recenzje / KOMENTARZE

Poezja z nagrodami: Po sobie

Adam Poprawa

Adam Poprawa, juror Nagrody Poetyckiej Silesius, odpowiada na pytania w ankiecie dotyczącej książki Po sobie Julii Szychowiak, wydanej w formie elektronicznej w Biurze Literackim 30 maja 2018 roku. Książka ukazuje się w ramach akcji „Poezja z nagrodami”.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

W jakich okolicznościach nagrodzona została książka? 

W dobrych. Współlaureatami Julii Szychowiak w pierwszej edycji Nagrody Poetyckiej Silesius byli Andrzej Sosnowski (nagroda za książkę roku) oraz Tadeusz Różewicz (za całokształt). Zestaw dla debiutantki poniekąd symboliczny: Sosnowski, czyli innowator poezji polskiej, mocno w niej obecny od (wtedy) kilkunastu lat, oraz Różewicz, niekwestionowany klasyk przecież, ciągle intensywnie dyskutowany.

Jak ważna w twórczości autora jest właśnie ta książka?

Jasne, że debiut zawsze jest dla autora/autorki ważny. W wypadku Po sobie warto podkreślić, by tak rzec, absolutną dojrzałość tej książki; nie grozi jej zredukowanie do kategorii juweniliów, w których poetka musiałaby po latach mocno przebierać, szykując wydanie obszernego zbioru swoich wierszy.

Czy dzisiaj ta książka jest wciąż aktualna? Czy wówczas trafiła na swój czas?

Ojej, trafić w swój czas… Mówi się o tym niebezpiecznie łatwo, ale może lepiej wspomnieć Kołakowskiego, który twierdził, że tkwiąc w jakiejś cywilizacji – a więc też w jakimś konkretnym czasie – nie potrafimy wskazać jej najważniejszych wyróżników. Owszem, tom Po sobie trafił w swój czas, skoro zdobył parę ważnych nagród. Tak, jest aktualny, jak każda świetna książka. Może nawet dziś jeszcze bardziej – i mówię o szumie czasu, nie zaś o jego niejasnej dziś istocie – bo tyle się mówi o poezji, za przeproszeniem, zaangażowanej, tymczasem Julia Szychowiak zaproponowała piękne wiersze, w których chodzi właśnie o poezję. I o egzystencję.

Twój ulubiony wiersz z tej książki i dlaczego akurat ten?

Trudno wybrać, ale jeśli już, to może „Nie tak”? Znakomicie opisane doświadczenie wewnętrzne z kapitalnym pointującym wyrażeniem „i pusto mi po sobie” (jakie to „i” jest tu ważne, jak wspomaga dobry wiersz, cały cytat jest połówką wersu). Ile się w tym krótkim, pięciowersowym utworze dzieje! „Sierpień w kolorze żelaza” – zaczyna się od niespodziewanego i mocnego, niepokojącego przedstawienia sytuacji. Dalej: „kiedy krzyże, / krzyże obejmują ciebie”. Powtórka dobrze robi prozodii, do tego antropomorfizująca odwrotka, do pomyślenia. „Twoje ryby są głodne, Panie, ze szkła usypane”. Najpierw ryby jako ironiczne wspomnienie jednego z osławionych motywów konwencji poetyckich lat sześćdziesiątych, ale zaraz „Panie”, więc jasne: ikonografia chrześcijańska. No i, skoro szkło, to szklana ryba, więc zagranie przysłowiowym kiczowatym przedmiotem. Te ryby „leżą w ciemnym piasku, także moje słowa” – wiersz odsłania się więc jako autotematyczny, autorka mówi o swoim pisaniu z niepewnością, powątpiewając, ale ani na głoskę, ani na przecinek nie przestaje mówić tego w formie świetnego wiersza. I końcówka: „Odeszłam na moment i pusto mi po sobie”. Dużo trzeba wiedzieć o życiu i poezji, żeby tak napisać.

Która z nominowanych wówczas książek jest wciąż ważna i dlaczego?

Innymi nominowanymi debiutantami byli Marcin Perkowski i Krzysztof Bąk. Ten pierwszy, jeśli się nie mylę, nic później nie wydał, przynajmniej dotąd, drugi zaś całkiem niedawno opublikował swój drugi tom. Jeśli zaś idzie o nominowanych w kategorii książka roku, to poza Sosnowskim: Julian Kornhauser, Urszula Kozioł, Ewa Lipska, Zbigniew Machej, Piotr Mitzner, Adam Wiedemann. Ho, ho, ho! Żyć, nie umierać i czytać.

 

 

 

O AUTORZE

Adam Poprawa

ur. w 1959 r. Pisarz, poeta, filolog, krytyk literacki i muzyczny, pracuje na wrocławskiej polonistyce. Nominowany do Nagrody Literackiej „Nike” 2010. Autor m.in. tomów prozy Walce wolne, walce szybkie (2009) i Kobyłka apokalipsy (2014). Przygotował poszerzoną, odcenzurowaną edycję Pamiętnika z powstania warszawskiego Białoszewskiego (2014), przetłumaczył Epifanie Jamesa Joyce’a. Mieszka we Wrocławiu.

powiązania

W owalu cyklonu, w oku stadionu

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Recenzja Adama Poprawy, towarzysząca premierze książki Puste trybuny, która ukazała się w Biurze Literackim 14 czerwca 2021 roku.

WIĘCEJ

John Lennon ścichapęk

wywiady / O KSIĄŻCE Adam Poprawa Filip Łobodziński

Rozmowa Adama Poprawy z Filipem Łobodzińskim, towarzysząca wydaniu książki Johna Lennona Przestworzone rzeczy, w tłumaczeniu Filipa Łobodzińskiego, którą ukazała się w Biurze Literackim 30 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

Elementy osnowy pajęczyny

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Recenzja Adama Poprawy książki Tarantula Boba Dylana w przekładzie Filipa Łobodzińskiego, wydanej nakładem Biura Literackiego 15 stycznia 2018 roku.

WIĘCEJ

Wysokie morza

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Recenzja Adama Poprawy książki Puste noce Jerzego Jarniewicza, wydanej nakładem Biura Literackiego 4 grudnia 2017 roku.

WIĘCEJ

Prosty liryk

wywiady / O KSIĄŻCE Adam Poprawa Marcin Sendecki

Rozmowa Adama Poprawy z Marcinem Sendeckim, towarzysząca premierze książki W, wydanej w Biurze Literackim w wersji papierowej 27 grudnia 2016 roku, a w wersji elektronicznej 3 lipca 2017 roku.

WIĘCEJ

Przemyt mroku

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Recenzja Adama Poprawy z książki wizyjna Martyny Buliżańskiej, wydanej w Biurze Literackim 26 czerwca 2017 roku.

WIĘCEJ

Historia spóźnionego tytułu

recenzje / KOMENTARZE Adam Poprawa

Autorski komentarz Adama Poprawy do przekładu Epifanii Jamesa Joyce’a, wydanych w Biurze Literackim w wersji papierowej 23 sierpnia 2016 roku, a w wersji elektronicznej 27 marca 2017 roku.

WIĘCEJ

Debiut po debiucie

nagrania / Stacja Literatura Adam Poprawa Arkadiusz Żychliński Bronka Nowicka Tadeusz Dąbrowski

Spotkania autorskie “Debiut po debiucie” z udziałem Adama Poprawy, Tadeusza Dąbrowskiego, Bronki Nowickiej i Arkadiusza Żychlińskiego w ramach festiwalu literackiego Stacja Literatura 21.

WIĘCEJ

Przyziemna metafizyka

wywiady / O KSIĄŻCE Adam Poprawa Jerzy Jarniewicz

Rozmowa Jerzego Jarniewicza z Adamem Poprawą, towarzysząca premierze książki Epifanie Jamesa Joyce’a, wydanej w Biurze Literackim 23 sierpnia 2016 roku.

WIĘCEJ

Niedomknięte arcydzieło

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Fragment posłowia do książki Portret artysty w wieku młodzieńczym Jamesa Joyce’a, wydanej w przekładzie Jerzego Jarniewicza w Biurze Literackim 30 maja 2016 roku.

WIĘCEJ

Gdzie indziej jest teraz

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Recenzja Adama Poprawy z książki Zapisy rozmów Piotra Sommera.

WIĘCEJ

Skaczemy po górach, czyli rysowanie grubą kreską najważniejszych punktów odniesienia

debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Adam Poprawa Artur Burszta Bartosz Sadulski Grzegorz Jankowicz Paweł Kaczmarski Piotr Czerniawski Przemysław Witkowski

Głosy Artura Burszty, Piotra Czerniawskiego, Grzegorza Jankowicza, Pawła Kaczmarskiego, Adama Poprawy, Bartosza Sadulskiego i Przemysława Witkowskiego w debacie “Barbarzyńcy czy nie? Dwadzieścia lat po ‘przełomie'”.

WIĘCEJ

Okienne lustra Piotra Sommera

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Recenzja Adama Poprawy z książki O krok od nich Piotra Sommera.

WIĘCEJ

Po sobie

nagrania / Z Fortu do Portu Julia Szychowiak

Wiersze z książki Po sobie. Fragment spotkania autorskiego w ramach 13. festiwalu literackiego Port Wrocław 2008.

WIĘCEJ

Po sobie

nagrania / Z Fortu do Portu Julia Szychowiak

Ceremonia przyznania Julii Szychowiak Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius 2008 za najlepszy debiut roku Po sobie.

WIĘCEJ

Puste łóżko

recenzje / ESEJE Marcin Orliński

Recenzja Marcina Orlińskiego z książki Po sobie Julii Szychowiak, która ukazała się w “Tygodniku Powszechnym”.

WIĘCEJ

Julia Szychowiak: Po sobie

recenzje / ESEJE Małgorzata Pieczara

Recenzja Małgorzaty Pieczary z książki Po sobie Julii Szychowiak, która ukazała się w “Twórczości”.

WIĘCEJ

Wciąż przed debiutem

recenzje / KOMENTARZE Julia Szychowiak

Autorski komentarz Julii Szychowiak towarzyszący premierze książki Po sobie.

WIĘCEJ