recenzje / ESEJE

Mistyka seksualności

Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży z książki Bach for my baby Justyny Bargielskiej.

Okladka__Bach_for_my_baby_druk Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Justyna Bargielska to autorka trzech tomów poezji i dwóch prozy poetyckiej, dwukrotna laureatka Nagrody Literackiej Gdynia. Bach for my baby, książka skoncentrowana na wątkach, do których autorka nas już przyzwyczaiła – miłości, wierności i zdrady, macierzyństwa i dziewictwa, religijności – rozwija się stopniowo i konsekwentnie. Przechodzimy z bohaterką tych wierszy od zdrady, poprzez pokutę, do jej zmartwychwstania w postaci piękniejszej (bo dziewiczo czystej) córki. Przechodzimy też przeróżne stany intensywności języka: zawdzięcza on najwięcej retoryce prowokacyjnej niewinności, która straciłaby wszystkie swoje atuty, gdyby nie pracowała w symbiozie z różnym i kulturowymi tabu.

Miłosne wydarzenia rozgrywają się w tej książce w erotycznym trójkącie: mąż, żona i ten trzeci. Od samego początku wiemy jednak, że kochanków czeka rozstanie: zresztą do opowieści o tęsknocie, odległości i nieobecności sprowadza się tu zdrada. Bohaterka tych wierszy występuje w roli żony i matki i dopiero w powiązaniu z tymi rolami jej rola kochanki nabiera prawdziwej intensywności, zwyżkując aż do metafory dziwki i prostytutki. Tak nazwane zostają tu bardziej grzeszne postacie kobiecego podmiotu. Zdrada jest więc zarazem wypadnięciem z małżeńskiego rytmu życia, jak i jego potwierdzeniem. Świadczy o tym przebieg miłosnej perypetii od wierszy sytuujących kobiecy podmiot poza porządkiem domu i rodziny, poprzez teksty o tęsknocie za ukochanym, do wierszy ponownie wpisujących podmiot w świat domowych rytuałów.

Zdrada naprowadza w Bach for my baby także na mistycznie przeżywaną seksualność. Bargielska pokazuje podmiot swoich wierszy przede wszystkim przez pryzmat seksualności i cielesności, akcentowanej zarówno w relacjach z mężczyznami, jak i dziećmi. Być może właśnie taka figura kobiecego podmiotu który krąży wokół własnej rozkoszy, ponieważ zna ograniczenia i zakazy odpowiada za niepewność, jakiej doświadczamy, czytając wiersze Bargielskiej. Nie bardzo wiemy, kto jest właścicielem tych fantazji. Bo podlegają one regułom zarówno patriarchalnym, jak i matriarchalnym, prawicowym, jak i lewicowym, konserwatywnym, jak i progresywnym. Seksualność w wierszach Bargielskiej jest wszechobecna i dosadnie prezentowana, ale przecież w granicach religijności i wiary; radość ciała bierze się z przekonania o jego grzeszności, bohaterka wchodzi w różne kobiece role i ma świadomość ich opresyjności, co nie zmienia faktu, że rolę kobiety-dziecka, femme fatale z męskich fantazji, lubi najbardziej. Takie paradoksy kryje Bach for my baby.


Tekst pierwotnie ukazał się w „Tygodniku Powszechnym”, w numerze z 12 maja 2013 roku. Dziękujemy Autorce i Redakcji za wyrażenie zgody na ponowną publikację.

O AUTORZE

autorzy_leksykon_300x300_Kaluza
Anna Kałuża

Urodzona w 1977 roku. Krytyczka literacka. Pracownik Zakładu Literatury Współczesnej Uniwersytetu Śląskiego. Mieszka w Jaworznie.

powiązania

20_NAGRANIA__Andrzej SOSNOWSKI__Pozytywki i marienbadki

Pozytywki i marienbadki

nagrania / Między wierszami Andrzej Sosnowski Anna Kałuża Jacek Gutorow Joanna Orska Kamil Zając Piotr Śliwiński Wojciech Bonowicz

O twórczości Andrzeja Sosnowskiego wypowiadają się Wojciech Bonowicz, Jacek Gutorow, Anna Kałuża, Joanna Orska, Piotr Śliwiński, Kamil Zając.

WIĘCEJ
04_RECENZJE__Anna KAŁUŻA__

Materia splątania i niewspółmierność: ustanowienie wiersza

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Esej Anny Kałuży książki Ciemna materia Rae Armantrout w tłumaczeniu Kacpra Bartczaka, wydanej w Biurze Literackim 3 września 2018 roku.

WIĘCEJ
04_RECENZJE__Eugeniusz TKACZYSZYN-DYCKI__O Piosence o zależnościach i uzależnieniach

O Piosence o zależnościach i uzależnieniach

recenzje / IMPRESJE Anna Kałuża Edward Pasewicz Justyna Sobolewska Tomasz Pułka

Komentarze Anny Kałuży, Justyny Sobolewskiej, Edwarda Pasewicza i Tomasza Pułki do książki Piosenka o zależnościach i uzależnieniach Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Cztery-razy-Szychowiak

Cztery razy (o) Naraz

recenzje / KOMENTARZE Anna Kałuża Katarzyna Fetlińska Marta Podgórnik Roman Honet

Komentarze Marty Podgórnik, Katarzyny Fetlińskiej, Anny Kałuży, Romana Honeta do wierszy z książki Julii Szychowiak Naraz, wydanej w Biurze Literackim 4 kwietnia 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Az_peknie_jej_serce

Aż pęknie jej serce*

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży z książki Nic o mnie nie wiesz Marty Podgórnik, która ukazała się w styczniu 2013 roku w „Nowych Książkach”.

WIĘCEJ
23_ZDJĘCIA__Justyna_BARGIELSKA__Nudelman_05

Sama sobie zrobiłam

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży towarzysząca premierze książki Nudelman Justyny Bargielskiej, wydanej w Biurze Literackim 7 lipca 2014 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Dwie-powazne-damy

Jane Bowles: Smugi

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży z książki Dwie poważne damy. W letnim domku Jane Bowles w przekładzie Andrzeja Sosnowskiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Wylinki

Joanna Mueller: Wylinki

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży z książki Wylinki Joanny Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Bumerang

Sprawa szerszego programu

wywiady / O KSIĄŻCE Anna Kałuża Kacper Bartczak

Z Anną Kałużą o książce Bumerang rozmawia Kacper Bartczak.

WIĘCEJ
UTWORY_Zapowiedzi_ksiazek_Justyna_Bargielska_China-Shipping

Antyelementarz: China shipping Justyny Bargielskiej

recenzje / IMPRESJE Anna Kałuża

Esej Anny Kałuży o książce China shipping Justyny Bargielskiej.

WIĘCEJ
RECENZJE_Bach-for-my-baby

Bo-ginie (Audycja zawiera lokowanie produktu)

recenzje / ESEJE Maja Staśko

Recenzja Mai Staśko towarzysząca premierze drugiego wydania książki Justyny Bargielskiej Bach for my baby.

WIĘCEJ
RECENZJE_Bach-for-my-baby

„Sól i ogień”

recenzje / KOMENTARZE Justyna Bargielska

Autorski komentarz Justyny Bargielskiej do wiersza Sól i ogień, towarzyszący drugiemu wydaniu książki Bach for my baby.

WIĘCEJ
RECENZJE_Bach-for-my-baby

Napisałam o tym wiersz

recenzje / ESEJE Agnieszka Gruszczyńska

Recenzja Agnieszki Gruszczyńskiej, towarzysząca premierze książki Bach for my baby Justyny Bargielskiej, wydanej w Biurze Literackim 25 kwietnia 2013 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Bach-for-my-baby

Kameleon & wstążka. Rzecz o poezji Justyny Bargielskiej

recenzje / IMPRESJE Maciej Topolski

Recenzja Macieja Topolskiego towarzysząca premierze drugiego wydania książki Justyny Bargielskiej Bach for my baby.

WIĘCEJ
RECENZJE_Bach-for-my-baby

Do Chloris

recenzje / KOMENTARZE Justyna Bargielska

Autorski komentarz Justyny Bargielskiej do wiersza Do Chloris, towarzyszący drugiemu wydaniu książki Bach for my baby.

WIĘCEJ
RECENZJE_Bach-for-my-baby

Sama się! O Bach for my baby Justyny Bargielskiej

recenzje / ESEJE Michał Larek

Recenzja Michała Larka towarzysząca premierze drugiego wydania książki Justyny Bargielskiej Bach for my baby.

WIĘCEJ
RECENZJE_Eseje_Bargielska

Omawianie nie wpływa na realność omawianego – o (nie)prawdziwości miłości i nadziei

wywiady / O KSIĄŻCE Justyna Bargielska Olga Byrska

Z Justyną Bargielską o drugim wydaniu książki Bach for my baby, rozmawia Olga Byrska.

WIĘCEJ