recenzje / IMPRESJE

Czapajew wypłynął, czyli nowe klejenie starych map

Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony książce Przecena map Darka Foksa.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Z całej dziesięcioletniej twórczości (1987-1997) najważniejszy dla autora okazał się wątek mapy czy raczej zbioru map wytyczających szlak, pokazujących drogę. Dlatego zasadą wyboru i układu w tym tomie “utworów zebranych” nie rządzi chronologia. Ale też nie rządzi nią kaprys bądź dowolność. Darek Foks zaproponował wyprzedaż według starannie zaplanowanego scenariusza. Wybór rozpoczynają utwory z tomiku “Wiersze o fryzjerach” (1994). Następnie mamy wiersze z tomu “Misterny tren” (1997), zaś książkę kończą mało znane teksty, o których krążyły różne plotki i legendy, wydrukowane w Skierniewicach w 1989 roku w arkuszu “Wiersze”.

Taka koncepcja układu wysuwa na pierwszy plan “Kartografię” ze zbioru “Wiersze o fryzjerach” i umożliwia nieco inne spojrzenie na teksty, które wydawały się już odczytane i opisane. Nagle mocno brzmią w utworach Foksa sygnały dawane przez kartografa i podróżnika, przez kogoś, kto odwzorowuje zastaną rzeczywistość na swej subiektywnej, oryginalnej mapie i następnie innym podsuwa swój “wariant świata”. Postrzegać wówczas można pewne sformułowania, gesty i sytuacje z wierszy jako ciąg dalszy naszkicowanej wstępnie “mapy” i przyjętej “legendy”. Postrzegać można wówczas język tej poezji jako rodzaj opacznego odwzorowania, model podziałki i siatki kartograficznej działającej niczym filtr, na którym osadza się “coś” ze świata.

Wspomniałem, że Foks tym układem starannie wyreżyserował nowe spojrzenie na swoją poezję. Zadziałało również prawo sugestywnego tytułu. Udziela się sugestia podsuwania mapy. Pojawia się hipotetyczne zdanie: “Hej, słuchajcie, te moje wiersze są jak mapki nieznanego terenu”. I tak też zawsze traktowałem wiersze Foksa. Wydawały się odkrywcze i odkrywające, przecierające szlaki, nazywające świat w imieniu pokolenia wychowanego na innych wzorcach kulturowych. Ale mówi się tu także, mówi autoironicznie, o tym, że towar niezupełnie się sprzedał, że odbędzie się coś w na kształt promocji, będzie można nabyć wybrane pozycje po obniżonej cenie. A więc widzimy tu Foksa jako marszanda, handlarza starzyzną, komiwojażera obchodzącego puste osiedla z wierszem-ulotką w ręku.

Czy przecenione mapy mogą dalej służyć, czy mają jeszcze w sobie “orientującą moc”? Wielokrotnie jako turysta korzystałem z przecenionych map. Służyły doskonale w nieznanym mi terenie. Zdarzało się, że tylko dzięki nim nie zabłądziłem. Nie chciałbym więc przesadzić z uogólnieniem. Foks nie kwituje swej twórczości poetyckiej jako nieudanej, “nie do końca sprzedanej”, niekupionej przez kulturę wysoką, niezaakceptowanej przez Miłoszów, ale raczej, doskonale bawiąc się w dalszym ciągu, kpi z samego siebie i zajęcia zwanego “pisaniem wierszy”. Zadęcie nie przystoi tego typu poecie, więc sowizdrzalsko nazywa wybór własnych utworów “przeceną”. I widzę tu następującą sugestię: “A przeczytajcie jeszcze raz, bez emocji i szufladkowania. Kiedyś te mapy odgrywały dużą rolę w bitewnym zamieszaniu, w czasie wprowadzania do poezji polskiej nowych wzorców, teraz są jak smętne sztandary w muzeum. Można to wszystko nabyć na wyprzedaży”. Odbywa się wyprzedaż żywej historii literatury, mamy jak na dłoni jej ostatnie dziesięć, piętnaście lat.

Upewniają nas w takim rozumieniu i sposobie czytania rozsiane tu i ówdzie tropy. “Marco Polo ze Skierniewic” zdaje sobie sprawę, że każdy z nas, rozpoczynając pisanie wierszy, musi przewartościować zastaną historię literatury i odbyć podróż po niej zupełnie własnym traktem, zaczynając od cierpliwego szkicowania mapy. A więc ta prześmiewcza figura, bohater tych wierszy doskonale zdawał sobie sprawę z sytuacji, z konieczności powiedzenia nowego słowa i opowiedzenia się po jasno określonej stronie w sporze starego z nowym. Odkrywca, eksplorator, badacz nieznanego i do tej pory w poezji nieużywanego – tak możemy postrzegać tego bohatera, ciągle pamiętając o atmosferze ogólnej ironii, pamiętając o tym, że nie możemy być solenni i zasadniczy, nie możemy być pompatyczni. Tu krytyk musi “współgrać” z poetą, musi zaledwie napomykać o dwuznacznościach i musi umieć bawić się równie dobrze jak autor.

2

Foks umożliwia niepoważne traktowanie poezji, lecz z drugiej strony z dziwną powagą i troską w głosie podrzuca nam te “kartograficzne” tropy. Chce, żebyśmy w ten właśnie sposób zaczęli czytać jego nową-starą książkę. W wierszu “Epifania” wybija się więc na plan pierwszy fraza “Dzisiaj, odurzeni szumem/ za plecami, poddają się twoim/ wytyczającym szlak słowom, i widzą/ ślady na źle sklejonej mapie Ziemi/ Świętej.” Ta Foksowa epifania wygląda jak odwrócenie tradycyjnej epifanii i w efekcie świętość nie jest ustanawiana, lecz zaprzeczana. Mamy tu wizję ciągle żywej tradycji, w której “Hiob i jego kumple” nie mogą być pewni stałego miejsca w panteonie, lecz muszą o to miejsce i ważność przekazu walczyć, czując na plecach oddech niedowierzających następców. A więc bawimy się doskonale, bo żarty Foksa nie straciły uroku, błazenada jest jak zawsze hiper-inteligentna, ale teraz widać dokładniej, że chodziło mu o coś więcej, niż tylko o pełnienie roli dyżurnego rozśmieszacza czy kawalarza nowej poezji polskiej. Zwróćmy uwagę, że jego “kartografia” dotyczyła przemierzania i przemieszczania się w obszarze kultury, że ten zjadliwy, uszczypliwy eksplorator penetrował coś w rodzaju “szarej strefy” wartości i znaczeń, że interesowało go to, co działo się pod oficjalną i rzekomo akceptowaną przez wszystkich fasadą.

Upór pytań stawianych przez bohatera zmierzał do jednego: do ustalenia głębokości gruntu pod nogami, do wyraźnego określenia wartości, jakie dałoby się umieścić na swoim miejscu i powiedzieć o nich, że są pewne. W kieszeniach zostają wiersze Berrymana, a Goethe i Schiller są gdzieś daleko i wysoko, jak to na pomniku. Berryman pojawia się wraz z Schuylerem w wierszu poświęconym Borgesowi. Myślę, że to istotny trop na wczesnej mapie Foksa. Literaturę i w ogóle kulturę rozumie się jako wieżę Babel, przestrzeń chaosu, niezgody i zgnilizny, z której coś będzie wyłaniane i wybierane. Pozostałość zostanie ośmieszona. W wierszu mówi się upadku jako akcie oczyszczającym. Starcie między wiecznością a kulturą konsumpcyjną przebiega w każdym z nas. Współczesny poeta jest świadomy tego starcia i musi dokonać wyboru. Foks zachowuje się tak, jakby drwił z wieczności, a jednocześnie nie zostawiał suchej nitki na kulturze masowej. Być może udało się tu stworzyć jakieś własne rozwiązanie. Kpiąc, osadza się w wieczności, ironizując, zostaje w historii literatury, a wyśmiewana kultura konsumpcyjna wpisuje się w jakiś sposób w wieczność, tejże wieczności stając się zaskakującym elementem. Od Hioba do Olbrychskiego, od kolegi Priapa do towarzysza Kwaśniewskiego – to wszystko może być w wierszu, bo ma obrazować chaos i wymieszanie warstw, płaszczyzn, sfer w świadomości osoby mówiącej. Ona potrafi dowcipkować na każdy temat, nieważne skąd wzięty, czy z wiersza Pounda, czy też z wieczornych wiadomości w telewizji. Wyrazistymi znakami w chaosie stają się emocje – tutaj jest tak, że coś raczej się lubi i czegoś zdecydowanie się nie lubi. Nie lubi się uświęcania, hieratyczności, nie lubi sztuczności i oficjalności, natomiast przepada się za demonstracyjną prywatnością, za punktem widzenia kogoś z boku, wyłonionego z ludzkiej masy i świata stadnych odruchów. Nie przepada się za fasadą w każdej postaci. Dlatego dostaje się wieczności i duchowi świętemu, religii i Kościołowi, dlatego dostaje się państwu i patriotyzmowi, dlatego dostaje się historii literatury i kulturze jako takiej, ponieważ wszystko to oparte jest na schematach i uproszczeniach, pojęciowych ułatwieniach mających pomóc współczesnemu człowiekowi w orientacji, w odnalezieniu się.

Orientacja i odnalezienie się to być może najważniejsze problemy tej specyficznej “kartografii”. Ale lojalnie uprzedza się o subiektywności map, mówi się o tym, że są źle sklejone. Korzystaniu z nich towarzyszy ryzyko. W wierszu “Kartografia” znów “wzniosłość” sformułowań jest doszczętnie znoszona przez sytuację, w jaką je wtrącono. Znoszenie się, ścieranie kontekstów, zbijanie (także z pantałyku) to najczęściej spotykane tu gesty. Fragment “…i myślę o szybkim pojednaniu/ z milczącą naturą,/ bez którego niemożliwe/ jest nie tylko sporządzenie/ przyzwoitej mapy…” zaczyna szybko tracić na powadze, zderzony z trywialnością i komizmem sytuacji przymierzania butów w sklepie i groteskowym lękiem bohatera, który nie może sobie przypomnieć, jak to jest z jego skarpetkami, która właściwie jest dziurawa.

3

Ważna jest więc świadomość zmiany. Przywoływany zwrot “poezja/poeta lat dziewięćdziesiątych” jest odbiciem świadomości kształtowania nowej poezji. Ja wiem, że proponuję coś nowego – mówił autor. Wytyczam nowe szlaki, kreślę nowe mapy. Ale i z tego drwi się, ironizuje z tego nowego, które bierze się ze śmietniska literackich form i użyć, z gry zużytymi elementami tak zwanej literatury. Przywoływana “Wieża Babel” jest tu bardzo ważną i żywą figurą owego śmietnika. Po długim i żmudnym przeszukiwaniu jego zasobów można posadzić w jednej ławce Bursę i Schillera, Hioba i Odyseusza, i wsadzić im w usta jakieś absurdalne odzywki – ależ będzie ubaw! Tylko czemu to ma służyć? Bo już niczego nie da się powiedzieć poważnie, zwyczajnie, prosto?

Nie opuszcza mnie wrażenie, gdy patrzę na zawsze poważną twarz autora na zdjęciach, że ta błazenada jest na swój sposób poważna, że jest tylko otoczką czegoś bolesnego i niewygodnego, na którego wyrażenie znaleziono dotkliwie groteskowy wyraz. Dzieje się to, co znajduję w wierszach właśnie czytanego poety ukraińskiego, Andrija Bondara (w tłumaczeniu Bohdana Zadury). Zaprzeczanie oczywistości odbywa się w wielkim stylu. Chodzi także o oczywistość jakości, kategorii i wartości. Stoi za tym przekonanie, że poczucie tragiczności, że ból, pesymizm i powagę sytuacji należy wyartykułować w sposób dokładnie odwrotny, czyli przewrotnie. Niepoważnie, nieboleśnie, niesmutno. Czytelnik ma się bawić własnym smutkiem i nieporadnością, dziwnością istnienia i niepogodzeniem, poczuciem zagubienia i chaosu. Bo tylko tak można odnaleźć drogę (z jakichś Skierniewic do jakiegoś Nowego Świata), wytyczyć szlak w śnieżycy i wreszcie natknąć się na strychu na kawałki starej mapy. A wtedy ta poezja (i Foksa, i Bondara) może być jak podręczna taśma klejąca, która pomagałyby te kawałki skleić, a następnie wpisać uzyskaną całość w intymną, osobistą przestrzeń – ich wybór zaliczyć jako własny.

Pewnie że ktoś może narzekać na nieadekwatność lub niekompletność mapy czy też na zaskakujące niespodzianki ze strony rzeczywistości nieznajdującej właściwego wyrazu, ale to jest ryzyko immanentnie wpisane w przeżywanie świata jako dzieła, jako księgi, którą należy sobie wytłumaczyć i z mozołem odczytywać. Pewnie że taka mapa “może się skończyć”, że taka mapa może nie wystarczać, może wydać się owszem błyskotliwa, lecz w istocie niewiele mówiąca o świecie. Na szczęście Foks zdaje sobie sprawę z ulotności i tymczasowości, a także z tego, że zarówno jego własna propozycja, jak i propozycja całej poezji lat dziewięćdziesiątych była czymś przygodnym. To jest ujmujące i ostatecznie przekonuje do tego punktu widzenia. Dochodzi do tego dystans wobec tego, czego się dokonało i wobec tego, co nadal się robi. Trzeźwość spojrzenia, przenikliwa samoironia. Dostaje się też krytyce literackiej, która tych cech nie posiada, a ze śmiertelną powagą celebruje swoje gesty i w martwym kadrze unieruchamia coś żywego, wielobarwnego. Podejrzliwość i strategia kompromitacji dotyczy wszystkich i wszystkiego. Dlatego mówię, że ten typ mapy może po jakimś czasie już nie wystarczać. W końcu mało kto potrafi znieść trudy marszu pod dyktando kapryśnej, niepewnej i sobie przeczącej mapy.

4

Ale przecież Czapajew wreszcie wypłynął. Mamy okazję zapoznać się z tym mitycznym samizdatem, jakim był skierniewicki arkusz Foksa z roku 1989. Czy warto było wznawiać go po latach? Czy coś wnosi do oglądu poezji autora “Misternego trenu”? Wydaje mi się, że trzeba było wreszcie to przeczytać, żeby coś odczarować, zakpić także i z tej mitologii, bo żadnej rewelacji w tych wierszach nie znajduję. Prócz jednej: Foks był Foksem od samego początku. Już jako dwudziestolatek pisał cierpkie, ironiczne, kpiarskie teksty. Tyle tylko, że gustował raczej w wierszu wolnym emocyjnym, a dopiero potem zdecydował się na wiersz wolny zdaniowy, a nawet zaczął eksperymentować i wprowadzać implanty rodem z wiersza regularnego. Tak jak swego czasu Zadura swe zaskakujące sonety wypełniał codziennym niczym, tak samo Foks w klasycznie zarysowane strofy wpuszczał strzępy, wtręty i banalne konstatacje, dodatkowo potęgując wrażenie dyskomfortu poznawania i przeżywania rzeczywistości.

“Ważne są sceny z filmów, fragmenty cudzych wierszy oraz to, co kto powiedział” – usłyszałem od córki, która kilka lat temu czytała jakiś tomik Darka. Chciałbym tym stwierdzeniem zakończyć. Ważne są sceny z polskich i zagranicznych filmów, fragmenty znanych poematów polskich i niektórych wierszy amerykańskich oraz to, co ktoś do kogo rzekomo powiedział – szczególnie co ona powiedziała do niego, bo potem robi się z tego wiersze. A wiersze są po to, żeby je po latach przeceniać, tak jak Czapajew jest po to, żeby wreszcie którejś wiosny wypłynąć.

O AUTORZE

Karol Maliszewski

Urodzony w 1960 roku w Nowej Rudzie. Poeta, prozaik, krytyk literacki. Absolwent filozofii na Uniwersytecie Wrocławskim. Założyciel Noworudzkiego Klubu Literackiego „Ogma”. Laureat nagrody im. Marka Jodłowskiego (1994), nagrody im. Barbary Sadowskiej (1997), nagrody im. Ryszarda Milczewskiego-Bruno (1999). Nominowany do NIKE za zbiór krytyk literackich Rozproszone głosy. Notatki krytyka (2007). Pracuje w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Mieszka w Nowej Rudzie.

powiązania

Oddech wypełniony sensem

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca premierze książki towarzysząca premierze książki 100 wierszy wolnych z Ukrainy w tłumaczeniu Bohdana Zadury, wydanej w Biurze Literackim 2 maja 2022 roku.

WIĘCEJ

Wojna zmienia wszystko…

wywiady / O KSIĄŻCE Bohdan Zadura Karol Maliszewski

Rozmowa Karola Maliszewskiego z Bohdanem Zadurą, towarzysząca premierze książki 100 wierszy wolnych z Ukrainy, wydanej w Biurze Literackim 2 maja 2022 roku.

WIĘCEJ

„Swoje miejsce” obcości

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca premierze książki Wszystko dobrze Marii Krzywdy, wydanej w Biurze Literackim 7 marca 2022 roku.

WIĘCEJ

Dyskretne występy w celu wyrobienia sobie przewagi

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca premierze książki Odwrócona strefa, wydanej w Biurze Literackim 13 grudnia 2021 roku.

WIĘCEJ

Bojownicy bez broni, Przełykanie włosa i Pernambuco

nagrania / Stacja Literatura Ivan Wernisch Ján Ondruš Joanna Orska Karol Maliszewski Leszek Engelking Morten Nielsen Zbigniew Machej

Spotkanie wokół książek Bojownicy bez broni Mortena Nielsena, Przełykanie włosa Jána Ondruša i Pernambuco Ivana Wernischa z udziałem Bogusławy Sochańskiej, Zbigniewa Macheja, Leszka Engelkinga, Karola Maliszewskiego i Joanny Orskiej w ramach festiwalu Stacja Literatura 26.

WIĘCEJ

Wojna (pieśni lisów), Przepowieść w ścinkach, Gdyby ktoś o mnie pytał, Sekcja zabójstw

nagrania / Stacja Literatura Bohdan Zadura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki Joanna Mueller Karol Maliszewski Konrad Góra Marta Podgórnik

Spotkanie wokół książek Wojna (pieśni lisów), Przepowieść w ścinkach, Gdyby ktoś o mnie pytał i Sekcja zabójstw z udziałem Konrada Góry, Marty Podgórnik, Bohdana Zadury, Joanny Mueller i Karola Maliszewskiego w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

Zmyślony człowiek, Credo, Prawdziwe życie bohatera

nagrania / Stacja Literatura Bogusław Kierc Jan Stolarczyk Joanna Orska Joanna Roszak Karol Maliszewski Rafał Wojaczek Tadeusz Różewicz Tymoteusz Karpowicz

Spotkanie wokół książek Zmyślony człowiek Tymoteusza Karpowicza, Credo Tadeusza Różewicza i Prawdziwe życie bohatera Rafała Wojaczka z udziałem Joanny Roszak, Jana Stolarczyka, Bogusława Kierca, Joanny Orskiej i Karola Maliszewskiego w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

„Czekam na siebie za rogiem”. Kilka zdań o poezji Jána Ondruša

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca premierze książki Przełykanie włosa Jána Ondruša w tłumaczeniu Zbigniewa Macheja, wydanej w Biurze Literackim 6 kwietnia 2021 roku.

WIĘCEJ

Odkryć nieoczekiwaną bliskość

wywiady / O KSIĄŻCE Karol Maliszewski Zbigniew Machej

Rozmowa Karola Maliszewskiego ze Zbigniewem Machejem, towarzysząca premierze książki Przełykanie włosa, wydanej w Biurze Literackim 6 kwietnia 2021 roku.

WIĘCEJ

Ludzie ze Stacji

nagrania / Stacja Literatura Bogusław Kierc Dawid Mateusz Jerzy Jarniewicz Karol Maliszewski Katarzyna Szaulińska Konrad Góra Łukasz Dynowski Marta Podgórnik Robert Rybicki

Spotkanie wokół książki Ludzie ze Stacji w ramach festiwalu Stacja Literatura 25.

WIĘCEJ

Projekt wymiany ramek we wszystkich obrazkach

felietony / cykle PISARZY Karol Maliszewski

7. odcinek cyklu „Biuro Literackie: rok po roku” autorstwa Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

Źródło niezależnej, odkrywczej sztuki dla kolejnych pokoleń

felietony / cykle PISARZY Karol Maliszewski

6. odcinek cyklu „Biuro Literackie: rok po roku” autorstwa Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

Przyszłość poezji

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego, towarzysząca premierze almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2019, który ukazał się w Biurze Literackim 17 sierpnia 2020 roku.

WIĘCEJ

Chciałoby się powiedzieć, ale się milczy

felietony / cykle PISARZY Karol Maliszewski

5. odcinek cyklu „Biuro Literackie: rok po roku” autorstwa Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

Mordercze ballady

nagrania / Stacja Literatura Joanna Orska Karol Maliszewski Marta Podgórnik

Spotkanie wokół książki Mordercze ballady Marty Podgórnik z udziałem Marty Podgórnik, Joanny Orskiej i Karola Maliszewskiego w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Wiersz wychodzi z domu i nigdy nie wraca

felietony / cykle PISARZY Karol Maliszewski

4. odcinek cyklu „Biuro Literackie: rok po roku” autorstwa Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

Daj mu tam, gdzie go nie ma

felietony / cykle PISARZY Karol Maliszewski

3. odcinek cyklu „Biuro Literackie: rok po roku” autorstwa Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

O poezji wchodzącej w kontakt z energią życia…

wywiady / O KSIĄŻCE Karol Maliszewski Katarina Šalamun-Biedrzycka

Rozmowa Karola Maliszewskiego z Katariną Šalamun-Biedrzycką, towarzysząca wydaniu książki Otona Župančiča Kielich upojenia, w wyborze, przekładzie i z posłowiem Katariny Šalamun-Biedrzyckiej, która ukazała się w Biurze Literackim 15 czerwca 2020 roku.

WIĘCEJ

Poetyckie książki trzydziestolecia

nagrania / Stacja Literatura Anna Kałuża Jakub Skurtys Joanna Mueller Joanna Orska Karol Maliszewski

Spotkanie z udziałem Anny Kałuży, Karola Maliszewskiego, Joanny Mueller, Joanny Orskiej oraz Jakuba Skurtysa w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Wojaczek a „przyjemność” lektury

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca wydaniu książki Rafała Wojaczka Prawdziwe życie bohatera, która ukazała się w Biurze Literackim 11 maja 2020 roku.

WIĘCEJ

„Nowy” Różewicz: „Trzeba żyć bez Ojca”

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego, towarzysząca premierze książki Credo Tadeusza Różewicza w opracowaniu Jana Stolarczyka, która ukazała się w Biurze Literackim 29 stycznia 2020 roku.

WIĘCEJ

„Wszystkie niespokojne składnie”

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego, towarzysząca premierze książki Wtracenie Przemysława Suchaneckiego, która ukazała się w Biurze Literackim 31 grudnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Przeczytane, odhaczone, częściowo przeżyte. Nerwowy notatnik

debaty / ANKIETY I PODSUMOWANIA Karol Maliszewski

Głos Karola Maliszewskiego w debacie „Biurowe książki roku 2019”.

WIĘCEJ

Puste noce i 100 wierszy wypisanych z języka angielskiego

nagrania / Stacja Literatura Dawid Mateusz Jerzy Jarniewicz Karol Maliszewski

Spotkanie wokół książek Puste noce i 100 wierszy wypisanych z języka angielskiego z udziałem Jerzego Jarniewicza, Karola Maliszewskiego i Dawida Mateusza w ramach festiwalu Stacja Literatura 23.

WIĘCEJ

Sośnicki: wielokrotne symetrie

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Szkic Karola Maliszewskiego opublikowany w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Po szkodzie

nagrania / Stacja Literatura Bohdan Zadura Dawid Mateusz Karol Maliszewski

Spotkanie autorskie wokół książki Po szkodzie z udziałem Bohdana Zadury, Karola Maliszewskiego i Dawida Mateusza w ramach festiwalu Stacja Literatura 23.

WIĘCEJ

Język w ogniu (i trochę obok)

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego książki Chyba na pewno Jakuba Pszoniaka, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 1 kwietnia 2019 roku.

WIĘCEJ

Śmiertelne spotkanie (z balladą)

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego książki Mordercze ballady, która ukazała się w Biurze Literackim 7 stycznia 2019 roku.

WIĘCEJ

Biała środa 2009

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Podsumowanie projektów edukacyjnych 2008/2009, podczas którego uczestnicy spotkań z Karolem Maliszewskim zaprezentowali publiczności swoje wiersze.

WIĘCEJ

Czytanie kapryśne – o czytaniu wierszy w latach 90.

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Wykład Karola Maliszewskiego towarzyszący Pogotowiu poetyckiemu w sezonie 2008/2009.

WIĘCEJ

Wiersz doraźny: Dzień gniewu

utwory / premiery w sieci Grzegorz Wróblewski Jakub Kornhauser Joanna Mueller Karol Maliszewski Przemysław Owczarek Zbigniew Machej

Pozakonkursowy zestaw „Wierszy doraźnych 2018” autorstwa Jakuba Kornhausera, Zbigniewa Macheja, Karola Maliszewskiego, Joanny Mueller, Przemysława Owczarka, Grzegorza Wróblewskiego.

WIĘCEJ

Czytanie pojedyncze i zbiorowe

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Wykład Karola Maliszewskiego towarzyszący Pogotowiu poetyckiemu w sezonie 2008/2009.

WIĘCEJ

O czytaniu wierszy w latach 80.

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Wykład Karola Maliszewskiego towarzyszący Pogotowiu poetyckiemu w sezonie 2008/2009.

WIĘCEJ

O czytaniu wierszy w latach 70.

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Wykład Karola Maliszewskiego towarzyszący Pogotowiu poetyckiemu w sezonie 2008/2009.

WIĘCEJ

„W pierwszym dniu po końcu świata”. O wierszach Michała Domagalskiego

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego książki Poza sezonem Michała Domagalskiego, która ukazała się w Biurze Literackim 23 lipca 2018 roku.

WIĘCEJ

O czytaniu wierszy w pociągu

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Wykład Karola Maliszewskiego towarzyszący Pogotowiu poetyckiemu w sezonie 2008/2009.

WIĘCEJ

O czytaniu wierszy opornym

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Wykład Karola Maliszewskiego towarzyszący Pogotowiu Poetyckiemu w sezonie 2008/2009.

WIĘCEJ

Czytanie wiersza, czytanie człowieka

dzwieki / WYDARZENIA Karol Maliszewski

Wykład Karola Maliszewskiego towarzyszący Pogotowiu poetyckiemu w sezonie 2008/2009.

WIĘCEJ

Od Be do Zet

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca premierze almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2016, wydanego w Biurze Literackim 6 lutego 2017 roku, a w wersji elektronicznej 25 grudnia 2017 roku.

WIĘCEJ

W głąb „czarnej dziury”

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca premierze e-booka Telefon z antypodów. Wiersze z młodości w epoce minionej (1978-1990), wydanej w Biurze Literackim 8 marca 2016 roku.

WIĘCEJ

Niech leci, kto zechce

wywiady / O KSIĄŻCE Karol Maliszewski Szymon Słomczyński

Rozmowa Karola Maliszewskiego z Szymonem Słomczyńskim towarzysząca premierze książki Dwupłat, która ukazała się 1 czerwca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ

Całkiem zwyczajna świętość

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego towarzyszący premierze książki Być może należało mówić (1984-2012) Jacka Podsiadły.

WIĘCEJ

Notatki o nowej książce Filipa Zawady

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego towarzyszący premierze książki Pod słońce było Filipa Zawady, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 31 grudnia 2014 roku.

WIĘCEJ

Mój Falkiewicz

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego towarzyszący premierze książki ta chwila Andrzeja Falkiewicza.

WIĘCEJ

Nadjeżdża nadzieja, nadchodzi Poeta

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego towarzyszący premierze książki Nadjeżdża Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ

"narracja zawsze będzie spiskować"

recenzje / KOMENTARZE Karol Maliszewski

Karol Maliszewski, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Dawida Kujawy.

WIĘCEJ

Nie ma powrotu

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Fragment posłowia Karola Maliszewskiego z almanachu Powrót Barbarzyńców i nie.

WIĘCEJ

Świadectwo ukończenia Technikum Poezji

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego z książki Preparaty Przemysława Witkowskiego.

WIĘCEJ

I to ma być liryka? [fragmenty]

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego o poezji Justyny Bargielskiej.

WIĘCEJ

Sajgon. Instrukcja obsługi

recenzje / KOMENTARZE Karol Maliszewski

Autorski komentarz Karola Maliszewskiego towarzyszący premierze książki Sajgon.

WIĘCEJ

O gubionych

recenzje / NOTKI I OPINIE Anna Kałuża Bogusław Kierc Grzegorz Jankowicz Justyna Sobolewska Karol Maliszewski Konrad Wojtyła Piotr Czerniawski Tomasz Pułka

Komentarze Piotra Czerniawskiego, Grzegorza Jankowicza, Anny Kałuży, Bogusława Kierca, Karola Maliszewskiego, Edwarda Pasewicza, Tomasza Pułki, Justyny Sobolewskiej i Konrada Wojtyły.

WIĘCEJ

O Wszystko

recenzje / NOTKI I OPINIE Karol Maliszewski Maciej Melecki Maciej Robert Zbigniew Machej

Komentarze Karola Maliszewskiego, Macieja Meleckiego, Zbigniewa Macheja, Macieja Roberta.

WIĘCEJ

O Drażniących przyjemnościach

recenzje / NOTKI I OPINIE Anna Kałuża Karol Maliszewski Wojciech Wilczyk

Komentarze Grzegorza Hetmana, Anny Kałuży, Karola Maliszewskiego, Wojciecha Wilczyka.

WIĘCEJ

O Czystej ziemi

recenzje / NOTKI I OPINIE Bartosz Sadulski Justyna Sobolewska Karol Maliszewski Maciej Robert Tomasz Fijałkowski

Komentarze Karola Maliszewskiego, Macieja Roberta, Justyny Sobolewskiej, Tomasza Fijałkowskiego, Bartosza Sadulskiego.

WIĘCEJ

O Hurtowni ran i Wierszach ludowych

recenzje / NOTKI I OPINIE Adam Wiedemann Karol Maliszewski Marcin Świetlicki

Komentarze Adama Wiedemanna, Marcina Świetlickiego, Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

O Białym tygodniu

recenzje / NOTKI I OPINIE Karol Maliszewski Miłosz Biedrzycki Rafał Skonieczny Wojciech Bonowicz

Komentarze Karola Maliszewskiego, Wojciecha Bonowicza, Rafała Skoniecznego, Miłosza Biedrzyckiego, Jarosława Nowosada.

WIĘCEJ

O Małych cieniach wielkich czarnoksiężników

recenzje / NOTKI I OPINIE Bogusław Kierc Jacek Gutorow Karol Maliszewski

Komentarze Jacka Gutorowa, Karola Maliszewskiego i Bogusława Kierca.

WIĘCEJ

O Skądinąd

recenzje / NOTKI I OPINIE Dagmara Sumara Julia Szychowiak Justyna Sobolewska Kamil Zając Karol Maliszewski

Komentarze Julii Szychowiak, Karola Maliszewskiego, Justyny Sobolewskiej, Dagmary Sumary, Kamila Zająca.

WIĘCEJ

O Wyborze większości i Wierszach z okolic

recenzje / NOTKI I OPINIE Adam Wiedemann Karol Maliszewski Marian Stala Radosław Kobierski Rafał Rżany

Komentarze Adama Wiedemanna, Mariana Stali, Artura Grabowskiego, Radosława Kobierskiego, Karola Maliszewskiego, Rafała Rżanego.

WIĘCEJ

O Wycieczkach krajoznawczych

recenzje / NOTKI I OPINIE Karol Maliszewski Krzysztof Siwczyk Marta Podgórnik

Komentarze Karola Maliszewskiego, Krzysztofa Siwczyka, Marty Podgórnik.

WIĘCEJ

O Rozbiórce

recenzje / NOTKI I OPINIE Anna Kałuża Justyna Sobolewska Karol Maliszewski Piotr Śliwiński

Komentarze Anny Kałuży, Justyny Sobolewskiej, Piotra Śliwińskiego i Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

O Pocałunku na wstecznym

recenzje / NOTKI I OPINIE Anna Kałuża Karol Maliszewski Łukasz Jarosz Tomasz Ważny

Komentarze Karola Maliszewskiego, Tomasza Ważnego, Anny Kałuży i Łukasza Jarosza.

WIĘCEJ

Liryczna brzytwa Ockhama

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego z książki Brzytwa Ockhama Jacka Dehnela

WIĘCEJ

O Brzytwie okamgnienia

recenzje / NOTKI I OPINIE Darek Pado Jakub Winiarski Julia Fiedorczuk Karol Maliszewski Kuba Mikurda

Komentarze Kuby Mikurdy, Karola Maliszewskiego, Julii Fiedorczuk, Jakuba Winarskiego i Darka Pado.

WIĘCEJ

Wchodzenie ze światłem

recenzje / ESEJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego z książki Plankton Bogusława Kierca.

WIĘCEJ

Barbarzyńca dla intelektualistów (a może odwrotnie)

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Recenzja Karola Maliszewskiego towarzysząca premierze książki Wiersze zebrane (tom 3) Bohdana Zadury, wydanej w Biurze Literackim 13 lutego 2006 roku.

WIĘCEJ

Nowa poezja. Mały przewodnik po tendencjach i stylach

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony twórczości Andrzeja Sosnowskiego.

WIĘCEJ

Foks, dziwny jest ten wiersz

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony książce Przecena map Darka Foksa.

WIĘCEJ

WNP: Warszawa – Nieborów – Polska

recenzje / KOMENTARZE Darek Foks

Autorski komentarz Darka Foksa poświęcony książce Przecena map.

WIĘCEJ

Foks, dziwny jest ten wiersz

recenzje / IMPRESJE Karol Maliszewski

Esej Karola Maliszewskiego poświęcony książce Przecena map Darka Foksa.

WIĘCEJ

Lata walki

recenzje / ESEJE Agata Pyzik

Recenzja Agaty Pyzik z książki Po debiucie. Dziennik krytyka Karola Maliszewskiego, która ukazała się w miesięczniku “Lampa”.

WIĘCEJ

Karol Maliszewski, Po debiucie

recenzje / ESEJE Agnieszka Wolny-Hamkało

Recenzja Agnieszki Wolny-Hamkało z książki Po debiucie. Dziennik krytyka Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

Wszystko jest Sajgonem

recenzje / ESEJE Jacek Bierut

Recenzja Jacka Bieruta z książki Sajgon Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

Proces marginalizacji, spychania i odpychania Inności

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Skurtys Mateusz Kotwica

Z Jakubem Skurtysem o książce Sajgon rozmawia Mateusz Kotwica.

WIĘCEJ

Poezja terapeutyczna, miłująca krytyka

recenzje / ESEJE Agnieszka Wolny-Hamkało

Recenzja Agnieszki Wolny-Hamkało z książki Po debiucie. Dziennik krytyka Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

Odkrywanie nowej rudy krytyki

recenzje / ESEJE Grzegorz Czekański

Recenzja Grzegorza Czekańskiego z książki Po debiucie. Dziennik krytyka Karola Maliszewskiego.

WIĘCEJ

O Po debiucie

recenzje / NOTKI I OPINIE Agnieszka Wolny-Hamkało Bartosz Sadulski Grzegorz Jankowicz Przemysław Witkowski

Komentarze Agnieszki Wolny-Hamkało, Grzegorza Jankowicza, Bartosza Sadulskiego, Przemysława Witkowskiego.

WIĘCEJ