wywiady / O PISANIU

Tylko nie mów, że była bez

Bohdan Zadura

Darek Foks

Rozmowa Darka Foksa z Bohdanem Zadurą o jego nowej książce Kropka nad i, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 22 września 2014 roku.

Darek Foks: W autokomentarzu do wiersza „Hotel Ukraina” dałeś wyraz swojemu obrzydzeniu polityką, więc o polityce rozmawiać nie będziemy. O Polsce niech sobie rozmawiają prawdziwi Polacy. O sporcie mogę tylko źle mówić, więc też nie. Od mówienia o literaturze są ludzie na etatach uniwersyteckich i w IBL-u. W sumie nie mamy o czym rozmawiać, bo wszystko jest w twoich wierszach, a jeśli czegoś nie było, to będzie w poemacie „Relacja”, którego obszerne fragmenty czytałem i słyszałem, więc wiem. Na szczęście właśnie ukazała się u nas w całości słynna książka Joe Brainarda „I Remember”, która sprawiła, że o parę drobiazgów cię jednak zapytam. Czy pamiętasz swoją pierwszą zabawkę?

Bohdan Zadura: Pamiętam, że to był koń na biegunach; koń to za duże słowo, źrebak albo kucyk, nie miał siodła, a coś w rodzaju klatki, której szczebelki zabezpieczały przed wypadnięciem. Pasy bezpieczeństwa wszędzie to wymysł końca drugiej połowy XX wieku, a ja się urodziłem jeszcze w pierwszej. Zachowało się zdjęcie tego konika, nawet chciałem je wykorzystać na okładce książki „Daj mu tam, gdzie go nie ma”, ale nie wykorzystałem.

Czy pamiętasz pierwszą dwóję w szkole?

Pamiętam, że to nie było w podstawówce, w podstawówce dwóję mógłbym dostać tylko z wf-u, ale z wf-u nie stawiano wtedy stopni na bieżąco, tylko oceny na okres. A na okres to miałem albo trzy, albo cztery, co mnie mobilizowało do dalszego wytężonego wysiłku, bo dla mnie to był najważniejszy przedmiot. Pierwsza musiała więc być w liceum, gdybym ją pamiętał, powiedziałbym, że z matematyki, choć jak mi się śnią szkolne kłopoty, to śni mi się geografia.

Czy pamiętasz pierwszą piątkę?

Pamiętam, że była taka książka, która nosiła tytuł „Piątka z ulicy Barskiej” i film był. Ale jej nie czytałem i filmu też nie oglądałem. Podobno historia trudnej reedukacji zdeprawowanych przez wojnę chłopców, których reakcyjne podziemie usiłuje wykorzystać do swoich celów. Rzecz jasna niecnych. Książki Kazimierza Koźniewskiego nie czytałem żadnej, pierwszy film Aleksandra Forda, jaki zobaczyłem, to byli „Krzyżacy”, na „Krzyżaków” jeździło się do Lublina z wycieczkami z zakładów pracy. Zabawne, że kiedy szukałem z synem mieszkania na Ochocie w latach 90. ubiegłego stulecia, to trafiliśmy też na ulicę Barską. Teraz w sklepie na Ochocie czasem pytam zamiast o kiełbasę brocką, o barską. Z innych piątek to pamiętam pierwszą w liceum. Z klasówki, a raczej sprawdzianu z fizyki, bo to było w ósmej klasie, na początku roku szkolnego. Dostałem piątkę i na tej piątce jechałem do końca szkoły średniej. A tej fizyki uczył nauczyciel, który uczył też mojego ojca, który miał z nim jeszcze przed wojną zatarg. I wszyscy się go panicznie bali. To był w gruncie rzeczy dobry człowiek, ale śmieszny, wariat i trudno powiedzieć, że nieszkodliwy, starszy od niego o dziesięć lat mogę to powiedzieć.

Czy pamiętasz pierwszego sławnego człowieka, którego poznałeś osobiście?

Pamiętam, że Juliana Przybosia poznałem w 1967 roku, ale o rok wcześniej poznałem Stanisława Grochowiaka; z Przybosiem nie piłem wódki, a z Grochowiakiem piłem i nawet był  bruderszaft, tylko potem nie miałem śmiałości sprawdzić, czy on to pamięta. Był też dyrektor Instytutu Weterynarii, profesor Stanisław Krauss, to był pierwszy poseł, którego poznałem kiedyś w rodzinnym domu na obiedzie. Był posłem przez trzy kadencje, ale choć to było za PRL-u, budził mój szacunek. Jednak na pewno pierwszym sławnym człowiekiem, który mnie poznał, był mój wujek Józef K., który znał mnie od becika. Był w encyklopedii. Kiedy przyjeżdżał z Warszawy do Puław, kwestionował moją męskość ze względu na urządzenie podtrzymujące pończochy („Bobuniu, jesteś dziewczynką, że nosisz staniczek?”), chwytał moją dłoń i bił się nią po twarzy, i udając, że płacze, pytał dlaczego go biję. To nie było specjalnie przyjemne, jednak bym skłamał, mówiąc, że wiąże się z jakąś traumą. Był fitopatologiem, a ponieważ mój ojciec był anatomopatologiem weterynaryjnym, z dumą mogę słusznie utrzymywać, że pochodzę z rodziny patologicznej.

Czy pamiętasz pierwszą płytę, którą sobie kupiłeś?

Pamiętam, że to była płyta The Dave Brubeck Quartet, między innymi z „Lullaby”. Lubiłem cool jazz,  ten kwartet słyszałem na Jazz Jamboree. Ona leży gdzieś w piwnicy, a mnie się nie zgadzają daty, bo z dyskografii internetowej wynika, że wyszła po 1970 roku, a ja jestem przekonany, że słuchałem jej w latach 60. w mieszkaniu na Kaniowczyków, a w 1970 już nie kupowałem żadnych płyt.

Czy pamiętasz swoją pierwszą balangę?

Pamiętam, że pod kioskiem na ul. Partyzantów późnym wieczorem wypiłem ze szkolnym kolegą butelkę wina Csemegebór. Ta nazwa wydawała mi się nieporównanie bardziej tajemnicza i wspaniała niż powiedzmy Lacrima. Wyobrażasz sobie moje rozczarowanie, gdy liznąłem trochę węgierskiego i się zorientowałem, że to wino raczej no name, bo co to za nazwa własna „wino delikatesowe”?

Czy pamiętasz pierwszy łyk coca-coli?

Pamiętam, że nigdy nie byłem fanem coca-coli, pamiętam, że w Bułgarii zawsze piłem Schweppsa, którego w Polsce wówczas nie było, piłem nie wiedząc, że to Jakub Schweppes wynalazł bąbelki. Pamiętam, że były takie lata, że niektórzy, zwłaszcza panie, pili brandy z colą.

Czy pamiętasz swoje pierwsze spotkanie autorskie?

Pamiętam, że odbyło się w kawiarni Spółdzielczego Klubu Kobiet Praktyczna Pani przy ul. Zwycięstwa (obecnie Piłsudskiego) w Puławach – o ile ono było pierwsze – po tym, jak wyszły „Lata spokojnego słońca”.

Czy pamiętasz swoją pierwszą ostatnią deskę ratunku?

Pamiętam, że to było pytanie o wielość rzeczywistości u Chwistka, które profesor Stefan Morawski zadał mi na egzaminie z estetyki 5 marca 1968 roku. Miałem świadomość, że to pytanie ratunkowe i ostatnie, ale kiedy połamałem tę deskę, zadał mi jeszcze jedno: czego prócz egzaminu z estetyki brakuje mi do zaliczenia roku; skonfrontował poprawność mojej odpowiedzi z indeksem i ze słowami „Nie będę stawał panu na drodze życia”, z pewnym obrzydzeniem i rozmachem wpisał mi do indeksu trzy na szynach.

Czy pamiętasz pierwszy łomot – jakikolwiek – który cię spotkał?

Pamiętam, że miałem wtedy może dziesięć, może jedenaście lat. Ojciec gonił mnie z pasem wokół stołu, gdy napyskowałem mu w reakcji na to, że nie chciał mnie puścić na jakieś wojewódzkie czy powiatowe zawody bokserskie. W charakterze widza. To był tupot nóg i łomot paska, ale po stołowych nogach, a nie moich. Zaczytywałem się wówczas w „Pamiętniku Feliksa Stamma” i boks wydawał mi się jednym z najszlachetniejszych rodzajów sportu.

Czy pamiętasz numer swojego pierwszego telefonu?

Pamiętam, że to było 13-62. Nie, nieprawda, 13-62 to był numer telefonu rodziców mojej przyszłej żony, telefonu stacjonarnego, którego używam do dziś. A moich rodziców, a więc i mojego? 14-47? 14-42? Mógłbym to sprawdzić w jakichś kalendarzykach po zmarłych, ale przecież i tak nie będziesz na ten numer do mnie dzwonił.

Czy pamiętasz pierwszą aktorkę filmową, która wpadła ci w oko?

Pamiętam, że przyjemnie się patrzyło na Brigitte Bardot i Marylin Monroe, ale mimo niezaprzeczalnej klasy ich uroda była poniekąd banalna. Co innego Lucia Bose i Anna Magnani, dużo mniej oczywiste. W albumie z aktorami filmu włoskiego jest zdjęcie tej drugiej z wyeksponowanym ramieniem, na który spadają pukle ciemnych włosów. Dużo mniej oczywista i przez to jakby bardziej fascynująca była też Monika Vitti. Pamiętam też o twoim stosunku do Moniki Belluci, ale w czasach, o które mnie pytasz, ona jeszcze nie była aktorką.

Czy pamiętasz swoją pierwszą podróż?

Pamiętam, że pociąg stoi w polu, a raczej w lesie. Stoi na tyle długo, że zaczynam mieć tego dosyć. Wstaję z ławki, opieram ręce o przeciwległe siedzenia i zaczynam pchać. Pociąg rusza. Poruszenie w przedziale. Jak ruszył, to dojechał do Chełmna, Bydgoszczy, Słupska może, a ja do Ustki, nad Bałtyk. Rodzice w pociągu zostawili parasol, niejasno pamiętam, że w latach czterdziestych nad stratą parasola nie przechodziło się tak łatwo do porządku.

Czy pamiętasz pierwsze zdanie, które wypowiedziałeś na ukraińskiej ziemi?

Pamiętam, że to było w Czerniowcach w 1976 bodaj roku, wracaliśmy z Bułgarii z Sozopola przez Związek Radziecki, żona chciała kupić sobie jakiś pierścionek czy łańcuszek i kiedy przeszliśmy wzdłuż całe miasto, zobaczyłem milicjanta i zapytałem go, po rosyjsku rzecz jasna, o sklep jubilera. Pytajne, bo pytajne, jednak to było pełne zdanie, a nie równoważnik.

Czy pamiętasz pierwszego Ukraińca, którego poznałeś?

Pamiętam, że milicjant rozejrzał się, najwidoczniej znalazł kogoś odpowiedniego, bo włożył gwizdek do ust i zagwizdał ile sił w płucach. Ruchem ręki przywołał młodego człowieka, kazał mu zaprowadzić nas do najbliższego sklepu ze złotem. Pierwszy Ukrainiec, którego poznałem, parę dni wcześniej zobaczył pierwszy raz swoją półtoraroczną córeczkę, bo gdy jego żona zaszła w ciążę, pojechał budować BAM. Częstował nas suszoną rybą z gazetowej tutki, ale za Chiny nie mógł zrozumieć, że byliśmy w tej Bułgarii indywidualnie, własnym samochodem, i wciąż pytał, gdzie stoi nasz autokar.

Czy pamiętasz pierwszą poważną literówką, jaką zrobiono ci w druku?

Pamiętam, że Krzysztof Mętrak opowiadał, że jego teksty w „Kulturze” składa taki zecer, który kiedy uzna, że są niejasne, daje jego nazwisko w formie nie Mętrak, a Mętniak. Pierwszą poważną literówkę zrobił mi Lesław Bartelski w: „Polscy pisarze współcześni. Informator 1944-1970”, Warszawa: Agencja Autorska, 1972, gdzie pojawiłem się jako Bogdan, a nie Bohdan. To był ten kamień węgielny pod herezję związaną z pisownią mojego imienia, która szerzy się do dzisiaj.

Czy pamiętasz swój pierwszy niepowstrzymany atak śmiechu?

Pamiętam, że byłem na jakiejś prelekcji starszego pana, mógł mieć ze sześćdziesiąt lat, ja miałem może dziesięć, może jedenaście, i on miał taki werbalny tik, polegający na tym, że co chwila powtarzał „nieprawda, panie”, wydawało mi się to tak komiczne, że ciągle zaprzecza temu, co wcześniej powiedział, że musiałem wyjść z sali. Pamiętam również swój kolejny niepowstrzymany atak śmiechu, kiedy wiele lat później jako juror w konkursie jednego wiersza w gliwickim klubie “Perełka” dobrze po północy czytałem w zastępstwie już nieobecnego Krzysztofa Jaworskiego jego zwycięski wiersz i parę razy podchodziłem do ostatnich wersów, które były tak zabawne, że nie umiałem przez nie przebrnąć i pokonany przez kolkę jak wczoraj polski maratończyk po trzydziestu kilometrach, poddałem się.

Czy pamiętasz jak nazywało się pierwsze piwo, którego spróbowałeś?

Pamiętam, że było to na Roztoczu, podczas harcerskiego obozu wędrownego, w lipcu 1958 roku, podczas którego zdobyłem brązową odznakę turysty pieszego; w książeczce towarzyszącej tej odznace zachowała się pewnie trasa, którą pokonywaliśmy przy pięknej pogodzie, w upale, kurzu pylących dojrzałych zbóż. W wiejskim sklepie, gdzieś między Suśćcem, Zwierzyńcem, Horyńcem, Józefowem, Narolem, Góreckiem Kościelnym pod płotem z drewnianych sztachet poznałem smak tego napoju, to nie było piwo z butelki, a lane, zimne, złote, bardzo mi smakowało. I lubiłem druhnę, która się nami opiekowała, również za to, że w stanie wyższej konieczności pozwoliła nam na to piwo, bo w sklepie poza nim nie było nic do picia.

Czy pamiętasz kolor majtek, które miała na sobie pierwsza dziewczyna, do której się dobierałeś? Tylko nie mów, że była bez, bo tak na to pytanie odpowiedział niedawno publicznie Janusz Rudnicki.

Pamiętam, że to było na klatce schodowej w bloku, w którym mieszkała, na półpiętrze, przy kaloryferze, nocą, ale nie byłem aż takim idiotą, żeby nas dekonspirować zapalając światło. Nie mogłem przewidzieć, że po przeszło pół wieku zadasz mi pytanie, którego, nawiasem mówiąc, ja bym ci nigdy nie zadał.

Przepraszam. Czy pamiętasz pierwszy program telewizyjny, który obejrzałeś od deski do deski?

Pamiętam, że telewizor był w jakiejś świetlicy Instytutu Nawożenia i Gleboznawstwa, a myśmy wtedy mieszkali w Osadzie Pałacowej i była transmisja meczu hokejowego, i przez całe trzy tercje wpatrywałem się w płatki śniegu wypełniające ekran, które z rzadka ustępowały ukośnym szerszym i węższym paskom, przesuwającym się z góry w dół. Wyszedłem trochę rozczarowany, ale z poczuciem, że uczestniczyłem w czymś bardzo ważnym.

Czy pamiętasz, co można było kupić za publikację jednej recenzji w poważnym piśmie literackim dajmy na to w 1977 roku?

Pamiętam, że w 1967 roku tygodnik „Kultura” płacił za krótką recenzję (dzisiaj w tygodnikach opinii te dwie i pół stroniczki uchodziłyby za długi esej) 300 złotych. Za to można było zjeść na Foksal kolację w trzy osoby, z alkoholem.

Czy zakręciłeś wodę i gaz w swoim warszawskim mieszkaniu?

Nie pamiętam, ale zakładam, że tak.

O AUTORACH

Bohdan Zadura

ur. w 1945 r. Poeta, prozaik, tłumacz i krytyk literacki. W latach 2004-2020 redaktor naczelny „Twórczości”, od lat pozostaje związany z „Akcentem” i „Literaturą na Świecie”. Laureat licznych polskich i zagranicznych nagród, w tym: Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2011), Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. H. Skoworody (2014) oraz Nagrody im. C.K. Norwida (2015). W Biurze Literackim w latach 2005–2007 ukazały się jego dzieła zebrane, a w kolejnych latach publikował w oficynie następne premierowe książki, w tym w 2020 roku wybór wierszy Sekcja zabójstw. W 2018 r. został uhonorowany Silesiusem za całokształt twórczości.

Darek Foks

Urodzony w Skierniewicach. Poeta, prozaik, redaktor i scenarzysta. Studiował na Wydziale Wiedzy o Teatrze warszawskiej Akademii Teatralnej, ukończył scenopisarstwo w łódzkiej Filmówce. Laureat m.in. głównej nagrody Konkursu na Brulion Poetycki (1993), Nagrody im. Natalii Gall (1999), Nagrody TVP Kultura (2006) za książkę Co robi łączniczka (przygotowaną wraz ze Z. Liberą), nominowaną również do Nagrody Literackiej Gdynia (2006). Laureat Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2014) za całokształt twórczości. Dwukrotnie nominowany do Paszportu Polityki (2000, 2004). Redaktor działu prozy w „Twórczości”. Mieszka w Skierniewicach.

powiązania

Odwiedziny krewnych

dzwieki / WYDARZENIA Andrej Adamowicz Andrej Chadanowicz Bohdan Zadura Wasyl Machno

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Andreja Adamowicza, Andreja Chadanowicza, Wasyla Machny i Bohdana Zadury podczas Portu Wrocław 2006.

WIĘCEJ

Wojna (pieśni lisów), Przepowieść w ścinkach, Gdyby ktoś o mnie pytał, Sekcja zabójstw

nagrania / Stacja Literatura Bohdan Zadura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Joanna Mueller Karol Maliszewski Konrad Góra Marta Podgórnik

Spotkanie wokół książek Wojna (pieśni lisów), Przepowieść w ścinkach, Gdyby ktoś o mnie pytał i Sekcja zabójstw z udziałem Konrada Góry, Marty Podgórnik, Bohdana Zadury, Joanny Mueller i Karola Maliszewskiego w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

W zdrowym ciele mały duch

dzwieki / WYDARZENIA Andrej Chadanowicz Bohdan Zadura Jurij Andruchowycz

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Jurija Anruchowycza, Andreja Chadanowicza i Bohdana Zadury podczas Portu Wrocław 2006.

WIĘCEJ

Dobra wiadomość

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury, towarzyszący premierze książki Puste trybuny, która ukazała się w Biurze Literackim 14 czerwca 2021 roku.

WIĘCEJ

Nie uciekam od rzeczywistości, staram się ją widzieć jasno, choć trudno, żeby w zachwyceniu

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Marta Podgórnik

Rozmowa Marty Podgórnik z Bohdanem Zadurą, towarzysząca premierze książki Puste trybuny, która ukazała się w Biurze Literackim 14 czerwca 2021 roku.

WIĘCEJ

Małe muzeum

dzwieki / WYDARZENIA Bohdan Zadura

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Bohdana Zadury podczas Portu Wrocław 2005.

WIĘCEJ

Puste trybuny

utwory / zapowiedzi książek Bohdan Zadura

Fragment zapowiadający książkę Puste trybuny Bohdana Zadury, która ukaże się w Biurze Literackim 14 czerwca 2021 roku.

WIĘCEJ

Lament na dancingu

dzwieki / WYDARZENIA Adam Zdrodowski Dagmara Sumara Darek Foks Marta Podgórnik Tadeusz Pióro

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Darka Foksa, Marty Podgórnik, Dagmary Sumary, Adama Zdrodowskiego i Tadeusza Pióry podczas Portu Wrocław 2005.

WIĘCEJ

Piosenki dla martwego koguta

dzwieki / WYDARZENIA Andrij Bondar Bohdan Zadura Darek Foks Jurij Andruchowycz Mykoła Riabczuk Nazar Honczar Ostap Sływynski

Zapis całego spotkania autorskiego Jurija Andruchowycza, Andrija Bondara, Nazara Honczara, Mykoły Riabczuka, Ostapa Slywynskiego, Sierhija Żadana, Darka Foksa oraz Bohdan Zadury podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Rafał Wojaczek, który jest

dzwieki / WYDARZENIA Agnieszka Wolny-Hamkało Andrzej Sosnowski Bogusław Kierc Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Sośnicki Edward Pasewicz Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Jerzy Jarniewicz Jurij Andruchowycz Krzysztof Siwczyk Maciej Malicki Maciej Melecki Marcin Sendecki Mariusz Grzebalski Marta Podgórnik Tadeusz Pióro Tomasz Majeran Tomasz Różycki Wojciech Bonowicz Zbigniew Machej

Zapis całego spotkania autorskiego poświęconego twórczości Rafała Wojaczka podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Spis rzeczywistości

recenzje / ESEJE Bohdan Zadura

Szkic Bohdana Zadury, towarzyszący wydaniu książki Semiona Chanina Ale nie to, w tłumaczeniu Bohdana Zadury, która ukaże się w Biurze Literackim 9 grudnia 2020 roku.

WIĘCEJ

[nie pomyśl, że to bezdomny]

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura Siemion Chanin

Autorski komentarz Siemiona Chanina, towarzyszący wydaniu książki Semiona Chanina Ale nie to, w tłumaczeniu Bohdana Zadury, która ukaże się w Biurze Literackim 9 grudnia 2020 roku.

WIĘCEJ

Ale nie to (2)

utwory / zapowiedzi książek Bohdan Zadura Siemion Chanin

Fragment zapowiadający książkę Semiona Chanina Ale nie to, w tłumaczeniu Bohdana Zadury, która ukaże się w Biurze Literackim 18 listopada 2020 roku.

WIĘCEJ

Damski boks

dzwieki / WYDARZENIA Agnieszka Wolny-Hamkało Bohdan Zadura Julia Fiedorczuk Klara Nowakowska Marta Podgórnik

Zapis całego spotkania autorskiego Julii Fiedorczuk, Klary Nowakowskiej, Marty Podgórnik, Agnieszki Wolny-Hamkało oraz Bohdana Zadury podczas Portu Legnica 2004.

WIĘCEJ

Głos wolny wolność ubezpieczający

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Bohdan Zadura

Rozmowa Artura Burszty z Bohdanem Zadurą, towarzysząca wydaniu książki Bohdana Zadury Sekcja zabójstw, która ukazała się w Biurze Literackim 16 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Sekcja zabójstw pracuje bez chwili wytchnienia

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury, towarzyszący wydaniu książki Bohdana Zadury Sekcja zabójstw, która ukazała się w Biurze Literackim 16 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Dzikie wrażenia kreta (poeci trzech pokoleń)

dzwieki / WYDARZENIA Andrzej Sosnowski Bohdan Zadura Krzysztof Siwczyk Tomasz Majeran

Zapis całego spotkania autorskiego Tomasza Majerana, Krzysztofa Siwczyka, Andrzeja Sosnowskiego i Bohdana Zadury podczas Portu Literackiego 2004.

WIĘCEJ

Sekcja zabójstw

utwory / zapowiedzi książek Bohdan Zadura

Fragment zapowiadający książkę Bohdana Zadury Sekcja zabójstw, która ukaże się w Biurze Literackim 16 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Bratanki

dzwieki / WYDARZENIA Bohdan Zadura István Kovács

Zapis całego spotkania autorskiego Istvána Kovácsa i Bohdana Zadury podczas Portu Legnica 2003.

WIĘCEJ

Mer Betlejem i 60% słów

dzwieki / WYDARZENIA Darek Foks Maciej Malicki

Zapis całego spotkania autorskiego Darka Foksa i Macieja Malickiego podczas Portu Legnica 2003.

WIĘCEJ

Och, tak Och, nie

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Komentarz Bohdana Zadury, opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Ptasia grypa i Między wierszami

dzwieki / WYDARZENIA Bohdan Zadura

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Bohdana Zadury w trakcie Portu Legnica 2002.

WIĘCEJ

Jakie życie – taka śmierć

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Tomasz Majeran

Zapis rozmowy Tomasza Majerana z Bohdanem Zadurą, opublikowanej w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Po szkodzie

nagrania / Stacja Literatura Bohdan Zadura Dawid Mateusz Karol Maliszewski

Spotkanie autorskie wokół książki Po szkodzie z udziałem Bohdana Zadury, Karola Maliszewskiego i Dawida Mateusza w ramach festiwalu Stacja Literatura 23.

WIĘCEJ

Od kuchni

wywiady / O PISANIU Artur Burszta Bohdan Zadura

Zapis rozmowy Artura Burszty z Bohdanem Zadurą, opublikowanej w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Poematy taty

recenzje / ESEJE Darek Foks

Szkic Darka Foksa opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Na wszelki wypadek

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Sonet drogi i Paradiso

dzwieki / WYDARZENIA Darek Foks Marta Podgórnik

Zapis całego potkania autorskiego Darka Foksa i Marty Podgórnik podczas Portu Legnica 2000.

WIĘCEJ

Poezja z nagrodami: Nocne życie

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Bohdan Zadura odpowiada na pytania w ankiecie dotyczącej książki Nocne życie, wydanej w wersji elektronicznej w Biurze Literackim 11 lipca 2018 roku. Książka ukazuje się w ramach akcji „Poezja z nagrodami”.

WIĘCEJ

Trampolina

dzwieki / RECYTACJE Bohdan Zadura

Wiersz z tomu Wszystko, zarejestrowany podczas spotkania “Wszystko gubione” na festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

Kraj nieograniczonych możliwości

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Dawid Mateusz

Rozmowa Dawida Mateusza z Bohdanem Zadurą, towarzysząca premierze książki Po szkodzie, wydanej nakładem Biura Literackiego 26 lutego 2018 roku.

WIĘCEJ

Po szkodzie (2)

utwory / zapowiedzi książek Bohdan Zadura

Fragment zapowiadający książkę Po szkodzie Bohdana Zadury, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 19 lutego 2018 roku.

WIĘCEJ

Po szkodzie (1)

utwory / zapowiedzi książek Bohdan Zadura

Fragment zapowiadający książkę Po szkodzie Bohdana Zadury, która ukaże się nakładem Biura Literackiego 19 lutego 2018 roku.

WIĘCEJ

Australian Open

dzwieki / RECYTACJE Bohdan Zadura

Wiersz zarejestrowany podczas spotkania “Wiersze z gazet” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Dyskusja „Barbarzyńcy czy nie. Dwadzieścia lat po przełomie”

nagrania / Między wierszami Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Nowacki Justyna Sobolewska Krzysztof Jaworski Piotr Czerniawski Piotr Śliwiński Roman Honet

Port Wrocław 2009: wypowiedzi Dariusza Nowackiego, Piotra Śliwińskiego, Justyny Sobolewskiej, Piotra Czerniawskiego, Darka Foksa, Krzysztofa Jaworskiego, Bohdana Zadury, Romana Honeta.

WIĘCEJ

Dyskusja “Poeci a ikonosfera współczesności”

nagrania / Z Fortu do Portu Adam Wiedemann Andrzej Sosnowski Bohdan Zadura Krzysztof Siwczyk Marcin Świetlicki

Krzysztof Siwczyk, Marcin Świetlicki, Andrzej Sosnowski, Adam Wiedemann i Bohdan Zadura spierają się o ikonosferę współczesności. Port Legnica 2002.

WIĘCEJ

Wiersze z gazet

nagrania / Z Fortu do Portu Bohdan Zadura Ryszard Krynicki Zbigniew Machej

Zapis spotkania autorskiego “Wiersze z gazet” z Ryszardem Krynickim, Zbigniewem Machejem i Bohdanem Zadurą 20. festiwalu literackiego Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Maść przeciw poezji

nagrania / Między wierszami Bohdan Zadura Grzegorz Jankowicz Leszek Engelking

Prezentacja antologii Leszka Engelkinga Maść przeciw poezji. Przekłady z poezji czeskiej. Książkę komentują Grzegorz Jankowicz, Bohdan Zadura oraz tłumacz. Wiersze Jaroslava Vrchlickiego „Śpiąca Praga” i „Venus Verticordia” we własnej aranżacji muzycznej wykonuje Sambor Dudziński.

WIĘCEJ

Dyskusja “Poezja a język niski”

nagrania / Między wierszami Andrzej Sosnowski Darek Foks Marcin Świetlicki Wojciech Wilczyk

Co poezji po wulgaryzmach? Odpowiadają Wojciech Wilczyk, Marcin Świetlicki, Darek Foks i Andrzej Sosnowski.

WIĘCEJ

Dyskusja “Co to jest barbarzyństwo w poezji?”

nagrania / Między wierszami Adam Wiedemann Bohdan Zadura Darek Foks Tadeusz Pióro

Mityczne pytanie o klasycystów i barbarzyńców zadane Darkowi Foksowi, Tadeuszowi Piórze, Adamowi Wiedemannowi i Bohdanowi Zadurze.

WIĘCEJ

Wszystko

nagrania / Między wierszami Bohdan Zadura Marcin Świetlicki

W rejs z Bohdanem Zadurą wyruszyli Marta Podgórnik i Krzysztof Siwczyk. Filmowa etiuda do wiersza „Z czego wyrosłem” w reżyserii Anny Jadowskiej.

WIĘCEJ

Dyskusja “Opozycja Poeta i naród”

nagrania / Z Fortu do Portu Bohdan Zadura Marcin Świetlicki

Czy istnieje opozycja “poeta i naród”? Czego literat może potrzebować od społeczeństwa (i odwrotnie)? Mówią Bohdan Zadura i Marcin Świetlicki, Port Legnica 2002.

WIĘCEJ

Dyskusja “Czy poezja może zmienić świat?”

nagrania / Między wierszami Anna Podczaszy Bohdan Zadura Jerzy Jarniewicz Krzysztof Siwczyk Tomasz Broda Zbigniew Machej

Krzysztof Siwczyk, Anna Podczaszy, Bohdan Zadura, Jerzy Jarniewicz, Zbigniew Machej oraz Tomasz Broda o tym, czy poezja to próba “dania w pysk światu”, czy może jego zmiany?

WIĘCEJ

Dyskusja “Słowa ujemne poetycko”

nagrania / Między wierszami Bohdan Zadura Krzysztof Siwczyk Marcin Świetlicki Zbigniew Machej

Zbigniew Machej, Krzysztof Siwczyk, Marcin Świetlicki i Bohdan Zadura zastanawiają się, czy istnieją słowa o ujemnym potencjale poetyckim. Port Legnica 2002.

WIĘCEJ

Tablet taty: fragmenty

dzwieki / RECYTACJE Darek Foks

Wiersze z tomu Tablet taty, zarejestrowane podczas spotkania “Barbarzyńcy i nie” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Barbarzyńcy i nie

nagrania / Z Fortu do Portu Darek Foks Grzegorz Wróblewski Krzysztof Jaworski

Archiwalne nagranie z udziałem Krzysztofa Jaworskiego, Darka Foksa, Grzegorza Wróblewskiego.

WIĘCEJ

Haiku Birkenau

nagrania / Z Fortu do Portu Darek Foks

Darek Foks na scenie Teatru im. Modrzejewskiej. Wieczór autorski “Bitwa o Legnicę” w ramach Fortu Legnica 1999.

WIĘCEJ

Who is who

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Już otwarte, wydanej w Biurze Literackim 25 stycznia 2016 roku.

WIĘCEJ

Kto ma wisieć, nie utonie

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Monika Brągiel

Rozmowa Moniki Brągiel z Bohdanem Zadurą, towarzysząca premierze książki Już otwarte, wydanej w Biurze Literackim 25 stycznia 2016 roku.

WIĘCEJ

Komentarz Darka Foksa do krótszego motta

recenzje / KOMENTARZE Darek Foks

Komentarz Darka Foksa do motta z książki Historia kina polskiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 7 grudnia 2015 roku.

WIĘCEJ

Panie i panowie, powtarzamy

wywiady / O KSIĄŻCE Darek Foks Grzegorz Tomicki

Rozmowa Grzegorza Tomickiego z Darkiem Foksem, towarzysząca premierze książki Historia kina polskiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 7 grudnia 2015 roku.

WIĘCEJ

Rozmowa o książce Sposoby na zaśnięcie

wywiady / O KSIĄŻCE Anna Podczaszy Bohdan Zadura Filip Zawada Jerzy Jarniewicz Joanna Mueller Marianna Sztyma Tomasz Broda Zbigniew Machej

Dzieci zadają pytania autorom i autorkom książki Sposoby na zaśnięcie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 13 lipca 2015 roku.

WIĘCEJ

Komentarz do wiersza "Weronika"

recenzje / KOMENTARZE Darek Foks

Autorski komentarz Darka Foksa do wiersza “Weronika” z książki Tablet taty, która ukazała się 9 marca nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Wymyślanie drwala

wywiady / O KSIĄŻCE Darek Foks Zuzanna Witkowska

Rozmowa Zuzanny Witkowskiej z Darkiem Foksem o książce Tablet taty, która ukazała się 10 marca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

„Żeby uważnie przeczytać to, co w obcym języku mi się spodobało”

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Miłosz Waligórski

Z Bohdanem Zadurą, tłumaczem Tragedii człowieka Imre Madácha, rozmawia Miłosz Waligórski.

WIĘCEJ

Zgryz

dzwieki / RECYTACJE Bohdan Zadura

Wiersz z tomu Wszystko, zarejestrowany podczas spotkania “Wszystko gubione” na festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

Komentarz do wiersza "Hotel Ukraina"

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury w ramach cyklu “Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki Kropka nad i, która ukazała się w Biurze Literackim 22 września 2015 roku.

WIĘCEJ

Emeryt młodym

recenzje / IMPRESJE Bohdan Zadura

Esej Mai Staśko towarzyszący premierze książki Klasyk na luzie Bohdana Zadury.

WIĘCEJ

Ius primae noctis

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury do wiersza Ius primae noctis z książki Zmartychwstanie ptaszka, która ukazała się 17 maja 2012 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Logika snu wymusza wiekszą precyzję

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Malwina Mus

Z Bohdanem Zadurą o książce Zmartwychwstanie ptaszka rozmawia Malwina Mus.

WIĘCEJ

Dwa akapity przy okazji

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury do książki Klasyk na luzie, wydanej nakładem Biura Literackiego 15 września 2011 roku.

WIĘCEJ

Poeta metafizyczny

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura

Z Bohdanem Zadurą o książce Psalmy i inne wiersze Tadeusz Nowak rozmawiają Michał Raińczuk i Katarzyna Lisowska.

WIĘCEJ

Różne miary czasu

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura

Z Bohdanem Zadurą o książce Szkice, recenzje, felietony rozmawia Anna Krzywania.

WIĘCEJ

Jestem takim zajączkiem…

wywiady / O KSIĄŻCE Andrij Bondar Bohdan Zadura

Z Andrijem Bondarem o książce Historie ważne i nieważne rozmawia Bohdan Zadura.

WIĘCEJ

Barbarzyńca w parku

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Jarosław Borowiec

Z Bohdanem Zadurą o książce Nocne życie rozmawia Jarosław Borowiec.

WIĘCEJ

Do pełnego szczęścia zabrakło dziewięciu centymetrów

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury do wiersza Biały anioł z książki Nocne życie, wydanej nakładem Biura Literackiego 21 października 2010 roku.

WIĘCEJ

BEZ KOMENTARZA

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury towarzyszący premierze książki Wszystko, która ukazała się w Biurze Literackim 1 września 2008 roku.

WIĘCEJ

Przedmowa do pierwszego wydania i Dopowiedzenie

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Przedmowa Bohdana Zadury do pierwszego wydania antologii poezji ukraińskiej Wiersze zawsze są wolne, wydanej nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Przygoda wciąż trwa

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura

Rozmowa Anny Krzywani z Bohdanem Zadurą, towarzysząca wydaniu w Biurze Literackim antologii Węgierskie lato.

WIĘCEJ

Ważne dokumenty

recenzje / NOTKI I OPINIE Darek Foks

Recenzja Darka Foksa towarzysząca premierze dwutomowej edycji Szkiców, recenzji, felietonów Bohdana Zadury, wydanej przez Biuro Literackie 4 czerwca 2007 roku.

WIĘCEJ

WNP: Warszawa – Nieborów – Polska

recenzje / KOMENTARZE Darek Foks

Autorski komentarz Darka Foksa poświęcony książce Przecena map.

WIĘCEJ

Przypisy

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury towarzyszący premierze książki Wiersze zebrane (tom 1), wydanej w Biurze Literackim 18 maja 2005 roku.

WIĘCEJ

Och, nie, No, tak

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury towarzyszący premierze książki Ptasia grypa, wydanej w Biurze Literackim w 2002 roku.

WIĘCEJ

Komentarze Bohdana Zadury do wierszy z książki “Kopiec kreta”

recenzje / KOMENTARZE Bohdan Zadura

Autorski komentarz Bohdana Zadury do wierszy z książki Kopiec kreta, wydanej w Biurze Literackim w 2004 roku.

WIĘCEJ

Prawdę mówiąc

wywiady / O KSIĄŻCE Andrzej Sosnowski Bohdan Zadura

Rozmowa Andrzeja Sosnowskiego z Bohdanem Zadurą, towarzysząca premierze książki Klasyk na luzie. Rozmowy z Bohdanem Zadurą, wydanej w Biurze Literackim 15 września 2011 roku.

WIĘCEJ

W owalu cyklonu, w oku stadionu

recenzje / ESEJE Adam Poprawa

Recenzja Adama Poprawy, towarzysząca premierze książki Puste trybuny, która ukazała się w Biurze Literackim 14 czerwca 2021 roku.

WIĘCEJ

Nie uciekam od rzeczywistości, staram się ją widzieć jasno, choć trudno, żeby w zachwyceniu

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Marta Podgórnik

Rozmowa Marty Podgórnik z Bohdanem Zadurą, towarzysząca premierze książki Puste trybuny, która ukazała się w Biurze Literackim 14 czerwca 2021 roku.

WIĘCEJ

Klasyk na luzie, ale jednak klasyk

recenzje / ESEJE Marta Podgórnik

Recenzja Marty Podgórnik, towarzysząca wydaniu książki Bohdana Zadury Sekcja zabójstw, która ukazała się w Biurze Literackim 16 września 2020 roku.

WIĘCEJ

Australian Open

dzwieki / RECYTACJE Bohdan Zadura

Wiersz zarejestrowany podczas spotkania “Wiersze z gazet” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Wielkie zamknięcie

recenzje / ESEJE Ilona Podlecka

Recenzja Ilony Podleckiej towarzysząca premierze książki Już otwarte Bohdana Zadury, wydanej w Biurze Literackim 25 stycznia 2016 roku.

WIĘCEJ

Tablet taty

recenzje / ESEJE Monika Piotrowska-Wegner

Recenzja Moniki Piotrowskiej-Wegner z książki Darka Foksa Tablet taty, która ukazała się na blogu monweg.

WIĘCEJ

Szlifowane chropawym pumeksem

recenzje / ESEJE Marek Olszewski

Recenzja Marka Olszewskiego z książek Susza i Tablet taty, która ukazała się w czasopiśmie „Nowe Książki”.

WIĘCEJ

Polska szkoła montażu literackiego. Przypadek Darka Foksa

recenzje / IMPRESJE Klaudia Muca

Esej Klaudii Mucy towarzyszący premierze książki Darka Foksa Historia kina polskiego, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 7 grudnia 2015 roku.

WIĘCEJ

Liryczne migawki

recenzje / ESEJE Sylwia Sekret

Recenzja Sylwii Sekret z książki Darka Foksa Tablet taty, która ukazała się na stronie Lubimyczytać.pl

WIĘCEJ

Ach, gdzie są niegdysiejsze foldery!

recenzje / ESEJE Karolina Górniak

Recenzja Karoliny Górniak z książki Tablet taty Darka Foksa, która ukazała się 30 kwietnia 2015 roku w portalu Xiegarnia.pl.

WIĘCEJ

Że zapytam

recenzje / IMPRESJE Piotr Lorkowski

Esej Piotra W. Lorkowskiego z książki Tablet taty Darka Foksa, która ukazała się 9 marca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Węgierskie lato. Przekłady z poetów węgierskich

recenzje / ESEJE Krzysztof Varga

Recenzja Krzysztofa Vargi z książki Węgierskie lato. Przekłady z poetów węgierskich w przekładzie Bohdana Zadury, która ukazała się 4 maja 2010 roku na łamach „Gazety Wyborczej”.

WIĘCEJ

Czapajew wypłynął, czyli nowe klejenie starych map

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony książce Przecena map Darka Foksa.

WIĘCEJ