wywiady / O PISANIU

Niewymuszone znaczenia

Kacper Bartczak

Kuba Mikurda

Z Kacprem Bartczakiem rozmawia Kuba Mikurda.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Kuba Mikurda: Czytałeś już Where shall I wander?

Kacper Bartczak: Rozumiem, że jest to zaproszenie do rozmowy o wpływie Johna Ashbery’ego, w tym wypadku na mnie, chociaż, jak wszyscy wiemy, albo wszyscy powinniśmy wiedzieć, wpływy tego poety są dziś w Polsce niezwykle rozlegle, różnie rozłożone, rozmaicie u różnych poetów występujące, z przeróżnym skutkiem realizowane. Poezja Ashbery’ego, dyskutowana często w kontekście teorii wpływu – ostatecznie w tym właśnie kontekście została ona przez krytyków zauważona–sama jest jednym wielkim wpływem: i z innych poetów wypływa i ma tę własność, że na innych bardzo łatwo wpływa. Być może zbyt łatwo. Trzeba by sobie zdać sprawę, że to jest poeta, który publikuje regularnie od dokładnie półwiecza, a więc są już najrozmaitsze fazy jego twórczości i ciekawe byłoby prześledzenie, jaki Ashbery na jakich poetów wpływa. Na przykład: jakiego Ashbery’ego woli Sosnowski, a jakiego Sommer; albo: jak ustawia się wobec tego wpływu właśnie Sosnowski, a jak broni się przed nim i z nim dyskutuje Zadura.

Ashbery to święto wolności w poezji. Tak ja go odebrałem – pewnie jak wielu–jako rozwiązywacza języków. I to pomogło. Ale było też tak, że w tym samym momencie zacząłem łapczywie czytać paru innych: Stevensa, Zadurę, Bishop, Sommera, Moore, O’Harę. Więc to był kompozyt, a przy tym samym odkrycie pewnej zasady wolności, piękna zestawień nierozstrzygniętych, odkrycie, że nikogo, ani niczego nie trzeba zmuszać do “znaczeń”, że znaczenie, to coś innego, niż zdaje się tym, którzy po usłyszeniu wiersza zaraz pytają: “ale co o to znaczy”? Ja uważam, że do znaczeń należy wracać, ale dopiero po przeżyciu wiersza.

A wracając do samego pytania: nie, nie czytałem. Ashbery’ego przestałem czytać regularnie jakiś czas temu. Późny Ashbery to w ogóle enigma, ale nadal ze znaleziskami wyjątkowej urody. Ale ostatnio wolałem sięgać do jego prozy krytycznej. On ma naturalną zdolność do pisania o sztuce. Pisze pięknie, swobodnie, w niewymuszony i nienapuszony sposób. Niezwykła rzadkość.

W związku z tym, co powiedziałeś śpieszę dopytać – który Ashbery jest dla ciebie najważniejszy?

Czytam wszystkich Ashberych, może w zależności od nastroju. Gdy ciągnie mnie w kierunku Stevensa, sięgam po wcześniejsze książki. Są też różne gatunki podniosłości, którą Ashbery potrafi wmontować w wiersz jak mało kto, zanurzając je w bardzo elastycznych kontekstach. Istnieją też tomy tego poety, w których daje się odczuć jakiś kryzys, zwolnienie, znudzenie sobą. Ale dziś największą zagadką jest późny Ashbery, który w niektórych, na ogół krótkich, lirykach osiąga jakość trudną do opisania. Piotr Sommer przełożył w ostatnich latach kilka z nich.

Mówiłeś o komentarzach krytycznych Ashbery’ego – zawsze ciekawiły mnie wszelkie “krótkie spięcia” między jego poezją a np. malarstwem de Kooninga czy Pollocka. Czy i w twoim projekcie literackim jest miejsce na takie “krótkie spięcia”?

Skoro już wychodzimy od Ashbery’ego, a ja nie mam nic przeciwko takiemu wyjściu, to warto zauważyć, że dla tego poety, utożsamianego z poetyką nierozstrzygalności, ważniejsi od Pollocka i de Kooninga są chyba w przekroju całej jego twórczości malarze i artyści bardziej figuratywni i posługujący się bardziej namacalną, choć często surrealistyczną, reprezentacją: Cornell, Porter, de Chirico. Moje spięcia iskrzą częściej na złączach z filozofami niż artystami. Mniej więcej w czasie mojej inicjacji poetyckiej, podczas łapczywych lektur wspomnianych już wyżej poetów, równie intensywnie pochłaniałem kilku filozofów. Dla mnie pisma filozofów w sposób naturalny brzmiały, lub wytwarzały własną aurę poetycką. Czy dzisiaj, po Derridzie, Nietzschem nie widzimy już wyraźnie, że filozofia to pochód figur stylistycznych? Czym są dziś rozważania Platona, Plotyna, Eriugeny, jeśli nie poezją? Czymże są dociekania Wittgensteinowskie jeśli nie rodzajem poezji. Dlatego są takie podejrzane dla wielu ludzi. Sam znam świetnego lingwistę, który utrzymuje, że późny Wittgenstein po prostu zwariował. Tutaj można tylko polecić doskonałą książkę Marjorie Perloff, która tłumaczy, na czym polega pokrewieństwo Wittgensteina i np. Stein, czy Becketta.

Dla mnie najważniejsi byli Emerson, a później amerykańscy pragmatyści. Rorty, Dewey, ale przede wszystkim James. W ich tekstach jest jakaś niezwykle żywotna energia, jakaś polityka śmiałości wobec życia, jakieś zdrowo-prostackie, Whitmanowskie spojrzenie na życie, które mi imponuje bardziej od europejskiego, po-Nietzscheańskiego miauczenia. Swoją pierwszą książeczkę pisałem w jakiejś malignie, na dnie której pisałem pod dyktando zupełnie niezweryfikowanego przekonania, że między filozofią a poezją nie ma różnicy. W tekście myślenie zyskuje jakąś urodę. Ruch myśli jest zjawiskiem estetycznym, przy czym mówię tu o takim czytaniu, które ignoruje podział na myślenie kognitywne i estetykę. Zniesienie takich podziałów jest najbardziej płodną częścią spadku po Jamesie, Deweyu. Z takich zniesień wzięła się awangarda, przynajmniej amerykańska. Poetyka Ashberowska, która dzisiaj fascynuje tak wielu z nas, też skorzystała, pośrednio, z tych zabiegów.

Jak postrzegasz wpływ własnego doświadczenia przekładowego na pisanie? Wydaje się, że w ciągu kilkunastu ostatnich lat najbardziej wpływowe i rozpoznawalne rytmy, dykcje, melodie, pomysły formalne proponowali zwykle autorzy aktywnie zajmujący się tłumaczeniem. Można to z jednej strony tłumaczyć większą dostępnością innych tekstów, innych poetyk. Z drugiej strony – czy pewne charakterystyczne doświadczenie tłumacza, konfrontacja z nieprzekładalnością może być właśnie tym miejscem, skąd startuje poezja?

Twoje pytanie strasznie Derridą jest podszyte. Nieprzekładalność nachodzi na niewyrażalność, granice języka, doświadczenia językowego. Ja, w odniesieniu oczywiście tylko do swojego pisania, wolałbym mówić o nierozpoznawalności własnej sytuacji życiowej i o niewiedzy. Gdy mówimy o niewyrażalności, zakładamy, chyba, że jest coś co o wyraz się doprasza i go nie dostaje. Ja nie jestem w stanie tego poczuć, dopóki nie wejdę w wiersz. Przed wierszem mam tylko ogólne dążenie do wiersza, do wyrazu, ale ono jest bezprzedmiotowe. W wierszu znajdą się znaczenia i wyrazy, prędzej czy później.

Dlatego moje pisanie nie wychodzi od doświadczenia przekładu, czyli z jakiegoś przeskoku między językami, a więc między rzeczywistościami. Raczej, moje wiersze wywodzą się z doświadczenia bycia w świecie, w którym nie ma różnicy między rzeczywistością a językiem. Tutaj nie ma pytań o przystawanie języka do rzeczywistości; tutaj są pytania o to, jaką rzeczywistości język może z siebie wykreować. Problem niewyrażalności należy do tego myślenia, w którym język i rzeczywistość to dwie różne bajki. Jeśli zmieni się myślenie, można mówić o pojemnościach i potencjach takich a nie innych ujęć językowych. Wtedy zostaje jeszcze problem punktu odniesienia: skąd wiemy, że dany język jest pojemniejszy i sprawniejszy? Z innych wypowiedzi, użyć, czyli właśnie z innych wierszy. Lepszy wiersz po prostu daje nam więcej świata, a więc więcej możliwości, ujawnia coś, czego przed nim po prostu nie było. Wiersz pozwala czemuś zaistnieć–a nie odsyła do tego czegoś, jakby to coś istniało przed nim. Czyli wychodzi mi na to, że granicą wyrażalności jednego wiersza jest inny wiersz, możliwe, że nie poznany. A idąc dalej, że wiersz sugeruje nowy wiersz, obrysowuje go i umożliwia.

Zresztą moje doświadczenie tłumaczeniowe jest bardzo mizerne. Jest coś w tłumaczeniu poezji, co mnie blokuje. Coś mi dech w piersiach zapiera i odbiera własny język. Może chodzi o bliskość, z jaką od lat żyję z angielskim, ale może też o to, że, jak zauważyłem, mój zakres wyrażeń akceptowalnych w języku jest szerszy niż u większości piszących wiersze, a w przekładzie trzeba dokonywać wyborów. Pewnie tego nie potrafię.

Jakie miejsce zajmuje w twojej aktywności pisarskiej krytyka literacka?

To jest dziwna sprawa. Z jednej strony zgadzam się z tymi ludźmi, którzy dzisiaj wskazują na głębokie pokrewieństwa między wypowiedzią krytyczną i poetycką. Z drugiej jednak są to dla mnie nadal trochę inne przeżycia. Nie potrafiłbym dobrze ująć różnicy. Może chodzi o to, że podczas pisania wiersza pozwalam sobie na większy stopień “niewiedzy”, czy też należałoby powiedzieć “nieweryfikowalności”. W eseju krytycznym natomiast nadal interesuje mnie pewna spójna linia dyskursywna, jakiś wywód, który da się krytykować, bronić itd.

Ciekawią mnie okoliczności twojego debiutu – stosunkowo późnego, za to od pierwszego tomu proponującego bardzo dojrzałą i charakterystyczną poetykę. Jak rozwijało się twoje pisanie? Czy istnieją wiersze sprzed intensywnych okoliczności lekturowych, o których opowiadałeś?

Takie wiersze, sprzed debiutu i związanej z nim intensyfikacji mojego pisania istnieją, a raczej istniały, ale byłyby dzisiaj zawstydzające. Pamiętam, jak Jerzy Jarniewicz, wówczas mój nauczyciel akademicki, musiał uskutecznić coś w rodzaju ucieczki przede mną między wagonami tramwaju, żeby uniknąć potrzeby rozmowy ze mną o tych wierszach. Zawsze coś bazgrałem, ale to nie miało kierunku, żadnego ustawienia głosu, żadnej formuły. Coś ciekawego zaczęło się we mnie dziać, kiedy z moją żoną, jeszcze wtedy dziewczyną, zamieszkaliśmy razem, Jakiś przeskok, jakieś wyjście z domu mamusi i tatusia, które zbiegło się w czasie z lekturami, o których już mówiliśmy. Tzw. start w dorosłość był dla mnie jakąś dziwną, niekończącą się podróżą przez miasto, w którym własne życie codzienne i pracę zacząłem widzieć z jakiegoś smakowitego oddalenia. Chodziłem po Łodzi, załatwiałem sprawy, a jednocześnie byłem gdzieś obok. Ta atmosfera jest w wielu wierszach z mojej debiutanckiej książeczki, która zresztą przeszła bez żadnego echa.

Dziękuję bardzo za rozmowę.

O AUTORACH

Kacper Bartczak

ur. w 1972 roku. Poeta, krytyk, tłumacz poezji, amerykanista. Wydał kilka tomów poetyckich, m.in. Wiersze organiczne (2015), za które był nominowany do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius oraz Nagrody Literackiej Nike, Pokarm suweren (2017), a także zbiór Naworadiowa (2019). Autor monografii o Johnie Ashberym (2006) oraz zbioru esejów o poezji i teorii Świat nie scalony (2009), za który otrzymał Nagrodę „Literatury na Świecie”. Tłumaczył wiersze Johna Ashbery’ego, Rae Armantrout, Charlesa Bernsteina i Petera Gizziego. Stypendysta Fundacji Fulbrighta (dwukrotny) i Fundacji im. T. Kościuszki. Wykłada literaturę amerykańską na Uniwersytecie Łódzkim. Mieszka w Łodzi.

Kuba Mikurda

Urodzony w 1981 roku. Dziennikarz, filmoznawca, psycholog, filozof. Członek zespołów redakcyjnych „Wide Screen”, „International Journal for Žižek Studies” i „Krytyki Politycznej”. Współpracuje z Katedrą Kultury Współczesnej UJ, Centre for Advanced Studies in the Humanities UJ. Nagrodzony w konkursie im. Krzysztofa Mętraka (2007, 2008). W 2008 roku zwycięzca polskiej edycji konkursu „International Young Screen Entrepreneur” organizowanego przez British Council. Mieszka w Krakowie.

powiązania

Historia jednego (lub więcej) wiersza, z trzema dygresjami i kodą

recenzje / KOMENTARZE Kacper Bartczak

Autorski komentarz Kacpra Bartczaka w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Widoki wymazy, wydanej w Biurze Literackim 19 kwietnia 2021 roku.

WIĘCEJ

Z niedanych jestem

wywiady / O KSIĄŻCE Kacper Bartczak Krzysztof Siwczyk

Rozmowa Krzysztofa Siwczyka z Kacprem Bartczakiem, towarzysząca premierze książki Widoki wymazy, wydanej w Biurze Literackim 19 kwietnia 2021 roku.

WIĘCEJ

Świat w ogniu

nagrania / Stacja Literatura Charles Bernstein Jerzy Jarniewicz Joanna Roszak Kacper Bartczak

Spotkanie wokół książki Świat w ogniu Charlesa Bernsteina z udziałem Charlesa Bernsteina, Kacpra Bartczaka, Jerzego Jarniewicza i Joanny Roszak w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

Widoki wymazy

utwory / zapowiedzi książek Kacper Bartczak

Fragment zapowiadający książkę Kacpra BartczakaWidoki wymazy, która ukaże się w Biurze Literackim 19 kwietnia 2021 roku.

WIĘCEJ

Pora się obudzić

wywiady / O KSIĄŻCE Bronka Nowicka Kuba Mikurda

Rozmowa Jakuba Mikurdy z Bronką Nowicką, towarzysząca wydaniu książki Bronki Nowickiej Kodeks Pomylonych, która ukazała się w Biurze Literackim 29 października 2020 roku.

WIĘCEJ

„Ulotne momenty performatywnego zatracenia”, czyli formy życia politycznego

wywiady / O KSIĄŻCE Charles Bernstein Kacper Bartczak

Rozmowa Kacpra Bartczaka z Charlesem Bernsteinem, towarzysząca wydaniu książki Charlesa Bernsteina Świat w ogniu: wiersze i przemowy, w tłumaczeniu Kacpra Bartczaka, która ukazała się w Biurze Literackim 7 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Żywiczne wtrącenia, czyli „badania zakrzywione” Charlesa Bernsteina

recenzje / ESEJE Kacper Bartczak

Szkic Kacpra Bartczaka, towarzyszący wydaniu książki Charlesa Bernsteina Świat w ogniu: wiersze i przemowy, w tłumaczeniu Kacpra Bartczaka, która ukazała się w Biurze Literackim 7 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Świat w ogniu: wiersze i przemowy (2)

utwory / zapowiedzi książek Charles Bernstein Kacper Bartczak

Fragment zapowiadający książkę Charlesa Bernsteina Świat w ogniu: wiersze i przemowy, w tłumaczeniu Kacpra Bartczaka, która ukaże się w Biurze Literackim 7 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Świat w ogniu: wiersze i przemowy

utwory / zapowiedzi książek Charles Bernstein Kacper Bartczak

Fragment zapowiadający książkę Charlesa Bernsteina Świat w ogniu: wiersze i przemowy, w tłumaczeniu Kacpra Bartczaka, która ukaże się w Biurze Literackim 7 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Listy z wewnątrz

nagrania / Stacja Literatura Fadi Dżomar Kacper Bartczak Natalia Malek Rami al-Aszek

Spotkanie z udziałem Ramiego Al-Aszeka, Fadiego Dżomara, Kacpra Bartczaka i Natalii Malek w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Ciemna materia

nagrania / Stacja Literatura Kacper Bartczak Rae Armantrout

Spotkanie wokół książki Ciemna materia z udziałem Rae Armantrout, Kacpra Bartczaka i Bartosza Krajki w ramach festiwalu Stacja Literatura 23.

WIĘCEJ

Substancja nie esencja

wywiady / O KSIĄŻCE Kacper Bartczak Zuzanna Sala

Rozmowa Zuzanny Sali z Kacprem Bartczakiem towarzysząca wydaniu książki Naworadiowa Kacpra Bartczaka, wydanej w Biurze Literackim 26 sierpnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Historia jednego wiersza

recenzje / KOMENTARZE Kacper Bartczak

Autorski komentarz Kacpra Bartczaka, towarzyszący wydaniu książki Naworadiowa, która ukazała się w Biurze Literackim 26 sierpnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Naworadiowa

utwory / zapowiedzi książek Kacper Bartczak

Fragment zapowiadający książkę Naworadiowa Kacpra Bartczaka, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 26 sierpnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Poza granicą czasu i przestrzeni

wywiady / O KSIĄŻCE Kacper Bartczak Rae Armantrout

Rozmowa z Rae Armantrout, towarzysząca premierze książki Ciemna materia Rae Armantrout w tłumaczeniu Kacpra Bartczaka, wydanej w Biurze Literackim 3 września 2018 roku.

WIĘCEJ

Ciemna materia i błona wiersza

recenzje / ESEJE Kacper Bartczak

Esej Kacpra Bartczaka dotyczący książki Ciemna materia Rae Armantrout, wydanej w Biurze Literackim 3 września 2018 roku.

WIĘCEJ

Intymność w wierszu

nagrania / Stacja Literatura Asja Bakić Charlotte Van den Broeck Kacper Bartczak Llŷr Gwyn Lewis

Spotkanie autorskie w ramach festiwalu Stacja Literatura 22, w którym udział wzięli Asja Bakić, Charlotte Van den Broeck, Llŷr Gwyn Lewis i Kacper Bartczak.

WIĘCEJ

Symulacja świata

nagrania / Stacja Literatura Kacper Bartczak Maciej Jakubowiak Martyna Buliżańska Roman Honet Szymon Słomczyński

Spotkanie autorskie w ramach festiwalu Stacja Literatura 22, w którym udział wzięli Kacper Bartczak, Martyna Buliżańska, Roman Honet, Szymon Słomczyński i Maciej Jakubowiak.

WIĘCEJ

Tribute to John Ashbery

nagrania / Stacja Literatura Asja Bakić Bagio Guerra Bogusław Kierc Dawid Mateusz Joanna Mueller John Ashbery Kacper Bartczak Llŷr Gwyn Lewis Lynn Suh Marcin Sendecki Radosław Jurczak Roman Honet Ryan van Winkle Szymon Słomczyński Tomasz Bąk

Spotkanie autorskie “Tribute to John Ashbery” w ramach festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ

Nowe głosy z Europy: Llŷr Gwyn LEWIS

wywiady / O PISANIU Kacper Bartczak Llŷr Gwyn Lewis

Rozmowa Kacpra Bartczaka z Llŷr Gwyn Lewis. Prezentacja w ramach cyklu „Nowe głosy z Europy”.

WIĘCEJ

Nowe głosy z Europy: Charlotte VAN DEN BROECK

wywiady / O PISANIU Charlotte Van den Broeck Kacper Bartczak

Rozmowa Kacpra Bartczaka z Charlotte Van den Broeck. Prezentacja w ramach cyklu „Nowe głosy z Europy”.

WIĘCEJ

Nowe głosy z Europy: Asja BAKIĆ

wywiady / O PISANIU Asja Bakić Kacper Bartczak

Rozmowa Kacpra Bartczaka z Asją Bakić. Prezentacja w ramach cyklu Nowe głosy z Europy.

WIĘCEJ

Echo-sfera wiersza

wywiady / O KSIĄŻCE Kacper Bartczak Paweł Kaczmarski

Rozmowa Pawła Kaczmarskiego z Kacprem Bartczakiem, towarzysząca premierze książki Pokarm suweren, wydanej w Biurze Literackim 12 czerwca 2017 roku.

WIĘCEJ

Historia jednego wiersza, czyli pamięć wielu rzeczy

recenzje / KOMENTARZE Kacper Bartczak

Autorski komentarz Kacpra Bartczaka do książki Pokarm suweren, wydanej w Biurze Literackim 12 czerwca 2017 roku.

WIĘCEJ

Nieistniejąca pocztówka

dzwieki / RECYTACJE Kacper Bartczak

Wiersz zarejestrowany podczas spotkania “Odsiecz” z festiwalu Port Wrocław 2006.

WIĘCEJ

Nowe głosy z Europy 2016: Poezja

nagrania / Stacja Literatura Anja Golob Árpád Kollár Juana Adcock Kacper Bartczak

Zapis ze spotkania autorskiego „Nowe głosy z Europy 2016: Poezja i Proza”, w którym udział wzięli Kacper Bartczak, Anja Golob, Juana Adcock oraz Árpád Kollár. Spotkanie odbyło się w ramach festiwalu literackiego Stacja Literatura 21.

WIĘCEJ

Dom wad

recenzje / ESEJE Kacper Bartczak

Komentarz Kacpra Bartczaka do zestawu wierszy Julii Miki „Wiersze czyszczące”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających almanach Połów. Poetyckie debiuty 2016, który ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

Wiersz na święta: Konsubstancje

utwory / zapowiedzi książek Kacper Bartczak

Wiersz pochodzi z książki Pokarm suweren Kacpra Bartczaka, która ukaże się w przyszłym roku w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

Przekład wewnętrzny – uwaga wstępna do wierszy Kuby Pszoniaka

recenzje / ESEJE Kacper Bartczak

Komentarz Kacpra Bartczaka do zestawu wierszy Kuby Pszoniaka „Chyba na pewno”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających almanach Połów. Poetyckie debiuty 2016, który ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

Bartek Zdunek i jego melodyjne geodezje

recenzje / ESEJE Kacper Bartczak

Komentarz Kacpra Bartczaka do zestawu wierszy Bartka Zdunka „Sól z ziemi”. Prezentacja w ramach cyklu tekstów zapowiadających almanach Połów. Poetyckie debiuty 2016, który ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

Jedzcie dorsze!

wywiady / O KSIĄŻCE Kuba Mikurda Łukasz Jarosz

Rozmowa Kuby Mikurdy z Łukaszem Jaroszem, towarzysząca premierze e-booka Soma, wydanego w Biurze Literackim 22 marca 2016 roku.

WIĘCEJ

Sprawa szerszego programu

wywiady / O KSIĄŻCE Anna Kałuża Kacper Bartczak

Z Anną Kałużą o książce Bumerang rozmawia Kacper Bartczak.

WIĘCEJ

Poezja nie jest już liryką

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Skurtys Kacper Bartczak Paweł Kaczmarski

Z Kacprem Bartczakiem o książce Świat nie scalony. Estetyka, poetyka, pragmatyzm rozmawiają Paweł Kaczmarski i Jakub Skurtys.

WIĘCEJ

Mała, rozbita dusza

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Kuba Mikurda

Z Jackiem Dehnelem o książce Ekran kontrolny rozmawia Kuba Mikurda.

WIĘCEJ

O Dokumentach mających służyć za kanwę

recenzje / NOTKI I OPINIE Adam Zdrodowski Andrzej Sosnowski John Ashbery Justyna Sobolewska Kuba Mikurda

Komentarze Johna Ashbery’ego, Andrzeja Sosnowskiego, Justyny Sobolewskiej, Kuby Mikurdy oraz Adama Zdrodowskiego.

WIĘCEJ

Siostra stereofoniczna

wywiady / O KSIĄŻCE Karol Pęcherz Kuba Mikurda

Rozmowa Kuby Mikurdy z Karolem Pęcherzem o płycie Trackless Andrzeja Sosnowskiego & Chain Smokers.

WIĘCEJ

O Brzytwie okamgnienia

recenzje / NOTKI I OPINIE Darek Pado Jakub Winiarski Julia Fiedorczuk Karol Maliszewski Kuba Mikurda

Komentarze Kuby Mikurdy, Karola Maliszewskiego, Julii Fiedorczuk, Jakuba Winarskiego i Darka Pado.

WIĘCEJ

Bez płaczów, dąsów i rzucania mięchem

wywiady / O PISANIU Jacek Dehnel Kuba Mikurda

Z Jackiem Dehnelem, tłumaczem poezji Philipa Larkina z wydanej w Biurze Literackim książki Zebrane, rozmawia Kuba Mikurda.

WIĘCEJ

Dziewczynka z zapałkami (wypisy okolicznościowe)

recenzje / NOTKI I OPINIE Kuba Mikurda

Esej Kuby Mikurdy towarzyszący premierze książki Pozytywki i marienbadki (1987-2007) Andrzeja Sosnowskiego.

WIĘCEJ

Ach, Sosnowski…

recenzje / IMPRESJE Kuba Mikurda

Recenzja Kuby Mikurdy z książki Nouvelles Impressions d’Amerique Andrzeja Sosnowskiego

WIĘCEJ

Na szczęście obaj jesteśmy ludźmi dyskretnymi, Brunner

wywiady / O PISANIU Andrzej Sosnowski Kuba Mikurda

Rozmowa Kuby Mikurdy z Andrzejem Sosnowskim.

WIĘCEJ

Wymknąć się każdemu bogu

recenzje / IMPRESJE Kacper Bartczak

Recenzja Kacpra Bartczaka z książki Dowód z tożsamości Jerzego Jarniewicza.

WIĘCEJ

Poezja nie jest już liryką

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Skurtys Kacper Bartczak Paweł Kaczmarski

Z Kacprem Bartczakiem o książce Świat nie scalony. Estetyka, poetyka, pragmatyzm rozmawiają Paweł Kaczmarski i Jakub Skurtys.

WIĘCEJ

Pierwiastek niewyjaśnienia. Kilka myśli przy Świecie nie scalonym

recenzje / ESEJE Jakub Winiarski

Recenzja Jakuba Winiarskiego z książki Świat nie scalony Kacpra Bartczaka, wydanej w Biurze Literackim 2 listopada 2009 roku.

WIĘCEJ

Przeciw scaleniu. Krytyczne tropy

recenzje / ESEJE Paweł Kaczmarski

Recenzja Pawła Kaczmarskiego z książki Świat nie scalony Kacpra Bartczaka.

WIĘCEJ

"I to jest jakieś otwarcie na przyszłość" – Kacpra Bartczaka wstęp do poetyki pragmatystycznej

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa z książki Świat nie scalony Kacpra Bartczaka.

WIĘCEJ

Prędkości obrazów i znaków. O Widokach wymazach Kacpra Bartczaka

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży towarzysząca premierze książki Widoki wymazy Kacpra Bartczaka, wydanej w Biurze Literackim 19 kwietnia 2021 roku.

WIĘCEJ

Przeciw scaleniu. Krytyczne tropy

recenzje / ESEJE Paweł Kaczmarski

Recenzja Pawła Kaczmarskiego z książki Świat nie scalony Kacpra Bartczaka.

WIĘCEJ

"I to jest jakieś otwarcie na przyszłość" – Kacpra Bartczaka wstęp do poetyki pragmatystycznej

recenzje / ESEJE Jakub Skurtys

Recenzja Jakuba Skurtysa z książki Świat nie scalony Kacpra Bartczaka.

WIĘCEJ