagle jakby na wciąż niedomkniętych walizkach, jakbym nigdy po tamtym finale bierezina nie wyjechała z łodzi, nie wróciła do domu. jakby wtedy zapadła we mnie jakaś magiczna zapadka, lekko klamka, jakby darowano mi życie w miejsce innego życia, które zostawało za mną, jak potem hotel światowit, piotrkowska, dworzec łódź fabryczna…

III

a tu ‘forum’ przystani pyta: “kiedy i jak debiutować?” (i każdemu nasuwa się oczywiste dopełnienie tego zestawu opresyjnego numer siedem dopytaniem: “a po co?“). z punktu widzenia ‘koniunktury literackiej’ (zawsze marzyłam, żeby wywołać podobnie absurdalny byt dla jakiegoś tekstu!), potrzebny jest jeden debiut poetycki na trzy-cztery dekady, bo granice percepcji ‘gazety wybiórczej‘ i ‘neueswerka‘ w tej materii i tak pękają w kolorowych szwach (prozaicy mają inną taryfę, lecz trudno im zazdrościć – w świecie, gdzie już ani ilość, ani jakość nie robi nikomu (nikomu dosłownie) różnicy, medialna niszowość grzebie domniemane talenty, nie wypychając im bynajmniej kieszeni, może jedynie w żyły pompując litrami, zwieziony z pobliskiej, czyli każdej, stacji paliw – kandyzowany propan, butan & hel…).

nie ulega wątpliwości, że pp. wszelkiej maści zdrapkowie i pocharatki, odbywają właśnie bal. niech żyje! dolatujące do gliwic strzępki wypasionych melodii, fragmenty kultowych dialogów i plotki z blogów, nic mi nie powiedzą i tak, ponad to, że warszawa nie jest jak dla mnie, jak nie dla mnie jest europa i świat. nie dla mnie wydział sławy i prozy uniwersytetu warszawki, posada w resorcie, kumulacja w totolotku, nagroda literacka x-y, skoki na bungee, miłość tych kilku panów oraz pań

(zresztą należałoby im z tego miejsca podziękować, co niniejszym czynię! – ponieważ złudzenia, które chomikowałam od lat, tak czy siak nie były piękne; a jeśli towarzyszyła im jakakolwiek pewność, to ta oparta na dławiącym przeczuciu zbliżającego się momentu krytycznego).

na jałowym biegu, nocami, nie zważając na nadciśnienie i zanik życia towarzysko-rodzinnego, krzywiąc się wewnętrznie – jednak, że morskogwardzistka! – łykam po harcersku (choć nigdy harcerką nie byłam, a sam moduł mnie mierzi), kolejne i kolejne literackie teksty fundowane na tapicerowanym goryczą tapczanie frustracji, z żałośnie łatwą rutyną. pięknie, doprawdy cudnie wybrzmiewa w tej poezji ostateczna redukcja – o sens.

wszędzie bezczelne, tanie frazy, morska pianka na wynos, pozoranctwo, i strasznie głośny wrzask, i hierarchie z wenus i marsa, i pseudoerudycyjne pogwarki, i czasopiśmiennicza makabra, i wszystkie ładne i mądre, wszyscy mądrzy i ładni, & so happy together, w weekendowej galaktyce kwantyfikatora.

(już nawet sam, pomocny zwykle w tak ciężkich chwilach, kazik staszewski rozkłada ręce, pytając retorycznie: Czy to normalne? Czy tak się teraz dzieje? / Że prosto w oczy moje mi się śmiejesz? / Czy to normalne? Czy czasy tak stanowią? / Że w moim domu na mój dywan plują?)

w dodatku “(…) atawistycznie uwarunkowana kultywacja procedur związanych z przyznawaniem, odbieraniem i komentowaniem przyznawania jakichkolwiek “nagród literackich”, to w naszym, najlepszym z możliwych, kraju, frajda porównywalna chyba tylko z nagrywaniem i odtwarzaniem w systemie VHS sejmowych głosowań w kwestii raportów sejmowych komisji. (…)”

* * *
Senora! (i to napiszemy dużymi literami na drzwiach komisariatu), w tym leży właśnie wyjaśnienie sprawy. Tylko słabi dążą do kompensacyjnego puszenia się na terenie, gdzie ich gotowość literacka robi z nich na chwilę ludzi “silnych i twardych” (…) Nie raz jest się autobiografem lub pisarzem panegiryków (poematy na rzecz bohatera-mnie, czy też politycznego bohatera, to właściwie jedno i to samo)
(…). (julio cortazar)

* * *
nie wiem, czy to fatalna aura zaokienna, czy zażenowanie własnym sentymentalnym bełkotem indolencji, czy elizejski spleen, lecz bardziej mnie dziś od debiutów wszelkich zajmuje zagadnienie jak i kiedy z honorem zakończyć (te cyrki).

IV

“Szanowni Państwo, po świecie krąży list protestacyjny wobec skandalicznego (jak się go określa) artykułu, który ukazał się po śmierci Jacquesa Derrridy w New York Times’ie. Dostałam tę wiadomość od Haydena White’a z prośbą o przesłanie dalej. Ewa Domańska” (…)

“Dear Hayden, I’m sure you’ve seen the scurrilous and disrespectful obituary for Derrida that the NY Tiimes published today (in case you have not, here is the link and it is pasted below: http://www.nytimes.com/2004/10/10/obituaries/10derrida.html ). We are shocked, and very concerned that this may be just the beginning of a flood of ignorant and vicious assessments of Derrida’s life and work in the popular press, and elsewhere. ( … ) Sincerely, Sam Weber (Northwestern) Ken Reinhard (UCLA)”

V

“(…) pominąwszy detal, przełknąwszy nonszalancję konstatacyjnego subiektywizmu, dawszy sobie spokój z cinema verite i całym stekiem bzdur, przypomniawszy sobie zeszłosobotni rachunek z ‘cotton clubu’ zapłacony w przypływie rozrzutnej pewności co do braku jutra, kartą kredytową… odrzucam “oto” przedstawionej ironii, wybieram róg sali, chwiejne stopnie, oraz koszyk. (…)”

VI

(“Kto cudze śledzi błędy / o własne ten nie stoi…“)

zatem z ciekawością prześledziłam dyskusję nt. debiutowania, przystani, biura literackiego i życia w ogóle, na ‘forum’ “nieszuflady”. p. radek wiśniewski pyta tam (oraz twierdzi) m.in.* : No gdzie są te przytłaczające masy znakomitych debiutów w ostatnich kilku latach BL, którymi BL deklasuje resztę? Gdzie. No może się mylę ale stajnia jak to się obraźliwie mówi za kulisami BL to konie sprawdzone, nieryzykowne, pewniaki.

(*co do innych poruszanych przezeń spraw: nt. koncepcji i realiów “otwarcia” biura literackiego pisałam w I-ej wieży ciśnień, nt. “konkursu na debiut” /nieszczęsnego/ także; nie chcę się zatem powtarzać)

aż chciałoby się, za danusią rinn, zaśpiewać – gdzie te orły, sokoły… ? “przytłaczających mas znakomitych debiutów” (nie?) życzyłabym najgorszym wrogom literatury. biuro literackie nigdy nie pretendowało, o ile wiem, do roli krajowego położnika młodych talentów. w biurze literackim nie znamy (he he, my, towarzysze!) dyktatury parytetu (nieobcej niestety w dużych wydawnictwach); że artur burszta wydaje książki, które ma ochotę (i przeczucie, że interes;) wydać, nieważne czy to debiuty, przekłady, antologie czy wznowienia – to właśnie jest, moim zdaniem, normalne podejście do sprawy, zwłaszcza, że (działające od dziesięciu lat) biuro literackie nie jest od nikogo zależne i w tym (oraz prawnym) sensie nie jest instytucją użyteczności publicznej… (och, jakby mi tak kto wjechał do mojej firmy i zaczął nauczać, jak zarządzać, księgować, lub co gorsza – jak i które realizować zlecenia! to znów się kazik powyżej cytowany przypomina…)

VII

spotkałam się niedawno z opinią, że podgórnik nie będzie achmatową. wszystkich (czworo? pięcioro?) zainteresowanych (uprawiając tym samym karygodną prywatę w felietonie) uspokajam: oczywiście, że nie! tak jak nie była wojaczkiem w spódnicy ani ładnym kwiatkiem wyrosłym na grobie śląskiej szkoły poezji życia. tak jak nie debiutowała wierszami z kluczem u szyi, jej poezja nie obfituje (sic!) w nieuświadomione fascynacje akwatyczne, innym obliczem poezji marty podgónik nie jest dadaizm, ani nie wiedzieć czym uzasadniony ekskluzywizm, w dodatku utwory jej wcale nie podejmują typowego dla roczników 70. tematu konsumpcji, nie są relacją z rzeczywistości ani pośpieszną notatką pełną świeżych emocji. nie plagiatowała – ani klasyków, ani piosenek sprzed 20 lat, i nie snobuje się na znajomość z “panami wzajem sobie świadczącymi”, nie poczuwa się też do roli drugorzędnej pisarki i trzeciorzędnej krytyczki, a pisanie wierszy nie budzi w niej cnotliwych odruchów. podobnie nie pretenduje do miana ostatniej sprawiedliwej w porcie. ufff… mało ci jeszcze??

VIII

Decidation & devotion
Turning all the night time into the day
And after all the violence and double talk
There’s just a song in the trouble and the strife
You do the walk, you do the walk of life

(pociesza się naiwnie puszczając na cały regulator dire straits)

IX

lecz niezrównany jakub winiarski przeglądnął w międzyczasie znowu prasę literacką (tym razem – m.in. sympatyczne skądinąd czasopismo “kursywa“): W dziale eseistyczno-recenzenckim wyróżnia się tekst Agnieszki Zawalskiej “O Marcie Podgórnik, Długim maju i toaletach damskich”, zakończony uwagą: “Tak czy inaczej długo wyczekiwany przez niektórych Długi maj podobał mi się znacznie bardziej niż jego autorka o ustach złowrogo pociągniętych zbyt ciemną szminką. Na plotki bym z nią nie poszła, sukienki bym jej nie pożyczyła, ale po kolejną jej książkę sięgnę.” Skomentować to można wersem (wierszem, bo to cały wiersz pt. “Moja twarz w tysiącu innych twarzy (artystki scen polskich coraz bardziej zdesperowane)”) Natalii Stankiewicz: “sprzedam krew, w żyły wtłoczę kminek”. W recenzji Zawalskiej i wersie (wierszu) Stankiewicz w oczy rzuca się podobna ilość radości autorek. Radości z pisania (i bycia drukowanym).

skomentować to można perskim aforyzmem: Krowa nie zdechnie od przekleństw kruka, / bo cóż jej złego się stanie? / Pokracze nad nią, dziobem postuka (…) lub też – sentencją z La Rochefoucauld: Są ludzie wstrętni, mimo swych zalet, i są mili, mimo swych wad, ale – po co?

X

człowiek inteligentny sam sobie wystarcza, i gwiżdże na wszystko żałośnie, jak wiatr wśród cmentarza. – rzecze poetka. właściwie ma rację. im szybciej to do niej dotrze, tym dla niej lepiej. a jednak tymczasem wyda jej się, że dalsze ignorowanie trwającej wokół napierdalanki, nie licuje z morskogwardyjskim honorem, ani rozsądkiem, że nie sposób dłużej udawać, że pada deszcz, kiedy pluje się nam, nie tyle na nasz własny dywan, co pod nogi, na buty, i w końcu –

pisząc wieżę ciśnień przyłapuję się na tym, że nie czuję już tej złości, która pozwoliłaby rozgrzeszyć jakąkolwiek formę partycypacji w owej przydrożnej napierdalance. a może po prostu ręce mi opadły już zbyt doszczętnie. między wersami transuje żal, to fakt, ale on jest jak rozpłynięte lody. jak fragment listu wysyłanego już tylko dla porządku, jak To jezioro, Korzonek. Meta na Raciborskiej. Ta łódka. Tamten długi maj. “Nie szumcie wierzby”. Tamten turniej tańca towarzyskiego w Jazz Clubie. Balkon w Wiśle. “Specyfika zbrojonego szkła”, i “jedenaście zero siedem dziewięćdziesiąt cztery”… (….maleńka! to nie to, że świat rozpada się na twoich oczach, to pozytywna dezintegracja! wyjdziesz z tego jak nowa. pozyskasz pełną jasność w interesujących cię tematach…)

złość to recenzja, której domaga się większa część świata. żal jest jak browning kaliber 38, do którego naboje koledzy schowali przed tobą w szopie za garażem, pod skrzynką z narzędziami.

za mocne słowa? pretensjonalna naiwność? czy może znowu ta moja patetyczna egzaltacja? (dowiemy się wkrótce, nieprawdaż, moi drodzy nieocenieni?). tak czy owak, proszę o wybaczenie in spe. moje poczucie humoru zostało na jakiejś bocznicy, gdzie pozwolono nam się wypróżnić i zapalić. czuję zmęczenie, a nie mam alternatywy wobec rysującej się w ciemnych pastelach perspektywy ustania na tej absurdalnej akademii chujni & padaki, do końca. pocieszam się jedynie nadzieją na estetyczny orgazm, gdy jej finał okaże się pięknie żałosny wprost proporcjonalnie do przebiegu.

XI

“(…) że też z jakichś powodów nie mogę być dziś ani nigdy blisko tych, których kocham najbardziej , że nie spędzam z nimi codzienności; spędzam ją, jakkolwiek to górnolotnie wam brzmi, na czytaniu i pisaniu, przy czym czytanie jest wielką pociechą, nawet gdy trzeba czytać kawałki mętne i niesmaczne; w czytaniu jeszcze dostrzegam nadzieję. lecz cokolwiek napiszę, to jakbym cały czas mówił pod wiatr. a już druk swoich słów przywodzi najbardziej na myśl rzyganie po nawietrznej, na wąskim ostrzu sztormu. jeszcze jeden tekst, jeszcze jeden festiwal, jeszcze raz mi zagrają, zatańczę im jeszcze.”

na wszelki wypadek – już serdecznie pozdrawiam

O AUTORZE

Marta Podgórnik

ur. w 1979 r., poetka, krytyczka literacka, redaktorka. Laureatka Nagrody im. Jacka Bierezina (1996), stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nominowana do Paszportu „Polityki” (2001), laureatka Nagrody Literackiej Gdynia (2012) za zbiór Rezydencja surykatek. Za tomik Zawsze nominowana do Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej (2016) oraz do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2016). W 2017 r. wydała nakładem Biura Literackiego tom Zimna książka, który również nominowany był do tych samych nagród. Książka Mordercze ballady przyniosła autorce Nagrodę Poetycką im. Wisławy Szymborskiej oraz nominację do Nagrody Literackiej Nike. Mieszka w Gliwicach.

powiązania

Lament na dancingu

dzwieki / WYDARZENIA Adam Zdrodowski Dagmara Sumara Darek Foks Marta Podgórnik Tadeusz Pióro

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Darka Foksa, Marty Podgórnik, Dagmary Sumary, Adama Zdrodowskiego i Tadeusza Pióry podczas Portu Wrocław 2005.

WIĘCEJ

Połów. Poetyckie debiuty 2005

dzwieki / WYDARZENIA Dominik Bielicki Łukasz Jarosz Marcin Jagodziński Mariusz Grzebalski Marta Podgórnik Rafał Wawrzyńczyk Szczepan Kopyt

Zapis całego spotkania autorskiego Dominika Bielickiego, Marcina Jagodzińskiego, Łukasza Jarosza, Szczepana Kopyta, Rafała Wawrzyńczyka, Mariusza Grzebalskiego i Marty Podgórnik podczas Portu Wrocław 2005.

WIĘCEJ

Rafał Wojaczek, który jest

dzwieki / WYDARZENIA Agnieszka Wolny-Hamkało Andrzej Sosnowski Bogusław Kierc Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Sośnicki Edward Pasewicz Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Jerzy Jarniewicz Jurij Andruchowycz Krzysztof Siwczyk Maciej Malicki Maciej Melecki Marcin Sendecki Mariusz Grzebalski Marta Podgórnik Tadeusz Pióro Tomasz Majeran Tomasz Różycki Wojciech Bonowicz Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego poświęconego twórczości Rafała Wojaczka podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Poetki z Wysp

dzwieki / WYDARZENIA Carol Rumens Jerzy Jarniewicz Julia Fiedorczuk Lavinia Greenlaw Marta Podgórnik

Zapis całego spotkania autorskiego Lavinii Greenlaw, Carol Rumens, Julii Fiedorczuk, Marty Podgórnik oraz Jerzego Jarniewicza podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Ludzie ze Stacji

nagrania / Stacja Literatura Bogusław Kierc Dawid Mateusz Jerzy Jarniewicz Karol Maliszewski Katarzyna Szaulińska Konrad Góra Łukasz Dynowski Marta Podgórnik Robert Rybicki

Spotkanie wokół książki Ludzie ze Stacji w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

Damski boks

dzwieki / WYDARZENIA Agnieszka Wolny-Hamkało Bohdan Zadura Julia Fiedorczuk Klara Nowakowska Marta Podgórnik

Zapis całego spotkania autorskiego Julii Fiedorczuk, Klary Nowakowskiej, Marty Podgórnik, Agnieszki Wolny-Hamkało oraz Bohdana Zadury podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Klasyk na luzie, ale jednak klasyk

recenzje / ESEJE Marta Podgórnik

Recenzja Marty Podgórnik, towarzysząca wydaniu książki Bohdana Zadury Sekcja zabójstw, która ukazała się w Biurze Literackim 16 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Śliczni chłopcy, garbate wampiry

wywiady / O KSIĄŻCE Marta Podgórnik Nina Manel

Rozmowa Niny Manel z Martą Podgórnik, towarzysząca wydaniu książki Marty Podgórnik Przepowieść w ścinkach, która ukazała się w Biurze Literackim 27 sierpnia 2020 roku.

WIĘCEJ

Prequel

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Autorski komentarz Marty Podgórnik, towarzyszący wydaniu książki Marty Podgórnik Przepowieść w ścinkach, która ukazała się w Biurze Literackim 27 sierpnia 2020 roku.

WIĘCEJ

Mordercze ballady

nagrania / Stacja Literatura Joanna Orska Karol Maliszewski Marta Podgórnik

Spotkanie wokół książki Mordercze ballady Marty Podgórnik z udziałem Marty Podgórnik, Joanny Orskiej i Karola Maliszewskiego w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Przepowieść w ścinkach

utwory / zapowiedzi książek Marta Podgórnik

Fragment zapowiadający książkę Marty Podgórnik Przepowieść w ścinkach, która ukaże się w Biurze Literackim 27 sierpnia 2020 roku.

WIĘCEJ

Nie zawsze przemoc przychodzi z zewnątrz

wywiady / O KSIĄŻCE Marta Podgórnik Nina Manel

Rozmowa Marty Podgórnik z Niną Manel towarzysząca wydaniu książki Transparty Niny Manel, wydanej w Biurze Literackim 5 sierpnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Wiersz dla Maćka Meleckiego; Huczne ostatki; Groński cytuje Marcjalisa

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Szkic Marty Podgórnik opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Mordercze rozmowy

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Marta Podgórnik

Rozmowa Artura Burszty z Martą Podgórnik, towarzysząca wydaniu książki Mordercze ballady, która ukazała się w Biurze Literackim 7 stycznia 2019 roku.

WIĘCEJ

Henry Lee

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Autorski komentarz Marty Podgórnik do książki Mordercze ballady, która ukazała się w Biurze Literackim 7 stycznia 2019 roku.

WIĘCEJ

Sonet drogi i Paradiso

dzwieki / WYDARZENIA Darek Foks Marta Podgórnik

Zapis całego potkania autorskiego Darka Foksa i Marty Podgórnik podczas Portu Legnica 2000.

WIĘCEJ

Dyskusja: O “Kup kota w worku”

dzwieki / DYSKUSJE Bartosz Sadulski Karol Pęcherz Marta Podgórnik Przemysław Witkowski

Zapis dyskusji wokół książki Tadeusza Różewicza Kup kota w worku z udziałem Marty Podgónik, Karola Pęcherza, Bartosza Sadulskiego i Przemysława Witkowskiego.

WIĘCEJ

Koncept longplej

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Przestrzenie resztkowe Grzegorza Smolińskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Chciałbym żebyś miał ślad (*)

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Birnam Krzysztofa Schodowskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Poezja z nagrodami: Rezydencja surykatek

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik odpowiada na pytania w ankiecie dotyczącej książki Rezydencja surykatek, wydanej w formie elektronicznej w Biurze Literackim 7 marca 2018 roku. Książka ukazuje się w ramach akcji „Poezja z nagrodami”.

WIĘCEJ

Laudacja na Wybrzeżu

dzwieki / RECYTACJE Marta Podgórnik

Wiersz z tomu Zawsze, zarejestrowany podczas spotkania “Odsiecz” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Literatura na wysypisku kultury

nagrania / Stacja Literatura Marta Koronkiewicz Marta Podgórnik Piotr Matywiecki Przemysław Owczarek Robert Rybicki

Spotkanie autorskie “Literatura na wysypisku kultury” z udziałem Piotra Matywieckiego, Przemysława Owczarka, Marty Podgórnik, Roberta Rybickiego i Marty Koronkiewicz w ramach festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ

Stan czuwania

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Impresja Marty Podgórnik na temat zestawu wierszy Niech żyją wszyskie układy sensoryczne Niny Manel, laureatki 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ

Wszystko dla ludzi

wywiady / O KSIĄŻCE Krzysztof Sztafa Marta Podgórnik

Rozmowa Krzysztofa Sztafy z Martą Podgórnik, towarzysząca premierze almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2016, wydanego w Biurze Literackim 6 lutego 2017 roku, a w wersji elektronicznej 25 grudnia 2017 roku.

WIĘCEJ

Kamyczki w ogródku (zimna książka, ciepła rozmowa)

wywiady / O KSIĄŻCE Marta Podgórnik Piotr Czerski

Rozmowa Piotra Czerskiego z Martą Podgórnik, towarzysząca premierze Zimnej książki, wydanej w Biurze Literackim 15 maja 2017 roku.

WIĘCEJ

Konieczna równowaga

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Autorski komentarz Marty Podgórnik do Zimnej książki, wydanej w Biurze Literackim 15 maja 2017 roku.

WIĘCEJ

Klasyka gatunku

dzwieki / RECYTACJE Marta Podgórnik

Wiersz z tomu Zawsze, zarejestrowany podczas spotkania “Odsiecz” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Dom na Peryhelium

dzwieki / RECYTACJE Marta Podgórnik

Wiersz z tomu Dwa do jeden, zarejestrowany podczas spotkania “Drobiazgowa eksplozja” na festiwalu Port Wrocław 2006.

WIĘCEJ

Policz raz dwa do trzech

recenzje / ESEJE Marta Podgórnik

Komentarz Marty Podgórnik do zestawu wierszy Kuby Kiragi „4 wiersze”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających almanach Połów. Poetyckie debiuty 2016, który ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

najokrutniejszy miesiąc to jednak grudzień

recenzje / ESEJE Marta Podgórnik

Komentarz Marty Podgórnik do zestawu wierszy Pawła Bilińskiego „Ciepłe miejsca”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających almanach Połów. Poetyckie debiuty 2016, który ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

Szczerze wyznam Pani Krytyk, iż po prostu kocham wszystko

wywiady / O KSIĄŻCE Marta Podgórnik Paweł Konnak

Rozmowa Pawła „Konjo” Konnaka z Martą Podgórnik.

WIĘCEJ

Marta Podgórnik o wyborze wierszy Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Autorski komentarz Marty Podgórnik do książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

WIĘCEJ

Powtarzam cicho kilka zdań

recenzje / ESEJE Marta Podgórnik

Komentarz Marty Podgórnik do zestawu wierszy Roberta Jóźwika „Tylko psy i satelity”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających almanach Połów. Poetyckie debiuty 2016, który ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

żenujący klasycyzm

dzwieki / RECYTACJE Marta Podgórnik

Wiersz z tomu Paradiso, zarejestrowany podczas spotkania premierowym na festiwalu Port Legnica 2000.

WIĘCEJ

Odsiecz

nagrania / Z Fortu do Portu Filip Zawada Marta Podgórnik Roman Honet

Zapis spotkania autorskiego “Odsiecz” z Romanem Honetem, Martą Podgórnik i Filipem Zawadą w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ

Przechodzę lekkim tangiem do pytania…

wywiady / O KSIĄŻCE Adrian Tujek Bartosz Popadiak Dariusz Sośnicki Grzegorz Marcinkowski Justyna Charkiewicz Kacper Adamus Marta Podgórnik Michał Domagalski Paweł Kobylewski Sylwia Rząca

Rozmowa Marty Podgórnik i Dariusza Sośnickiego z laureatami 10. edycji projektu Połów, autorami e-booka Połów. Poetyckie debiuty 2014-2015, wydanego w Biurze Literackim 4 kwietnia 2016 roku.

WIĘCEJ

Cztery razy (o) Naraz

recenzje / KOMENTARZE Anna Kałuża Katarzyna Fetlińska Marta Podgórnik Roman Honet

Komentarze Marty Podgórnik, Katarzyny Fetlińskiej, Anny Kałuży, Romana Honeta do wierszy z książki Julii Szychowiak Naraz, wydanej w Biurze Literackim 4 kwietnia 2016 roku.

WIĘCEJ

Rozmowa z laureatami 10. edycji Połowu

wywiady / O KSIĄŻCE Dariusz Sośnicki Marta Podgórnik

Laureaci 10. edycji projektu Połów odpowiadają na pytania Marty Podgórnik i Dariusza Sośnickiego, redaktorów almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2014-2015, który ukazał się nakładem Biura Literackiego 2 listopada 2015 roku.

WIĘCEJ

Orkiestra (czyta Marta Podgórnik)

dzwieki / RECYTACJE Ewa Lipska Marta Podgórnik

Wiersz w wykonaniu Marty Podgórnik, zarejestrowany podczas spotkania “Tramwaj” na festiwalu Port Wrocław 2007.

WIĘCEJ

Ile odpowiedzi, tyle trafień

recenzje / ESEJE Marta Podgórnik

Szkic Marty Podgórnik towarzyszący premierze książki 100 wierszy polskich stosownej długości w wyborze Artura Burszty, która ukazała się 23 marca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Komentarz do wiersza [Nino, niech będzie Rota]

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Autorski komentarz Marty Podgórnik do wiersza „[Nino, niech będzie Rota]” z książki Zawsze, która ukazała się 2 marca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Bohaterki rodzą się zmęczone

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Zawsze rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ

słowem; bez popisów

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Macieja Papierskiego.

WIĘCEJ

"Prywatne perpetuum mobile". O wierszach Oliwii Betcher

recenzje / NOTKI I OPINIE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Oliwii Betcher.

WIĘCEJ

Swoimi słowami

wywiady / O PISANIU Katarzyna Fetlińska Marta Podgórnik

Rozmowa Katarzyny Fetlińskiej z Martą Podgórnik, towarzysząca premierze książki Nic o mnie nie wiesz, wydanej nakładem Biura Literackiego w 2012 roku.

WIĘCEJ

Połów

wywiady / O PISANIU Marta Podgórnik Roman Honet

Redaktor według mnie nie powinien ogrywać żadnej roli. Ma być czytelnikiem. Sam tak traktowałem autorów, którzy trafili do mnie w Połowie.

WIĘCEJ

Jeszcze poczekajmy, jeszcze się nie śpieszmy

recenzje / NOTKI I OPINIE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Jakuba Głuszaka, Katarzyny Fetlińskiej i Adriana Sinkowskiego.

WIĘCEJ

Marta Podgórnik o wyborze wierszy Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Autorski komentarz Marty Podgórnik do książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wydanej nakładem Biura Literackiego 26 stycznia 2012 roku.

WIĘCEJ

Legendarny autobus

recenzje / NOTKI I OPINIE Marta Podgórnik

Panie Ludwiku, co też Pan narobił, wsiadając kiedyś w ten legendarny autobus ze swoimi podopiecznymi! Wielu z nich już nigdy nie patrzyło na życie prozą.

WIĘCEJ

Translacja

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Autorski komenatrz Marty Podgornik do wiersza “Translacja” z książki Rezydencja surykatek, wydanej nakładem Biura Literackiego 17 lutego 2011 roku.

WIĘCEJ

Lunch z Benem i Dżej Lo

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Rezydencja surykatek rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ

Wszystkie radiostacje

recenzje / NOTKI I OPINIE Marta Podgórnik

Czytam te teksty z rzadko odczuwaną satysfakcją – oto zrealizowany konsekwentnie projekt. W przypadku debiutu – rzecz co najmniej wyjątkowa. Tak iść za językiem, który wydaje się zimny i pozbawiony głębi, jak audycje z ruskiej radiostacji…

WIĘCEJ

To nie jest kółko literackie

wywiady / O PISANIU Marcin Bies Marta Podgórnik

Rozmowa Marty Podgórnik z Marcinem Biesem, towarzysząca wydaniu przez Biuro Literackie w serii Połów 2009 arkusza poetyckiego Atrapizm.

WIĘCEJ

Wokół “Kup kota w worku (work in progress)”

debaty / KSIĄŻKI I AUTORZY Bartosz Sadulski Karol Pęcherz Marta Podgórnik Przemysław Witkowski

Debata “Wokół ‘Kup kota w worku (work in progress”) z udziałem Karola Pęcherza, Marty Podgórnik, Bartosza Sadulskiego i Przemysława Witkowskiego.

WIĘCEJ

Dichterliebe. Papierowy Księżyc

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Panna Dalloway opuściła kilka przyjęć, jak wiadomo, by w zaciszu swego koszmarnego pokoiku nad sklepikiem z narzędziami ćwiczyć kroczki, geściki i pózki. Gramofon wibrował boską Ellą, a panieńską pakamerę wypełniał blask rykoszetu…

WIĘCEJ

Jaskółka pozytywnej dezintegracji (fragmenty)

wywiady / O PISANIU Marta Podgórnik

Wiersz, jak pięknie piszesz, “opowiada pewien zbiór historii”. Jest układem otwartym. Układy sprzedawane jako zamknięte, zaprojektowane jako samowystarczalne, nie mają racji bytu w rozumianej przeze mnie literaturze; to lipa.

WIĘCEJ

Dziesięć lat w 7 paragrafach* wieża ciśnień 7

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Pomyślałam, że skoro siódemka to szczęśliwa liczba, a Rademenes był naprawdę mądrym kotem, w przededniu świąt wielkiej nocy, przedwiośniem, wypowiem życzenia w formie okolicznościowych anegdotek…

WIĘCEJ

Ponieważnienie Ckliwy Paradoks Profesji

recenzje / IMPRESJE Marta Podgórnik

Czyżby więc moje życie nabrało rozpędu? Och nie, nic z tych rzeczy, może jedynie staję się, nareszcie, nieco bardziej uważna? Refleksyjna zgoła?

WIĘCEJ

Wojaczka czytałam bez namiętności…

wywiady / O PISANIU Marta Podgórnik

Hołduję poglądowi, że sztuka ma przede wszystkim wywoływać wzruszenie, a mnie wiersze wymienionych autorów wzruszyły i to na tyle, że zaczęłam sama pisać. Wzruszenie to dla mnie podstawowa kategoria oceny, dotyczy to wszystkich dziedzin sztuki, którą w tym sensie traktuję użytkowo…

WIĘCEJ

Nie opowiadam już historyjek

wywiady / O PISANIU Adam Wiedemann Marta Podgórnik

Klasyczniejemy? I kto to mówi! Pewnie, że klasyczniejemy, bo się starzejemy. Mnie coraz mniej rzeczy dokoła przeszkadza, w zasadzie jeżeli coś mnie nie dotyka bezpośrednio, to niech sobie będzie. Nie podjęłabym się urządzenia idealnej rzeczywistości, gdzie nie ma wojen i wszyscy czytają dobrą poezję…

WIĘCEJ

Opole w wodzie, wkrótce w polsacie, [nieprawda, że mi już na niczym nie zależy], [prawda, że mi już na niczym nie zależy]

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Komentarze Marty Podgórnik do wierszy “Opole w wodzie”, “wkrótce w polsacie”, “[nieprawda, że mi już na niczym nie zależy]” i “[prawda, że mi już na niczym nie zależy]” z książki Długi maj, wydanej nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

paradiso, luxemburg i inne wiersze, drobne poprawki, podłożona melodia

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Jeżeli będą Państwo kiedyś w Gliwicach, zapraszam do baru Zielona Gęś na Raciborskiej.

WIĘCEJ

przeglądarka

dzwieki / RECYTACJE Marta Podgórnik

Wiersz z tomu Paradiso, zarejestrowany podczas spotkania premierowym na festiwalu Port Legnica 2000.

WIĘCEJ

„Literatura piękna jest” albo o sztuce wybierania wierszy

recenzje / ESEJE Juliusz Pielichowski

Recenzja Juliusza Pielichowskiego, towarzysząca wydaniu książki Marty Podgórnik Przepowieść w ścinkach, która ukazała się w Biurze Literackim 27 sierpnia 2020 roku.

WIĘCEJ

„Struktura małego systemu”. O miłości w poezji Marty Podgórnik

recenzje / ESEJE Monika Glosowitz

Esej Moniki Glosowitz o poezji Marty Podgórnik.

WIĘCEJ

Zawsze Marty Podgórnik

recenzje / IMPRESJE Przemysław Koniuszy

Recenzja Przemysława Koniuszego z książki Zawsze Marty Podgórnik.

WIĘCEJ

Gorycz „zawsze”

recenzje / ESEJE Marek Olszewski

Recenzja Marka Olszewskiego z książki Zawsze Marty Podgórnik, która ukazała się w czasopiśmie „Nowe Książki”.

WIĘCEJ

Wieczne teraz

recenzje / ESEJE Michał Siedlecki

Recenzja Michała Siedleckiego z książki Marty Podgórnik Zawsze, która ukazała się w kieleckim magazynie kulturalnym Projektor.

WIĘCEJ

Przegryzanie formy

recenzje / ESEJE Olga Byrska

Recenzja Aleksandry Byrskiej z książki Zawsze Marty Podgórnik, która ukazała się 27 kwietnia 2015 roku w portalu Xiegarnia.pl.

WIĘCEJ

Mikser Podgórnik

recenzje / ESEJE Marcin Orliński

Recenzja Marcina Orlińskiego z książki Rezydencja surykatek Marty Podgórnik, która ukazała na stronie marcinorlinski.pl.

WIĘCEJ

Ludzie na wiadukcie

recenzje / IMPRESJE Przemysław Rojek

Esej Przemysława Rojka towarzyszący premierze książki Zawsze Marty Podgórnik, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 2 marca 2015 roku.

WIĘCEJ

O Pięciu opakowaniach

recenzje / NOTKI I OPINIE

Komentarze Piotra Śliwińskiego, Agnieszki Wolny-Hamkało, Karola Maliszewskiego, Mariusza Grzebalskiego, Igora Stokfiszewskiego, Joanny Orskiej, Anna Myślak.

WIĘCEJ