wywiady / O KSIĄŻCE

Jedzcie dorsze!

Kuba Mikurda

Łukasz Jarosz

Rozmowa Kuby Mikurdy z Łukaszem Jaroszem, towarzysząca premierze e-booka Soma, wydanego w Biurze Literackim 22 marca 2016 roku.

Jarosz__Okladka_2006_Soma Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Kuba Mikurda: Opowiesz skąd pomysł na motto z Płatonowa? To mocny fragment, ustawia lekturę całego tomu.

Łukasz Jarosz: Natknąłem się na to opowiadanie podczas pisania książki i zdałem sobie sprawę, że dobrze pasuje do całego tomiku. Mówi poniekąd o tych samych sprawach, które poruszam w wierszach. To próba pisania o śmierci, a temat śmierci jest dla mnie ważny i w widoczny sposób mnie inspiruje. Mimo, że sam nie wkroczyłem jeszcze w „smugę cienia”. Dodatkowo w Rodowodzie majstra pojawiają się ryby, jezioro – rzeczy bliskie mi, by tak rzec, mentalnie, filozoficznie, znaczeniowo.

„Ryba jest pomiędzy życiem a śmiercią i dlatego jest niema i patrzy bez wyrazu” – pisze Płatonow. Sporo tych ryb u ciebie: „zimne rybie mięso” w poincie wiersza o „wujku Ryśku”, „ryba zwana / po japońsku kin matsuba – złota igła jodły”, która płynie „żyłami, w górę rzeki”, ćmy, które trzepocą wokół lampy „jak ryby wyrzucone na brzeg”, „ciała ryb, które przesuwają się bezszelestnie” pod powierzchnią lodu itd.

Symbolika ryby u Płatonowa bardzo mi odpowiada. A tak w ogóle, to faktycznie, mam chyba jakąś obsesję na punkcie ryb. Muszę z tym skończyć (śmiech). Mocno działają mi na wyobraźnię, stąd często pojawiają się w wierszach. No i lubię ryby. Ostatnio moja dziewczyna przyrządziła bardzo smaczną, chyba japońską właśnie, nazywa się panga. Szczerze polecam. Nie polecam za to ukraińskiego pasztetu „szprotnyj”, śmierdzi mułem i wygląda jak zaprawa cementowa. Nie wiem, jak można z ryby robić jeszcze pasztet. Przypomina mi się, jak moja mama mówiła: „jedzcie dorsze, bo gówno gorsze!” (śmiech)

Zastanawiałem się nad okładką Somy. Czy na zdjęciu jest rybia łuska? A może ćma ze złożonymi skrzydełkami?

Ani jedno, ani drugie. Ani nie paznokieć, jak ktoś mi kiedyś sugerował. To ziarenko sosny. I ciało, skóra. Ale to dobrze, że okładka nie jest jednoznaczna. Drzewo, ciało – zauważyłem, że często wracam do tych motywów.

Co do powtarzalności: ważniejsza od stałych motywów wydała mi się powtarzalność, by tak rzec, kompozycyjna. Zwykle jest tak, że rozpoczynasz pewną narrację, budujesz klimat, a potem, w okolicach finału, jednoznacznie go przełamujesz, w konwencji „bum-bum”.

Często jest tak, że „na wejściu” mam już gotową pointę, tylko nie bardzo wiem, jak do niej dojść, jak skierować opowiadanie, ustawić historię w tym kierunku. Pierwsze i ostatnie zdanie – to chyba najtrudniejsze w pisaniu.

Piszesz „powoli dochodzę do takiego etapu, gdzie myśl jest szybsza od serca”. Jak to rozumieć? Twoje teksty są raczej emocjonalne, zmysłowe, „somatyczne”. Szykujesz niespodziankę?

W Somie są bardzo różne wiersze, często nawzajem się wykluczają. Tomik składałem bardzo długo. Choć większość tekstów to całkiem nowe rzeczy, kilka wierszy powstało siedem, osiem lat temu. Ciągle ulegam urokom „emocjonalności”, choć teraz pewnie nie popełniłbym większości głupot, które przytrafiły mi się „w młodości”, wcale przecież niedalekiej (śmiech). Możliwe, że to powolne „obumieranie serca” to właśnie pierwsze symptomy śmierci. Ale chyba nie jest jeszcze tak źle. Choć bohater wierszy Łukasza Jarosza jest często starszy niż Łukasz Jarosz (śmiech).

Zdajesz się bardzo dyskretnie używać „efektów językowych”, stawiasz raczej na obrazowanie, konkretne sceny, rekwizyty, narracje. Czy zgodzisz się, że to repertuar częściej kojarzony z prozą? Piszesz prozę?

Nie, nie piszę, choć wiele osób sugerowało mi bym spróbował. Co nie znaczy, że nie jestem świadom tego, że moje wiersze ciążą ku jakiejś „epickości”, „narracyjności” itd. Często to jakieś opowiastki, trochę gawędziarstwo. Nigdy nie próbowałem pisać opowiadań, nie mówiąc o większych formach. Najpierw trzeba umieć dobrze opowiadać, potem pisać. Mam wrażenie, że dobry wiersz czasem potrafi powiedzieć więcej niż kilkanaście stron prozy – jest pojemniejszy, kumuluje sensy i znaczenia.

W książce dziękujesz Mariuszowi Grzebalskiemu i Tomaszowi Różyckiemu. Tych autorów też ciągnie do form prozatorskich, żeby wspomnieć Człowieka, który biegnie przez las czy 12 stacji. Jakich poetów czytasz z przyjemnością?

Moje typy to: Wojciech Bonowicz, Tomasz Różycki, Klara Nowakowska, Eugeniusz Dycki, Julia Hartwig, Jan Rybowicz, Bruno-Milczewski, Andrzej Płatonow, Andrzej Stasiuk (u tych dwóch ostatnich jest bardzo dużo poezji). Lista wciąż się zmienia.

Śpiewasz swoje teksty w Lesers Bend?

Tak. Zacząłem od pisania tekstów dla zespołu, wiersze pojawiły się później. Zazwyczaj piszę osobno wiersze, a osobno teksty.

Czy jakieś teksty z Somy funkcjonują jako piosenki?

Tak, Pod koronami leszczyn i tytułowa Gea z ostatniej płyty Lesers Bend.

Dziękuję bardzo za rozmowę.

Ja również. I pamiętajcie: jedzcie dorsze!


Rozmowa ukazała się pierwotnie 22 sierpnia 2006 roku w Biurowym portalu Przystań i czytaj! i towarzyszyła premierze papierowej wersji książki Soma.

O AUTORACH

autorzy_leksykon_300x300_Mikurda
Kuba Mikurda

Urodzony w 1981 roku. Dziennikarz, filmoznawca, psycholog, filozof. Członek zespołów redakcyjnych „Wide Screen”, „International Journal for Žižek Studies” i „Krytyki Politycznej”. Współpracuje z Katedrą Kultury Współczesnej UJ, Centre for Advanced Studies in the Humanities UJ. Nagrodzony w konkursie im. Krzysztofa Mętraka (2007, 2008). W 2008 roku zwycięzca polskiej edycji konkursu „International Young Screen Entrepreneur” organizowanego przez British Council. Mieszka w Krakowie.

autorzy_leksykon_300x300_Jarosz
Łukasz Jarosz

Urodzony w 1978 roku. Poeta, wokalista, perkusista i autor tekstów grupy Lesers Bend, Chaotic Splutter, Panoptikum, Katil Ferman, Zziajani Porywacze Makowców, Mgłowce. Laureat wielu konkursów poetyckich m.in.: im. K. K Baczyńskiego, im. Rafała Wojaczka, im. Reinera Marii Rilkego. Jego debiutancka książka poetycka Soma została wyróżniona I nagrodą w Konkursie Młodych Twórców im. W. Gombrowicza. Laureat pierwszej edycji Nagrody im. Wisławy Szymborskiej (2013) za tom Pełna krew. Mieszka w Żuradzie pod Olkuszem.

powiązania

04_RECENZJE__Łukasz JAROSZ__Poezja z nagrodami Pełna krew

Poezja z nagrodami: Pełna krew

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Łukasz Jarosz odpowiada na pytania w ankiecie dotyczącej książki Pełna krew, wydanej w wersji elektronicznej w Biurze Literackim 22 sierpnia 2018 roku. Książka ukazuje się w ramach akcji „Poezja z nagrodami”.

WIĘCEJ
20_NAGRANIA__Łukasz JAROSZ__Biały tydzień

Biały tydzień

nagrania / Z Fortu do Portu Łukasz Jarosz

Wiersze z książki Biały tydzień. Fragment spotkania autorskiego w ramach 13. festiwalu literackiego Port Wrocław 2008.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Łukasz_JAROSZ__Twarzą w twarz z nicością

Twarzą w twarz z nicością

wywiady / O KSIĄŻCE Karina Stempel Łukasz Jarosz

Rozmowa Kariny Stempel z Łukaszem Jaroszem, towarzysząca premierze książki Stopień pokrewieństwa, wydanej nakładem Biura Literackiego 9 października 2017 roku.

WIĘCEJ
04_RECENZJE__Łukasz_JAROSZ__Wejście

Wejście

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Autorski komentarz Łukasza Jarosza w ramach cyklu „Historia jednego tekstu”, towarzyszący premierze książki Stopień pokrewieństwa, wydanej nakładem Biura Literackiego 9 października 2017 roku.

WIĘCEJ
17_DZWIEKI__Łukasz JAROSZ__Opierając się o szlaban liczymy wagony

Opierając się o szlaban liczymy wagony

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z tomu Poeci na nowy wiek, zarejestrowany podczas spotkania „Poeci na nowy wiek” na festiwalu Port Wrocław 2010.

WIĘCEJ
WYWIADY_lukasz_jarosz

Lepiej zrozumieć świat

wywiady / O KSIĄŻCE Łukasz Jarosz Olgerd Dziechciarz

Rozmowa Olgerda Dziechciarza z Łukaszem Jaroszem, towarzysząca premierze książki Święto żywych, wydanej w Biurze Literackim 13 czerwca 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_JAROSZ_kometarz

Naganiacz

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Autorski komentarz Łukasza Jarosza w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Święto żywych, wydanej w Biurze Literackim 13 czerwca 2016 roku.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Jarosz_Serce_lasu

Serce lasu

dzwieki / KONCERTY Łukasz Jarosz

Fragment koncertu zespołu Lesers Bend. Port Wroclaw, 13 kwietnia 2007 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Las-na-papierze

Las na papierze

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Autorski komentarz Łukasza Jarosza w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze e-booka pt. Soma, wydanego w Biurze Literackim 22 marca 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Eseje_Koniuszy_Kardonia-i-faber

Komentarz do wiersza „Inkrustacja”

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Autorski komentarz Łukasza Jarosza w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Kardonia i Faber, wydanej w Biurze Literackim 5 października 2015 roku.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Lukasz-Jarosz_Oko

Oko

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z tomu Poeci na nowy wiek, zarejestrowany podczas spotkania „Poeci na nowy wiek” na festiwalu Port Wrocław 2010.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Lukasz-Jarosz_Niedziela-palmowa

Niedziela Palmowa

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z debiutanckiego tomu poety Soma (2006), zarejestrowany podczas spotkania „Kochankowie na otwartym morzu” na festiwalu Port Wrocław 2007.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Lukasz-Jarosz_Swiniobicie

Świniobicie

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z debiutanckiego tomu poety Soma (2006), zarejestrowany podczas spotkania „Kochankowie na otwartym morzu” na festiwalu Port Wrocław 2007.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Lukasz-Jarosz_Chcialem-zobaczyc

Chciałem zobaczyć kulistą duszę światła

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z tomu Biały tydzień, zarejestrowany podczas spotkania premierowego na festiwalu Port Wrocław 2008.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Jarosz

Katalog

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z tomu Biały tydzień, zarejestrowany podczas spotkania premierowego na festiwalu Port Wrocław 2008.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Mimikra

„Mimikra” – instrukcja obsługi

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Czy jest to wiersz w jakimś sensie społeczny? Nie wiem. Nie wiem także, czy poeta powinien takie pisać, czy powinien zajmować się takimi sprawami. A może jest to wiersz religijny?

WIĘCEJ
WYWIADY_Ekran-kontrolny

Mała, rozbita dusza

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Kuba Mikurda

Z Jackiem Dehnelem o książce Ekran kontrolny rozmawia Kuba Mikurda.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Dokumenty-majace-sluzyc-za-kanwe

O Dokumentach mających służyć za kanwę

recenzje / NOTKI I OPINIE Adam Zdrodowski Andrzej Sosnowski John Ashbery Justyna Sobolewska Kuba Mikurda

Komentarze Johna Ashbery’ego, Andrzeja Sosnowskiego, Justyny Sobolewskiej, Kuby Mikurdy oraz Adama Zdrodowskiego.

WIĘCEJ
antypody_1

O Antypodach

recenzje / NOTKI I OPINIE Grzegorz Jankowicz Łukasz Jarosz Maciej Robert Maciej Woźniak Marek K. E. Baczewski Mariusz Grzebalski

Komentarze Mariusza Grzebalskiego, Grzegorza Jankowicza, Marka K. E. Baczewskiego, Macieja Roberta, Łukasza Jarosza, Grzegorza Wysockiego oraz Macieja Woźniaka do książki Antypody Sławomira Elsnera.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Bialy-tydzien

„Ciężar”, „Żydowski król”

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Wędrował ode wsi do wsi, szukając zarobku. Znikał, gdy nadchodziła jesień. Dzisiaj nikt niestety nie pamięta już jego imienia i nazwiska.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Andrzej_Sosnowski_poems

Siostra stereofoniczna

wywiady / O KSIĄŻCE Karol Pęcherz Kuba Mikurda

Rozmowa Kuby Mikurdy z Karolem Pęcherzem o płycie Trackless Andrzeja Sosnowskiego & Chain Smokers.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Brzytwa-okamgnienia

O Brzytwie okamgnienia

recenzje / NOTKI I OPINIE Darek Pado Jakub Winiarski Julia Fiedorczuk Karol Maliszewski Kuba Mikurda

Komentarze Kuby Mikurdy, Karola Maliszewskiego, Julii Fiedorczuk, Jakuba Winarskiego i Darka Pado.

WIĘCEJ
WYWIADY_Jacek_Dehnel

Bez płaczów, dąsów i rzucania mięchem

wywiady / O PISANIU Jacek Dehnel Kuba Mikurda

Z Jackiem Dehnelem, tłumaczem poezji Philipa Larkina z wydanej w Biurze Literackim książki Zebrane, rozmawia Kuba Mikurda.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Pozytywki

Dziewczynka z zapałkami (wypisy okolicznościowe)

recenzje / NOTKI I OPINIE Kuba Mikurda

Esej Kuby Mikurdy towarzyszący premierze książki Pozytywki i marienbadki (1987-2007) Andrzeja Sosnowskiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Nouvelles

Ach, Sosnowski…

recenzje / IMPRESJE Kuba Mikurda

Recenzja Kuby Mikurdy z książki Nouvelles Impressions d’Amerique Andrzeja Sosnowskiego

WIĘCEJ
DZWIEKI_Andrzej_Sosnowski_poems

Na szczęście obaj jesteśmy ludźmi dyskretnymi, Brunner

wywiady / O PISANIU Andrzej Sosnowski Kuba Mikurda

Rozmowa Kuby Mikurdy z Andrzejem Sosnowskim.

WIĘCEJ
RECENZJE_Las-na-papierze

Las na papierze

recenzje / KOMENTARZE Łukasz Jarosz

Autorski komentarz Łukasza Jarosza w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze e-booka pt. Soma, wydanego w Biurze Literackim 22 marca 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Swiat-dotkliwie-fizyczny

Świat dotkliwie fizyczny

recenzje / IMPRESJE Marek Olszewski

Recenzja Marka Olszewskiego towarzysząca premierze e-booka Łukasza Jarosza Soma, wydanego w Biurze Literackim 22 marca 2016 roku.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Lukasz-Jarosz_Niedziela-palmowa

Niedziela Palmowa

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z debiutanckiego tomu poety Soma (2006), zarejestrowany podczas spotkania „Kochankowie na otwartym morzu” na festiwalu Port Wrocław 2007.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Lukasz-Jarosz_Swiniobicie

Świniobicie

dzwieki / RECYTACJE Łukasz Jarosz

Wiersz z debiutanckiego tomu poety Soma (2006), zarejestrowany podczas spotkania „Kochankowie na otwartym morzu” na festiwalu Port Wrocław 2007.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Soma

Symetria i świeżość

recenzje / ESEJE Janusz Pasterski

Recenzja Janusza Pasterskiego z książki Soma Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ
RECENZJE_Soma_3

Sto tysięcy uderzeń. O debiucie poetyckim Łukasza Jarosza

recenzje / ESEJE Marcin Orliński

Recenzja Marcina Orlińskiego z książki Soma Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ
RECENZJE_Soma_1

Śmierć zapisuje w nim całe zdania. Krótko o doskonałym debiucie Łukasza Jarosza

recenzje / NOTKI I OPINIE Piotr Kępiński

Recenzja Piotra Kępińskiego z książki Soma Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ
RECENZJE_jarosz

Święto żywych wierszy

recenzje / ESEJE Oliwia Betcher

Recenzja Oliwii Betcher towarzysząca premierze książki Łukasza Jarosza Święto żywych, wydanej w Biurze Literackim 13 czerwca 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Lukasz-Jarosz_Urszula-Honek_Zagadac-zagluszyc

Zagadać, zagłuszyć, zapisać/ śmierć

recenzje / IMPRESJE Urszula Honek

Recenzja Urszuli Honek z książki Łukasza Jarosza Kardonia i Faber.

WIĘCEJ
RECENZJE_Eseje_Koniuszy_Kardonia-i-faber

Kardonia i Faber Łukasza Jarosza

recenzje / ESEJE Przemysław Koniuszy

Recenzja Przemysława Koniuszego z książki Kardonia i Faber Łukasza Jarosza, która ukazała się na stronie Biblioteka Młodego Człowieka.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Kardonia-i-faber

To wszystko jest prawdziwe

recenzje / ESEJE Anna Augustyniak

Recenzja Anny Augustyniak z książki Łukasza Jarosza Kardonia i Faber.

WIĘCEJ
RECENZJE_Kardonia-i-faber_1

Przebudzenie do śmierci

recenzje / IMPRESJE Marek Olszewski

Esej Marka Olszewskiego towarzyszący premierze książki Kardonia i Faber Łukasza Jarosza, która ukazała się 5 października 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Eseje_Koniuszy_Kardonia-i-faber

Inny świat Jarosza

recenzje / IMPRESJE Karina Stempel

Szkic Kariny Stempel towarzyszący premierze książki Kardonia i Faber Łukasza Jarosza, która ukazała się 5 października 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Mimikra

Wymuszony powrót do natury. O Mimikrze Łukasza Jarosza.

recenzje / ESEJE Mateusz Kotwica

Recenzja Mateusza Kotwicy z książki Mimikra Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ
RECENZJE_Mimikra

Kilroy is here, czyli o życiorysach i kadencji w Mimikrze Łukasza Jarosza

recenzje / ESEJE Maciej Topolski

Recenzja Macieja Topolskiego z książki Mimikra Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ
RECENZJE_Soma_3

Sto tysięcy uderzeń. O debiucie poetyckim Łukasza Jarosza

recenzje / ESEJE Marcin Orliński

Recenzja Marcina Orlińskiego z książki Soma Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Soma

Symetria i świeżość

recenzje / ESEJE Janusz Pasterski

Recenzja Janusza Pasterskiego z książki Soma Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Bialy-tydzien

O Białym tygodniu

recenzje / NOTKI I OPINIE Karol Maliszewski Miłosz Biedrzycki Rafał Skonieczny Wojciech Bonowicz

Komentarze Karola Maliszewskiego, Wojciecha Bonowicza, Rafała Skoniecznego, Miłosza Biedrzyckiego, Jarosława Nowosada.

WIĘCEJ
RECENZJE_Soma_1

Śmierć zapisuje w nim całe zdania. Krótko o doskonałym debiucie Łukasza Jarosza

recenzje / NOTKI I OPINIE Piotr Kępiński

Recenzja Piotra Kępińskiego z książki Soma Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ