wywiady / O PISANIU

Jakby w kamieniu

Patryk Czarkowski

Roman Honet

Z Patrykiem Czarkowskim o książce Połów. Poetyckie debiuty 2012 rozmawia Roman Honet.

Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Roman Honet: Z jednej strony w swoich wierszach mówisz cicho, to znaczy dla mnie twój głos częściowo tak brzmi: szept do bliskiej osoby. Z drugiej: włączasz się do powszechnej rozmowy o literaturze, w której już dużo zostało powiedziane. Tak czytam choćby twoje nawiązanie do znanego wiersza Różewicza. Zabranie głosu w dyskusji może również oznaczać, że chce się dyskusję zakończyć. Jak na to patrzysz: które tematy w polskiej liryce uznałbyś za wyczerpane, a które – przeciwnie, wymagają słów?

Patryk Czarkowski: Nie mam pewności… masz na myśli “Warkoczyk”? Ja sądzę, że tej dyskusji nie da się zakończyć. I tego tematu szybko nie wyczerpiemy. I nie dlatego, że o Szoa “nie wolno zapomnieć”. Może właśnie wolno. Ale nie o tym… Nie wyczerpiemy, bo perspektywa się zmienia. Piękno, wielkość, prawda wiersza Różewicza polega na tym, że ten “mysi ogonek” mógł należeć np. do córeczki jakiegoś jego starszego kolegi. Albo do znanej mu – choć sporo młodszej – dziewczyny. Mógł naprawdę! To go dotyczyło bezpośrednio. A gdybym ja to napisał, byłby to – może nie pusty – ale jednak: tylko efekt; taki… ot, wzruszający dodatek. W ogóle wątpliwe, czy mógłbym, czy dałbym sobie prawo – taki napis… Więc mój wiersz jest o czymś innym. Ma inną perspektywę. I za trzydzieści lat, rodzący się dziś w jakiejś Wólce Plebańskiej poeta, będzie miał jeszcze inną perspektywę. Być może: niewyobrażalnie inną. Więc z tymi tematami to jest trudna sprawa. Odruchowo chciałem powiedzieć, że człowiek. Że człowiek jest takim niewyczerpanym tematem; bo się zmienia. Nie wiem, czy się ze mną zgodzisz, ale wydaje mi się, że nasza ewolucja bardzo przyspieszyła gdzieś w początkach XIX wieku. A od – powiedzmy – 25-35 lat to już jest coś niemal namacalnego. Ale to głupia odpowiedź, bo niczego nie rozstrzyga. Zmienia się wszystko wokół nas. Przyroda… jest podobno coś takiego jak ekopoezja… Swoją drogą – kto wymyśla te nazwy? I po co?! Może więc raczej odwrotnie – pisać o tym, co niezmienne? Bóg? Ale to też nie takie pewne; nie tak znowu stałe. Ten Chrystus; paruzja.

No właśnie. To raczej środki, języki się zużywają – nie tematy. Ale tu się otwiera ogromny problem formy. Nie tyle: “o czym?”, ile: “jak?” nie pisać. Mnie np. kompletnie nie interesuje używanie mniej lub bardziej rygorystycznych, określonych form wiersza. Te wszystkie sonety, oktostychy, haiku… A to, że trzynastozgłoskowiec; a to, że rymy okalające… “A że nie wiadomo dlaczego…”

Ale to jest temat, o którym boję się mówić… Bo to we mnie nieustannie pracuje, pulsuje już od dobrych kilku lat. Jak to jest, że np. w malarstwie rygor mnie pociąga, a w poezji odpycha?… Nie wiem. Tu oczywiście pojawia się pytanie: co się rozumie przez “rygor”? Bo rygorem może być doprowadzanie wiersza nad przepaść; destylowanie; jakby w kamieniu – rzeźbienie wiersza. I na ten rygor ja się godzę. Ale to jest docieranie do sensu; kształtowanie sensu. A nie: wlewanie sensu w kształt… Rozgadałem się, a nie wiem, czy na temat…

Różewicz, tak się utarło, pisał po Oświęcimiu, owszem, ale załóżmy, że teraz poeci piszą przed Oświęcimiem, a Różewicz nawet o tym nie wie. Zresztą nie musi: Różewicza holokaust – jak słusznie zauważyłeś – mógł dotyczyć bezpośrednio, rozgrywał się równolegle z jego życiem. Może problem tkwi w tym, że oni sami – z różnych powodów ciągle zapatrzeni w przeszłość – nie wiedzą? Obudziłeś we mnie taką myśl: obecnie widzę, że Szoa wykorzystują pisarze, nie mam na myśli historyków, którzy równie dobrze mogliby pisać o ofiarach Konga króla Leopolda. Oni o holokauście nie zaświadczają ze względu na czas, kiedy się urodzili – oni go obsługują: ze względu na popularność. Tu można zapytać: wprost: czy nie mój czas jest rzeczywiście na tyle ważny, żebym mógł prześlepić swój? Nie mówię o twoim nawiązaniu, mówię o zjawisku, o ile je dostrzegasz, może to ja niedobrze patrzę. Zwłaszcza że sam wspominałeś o szybkości zmian, żeby nie rozdrabiać się na technologię, naukę itp., nazwijmy je całościowymi, zatem czy ty w swoich wierszach chciałbyś mówić o tych zmianach? Zasługują na słowo? W końcu dotyczą cię bezpośrednio…

Zasługują na słowo. I mam kilka wierszy, które o tych, szeroko rozumianych, zmianach mówią. Najczęściej o lęku przed nimi; albo o bezradności. Mówią o tzw. nowych technologiach, o aborcji, o Chrystusie ze Świebodzina. “chrystus w środku pola-/ światowid czy bałwan/ przestaje być Słowem”. Ale tych wierszy jest rzeczywiście niewiele. Natomiast jeszcze o Zagładzie… Myślę, że to jest nieprawdopodobnie skomplikowana sytuacja, skomplikowany układ zależności i odniesień. Ta popularność Zagłady jako tematu… Ten rodzaj mody… Zgadzam się. Niestety. Mówię “niestety” bo to i okropne i żałosne. Ale tu pewnie warto byłoby zapytać o przyczyny. Tzn.: czy to nie jest, u niektórych, jakieś podskórne, nieświadome szukanie w sobie żydowskości. A po drugie: to jest temat już tak zbrukany… W sensie zagadania, banałów, babrania się we wspólnym “smutnym” błotku – a jednocześnie ciągle jeszcze nieprzepracowany… Że domaga się interpretacji; albo reinterpretacji. Jak ja czytam wywiad, jaki przeprowadził kiedyś w “Kwartalniku Artystycznym” ze Stefanem Chwinem Grzegorz Kalinowski; albo szkic Chwina z ostatniego numeru tego pisma – to wraca do mnie nadzieja, wraca przekonanie, że są jeszcze ludzie myślący odważnie i nie tylko szeroko, ale w głąb rzeczy. A do tego wszystkiego dochodzi jeszcze trzeci problem. Może jest tak, że pisarze pomijają swoją teraźniejszość, z takich samych powodów, z których – gdyby pisali “o” literaturze – byliby raczej historykami niż krytykami literackimi. To kwestia może trochę refleksu, może radzenia sobie z brakiem dystansu… Wiesz, mnie kiedyś Marek Skwarnicki mówił: pisz o tych problemach, jakie masz – z pracą, że studia nic nie dają itp. A ja sobie myślę, że to są rzeczy przejściowe – niech gazety o tym piszą. Rozumiesz. Że gdybym był dziennikarzem, felietonistą… To jest kwestia doboru gatunku. I jak wspomniałeś Kongo… Ja pracuję ostatnio nad zbiorem takich króciutkich opowiadań – i tam poruszam problem swojej pracy i problem Korei Północnej i tego jak wpływa na mnie – podkreślam: wpływa, ciągle! – PRL. Ale proza to inny żywioł. Mój wiersz – na razie – nawet nie jest w stanie o tym pomyśleć; o pracy, o IV RP etc. Bo to by trzeba było reanimować Nową Falę – pewnie z jej ironią. A ja ironii się boję. Ironia to niewola, to język niewolników. I oni tak mówili; i bardzo słusznie – wszystko się zgadza. Frommowska Wojna w człowieku – nekrofilia i biofilia. Ja Krynickiego tak czytam – w znacznym stopniu przez Fromma. On ma zresztą piękny wiersz “Czytają Fromma”. Wszystko się zgadza – upodlenie, uprzedmiotowienie człowieka przez totalitaryzmy.

Albo trzeba byłoby jakimś przepracowanym, przekręconym brulionem… Który, o czym ci kilka tygodni temu wspomniałem, odrzuciłem już na samym początku swoich poszukiwań wzorców. Oni mi się wtedy dość spodobali, ale – może właśnie dlatego – z miejsca wiedziałem, że to nie ta droga. Hm… Trochę trudno mi odpowiedzieć na twoje pytanie, bo tu wchodzą w grę bardzo subtelne różnice. I dochodzą coraz to nowe wątki. Bo już z tego, co powiedziałem, wynika, że ja może ironię w prozie dopuszczam… Mnie samego to dziwi. Gdybyś przeczytał kilka tych opowiadanek, to pewnie w życiu nie pomyślałbyś, że to ja mogłem je napisać. Nie wiem – może jest w tym coś ze “zniżania świętej mowy”. W tym sensie, że poezja jest bardziej ze sfery sacrum niż proza. A dlaczego? Może wynika z najgłębszych pokładów. Może jest jak proces wydobycia. Warstwy, warstwy. Ja drążę tunele, a ktoś wchodzi, świeci sobie (jak ma czym) maca, ocenia, wydobywa.

Wspominając o malarstwie, powiedziałeś o rygorze. Którzy malarze są dla ciebie rygorystyczni? Pomijając reguły z podręczników do historii sztuki: w jaki sposób – na własny użytek – rozróżniasz rygor od spontaniczności?

Rygorystyczny był Pollock; rygorystyczny był Nowosielski. Rygorystyczny jest prawdopodobnie Adam Wsiołkowski. Świadomie wymieniam ludzi tworzących w XX (XXI) wieku. I celowo – bardzo różnych. Rygor to dla mnie nałożenie na siebie pęt. Pęt, które mnie usuwają z dzieła. Ale! Ale nie są tematem tego dzieła; nie zasłaniają go! Nie widzę ich. To bardzo ważny warunek. Paradoksalnie: prace właśnie takich twórców są nie do pomylenia z innymi. Wiemy od razu, kto to namalował. I to jest kolejna tajemnica.

W życiu można zajmować się wieloma rzeczami. Dlaczego, zamiast na przykład pograć sobie w “Diablo” III, piszesz wiersze?

Nigdy nie grałem w “Diablo”… (Wiem – to nie do pomyślenia). Ale to oczywiście tylko figura… Myślę, że dzięki pisaniu, można postawić więcej pytań. I to jest dla mnie kluczowe. A poza wszystkim… Jest tu jednak jakiś element… wewnętrznego przymusu; potrzeby. Nie wiem skąd się bierze – ale jest.

Zostawmy więc pisarskie przymusy, potrzeby, dyscypliny i satysfakcje. “Diablo” również włóżmy między lżejszą część naszej rozmowy, ale mimo to chciałem zapytać, czy spotykasz się z sobą także w świecie niezwiązanym ze sztuką? Tak bywa: jeden człowiek lubi chodzić na mecze i pisać, drugi całe życie buduje wokół pisania: obaj mogą być świetnymi pisarzami, dla sztuki to bez znaczenia. A może nie?

Tak, spotykam się. Ale nie na zasadzie hobby. Spotykam się ze sobą głównie w górach. Ale w ogóle – w związku z… żywiołami. Obsesyjnie lubię ogień. I lubię ziemię; w sensie gruntu, piasku… Dotykać – czy sucha, czy chłodna, czy miękka. I ten ogień i ziemia to są takie dwa żywioły bezpieczne. Niezwykle ważny jest dla mnie wiatr – ale bardzo mnie niepokoi; i wzrusza. A wody się boję. Ciągnie mnie do niej, ale się jej boję. No i tak to wygląda, że czasem sobie siedzę na trawie i ekscytuję się jak głupek… Że to źdźbło ma taki kolor, a tamto inny. Że zobaczyłem muchę, która cała była w kolorze rdzy. Taka właściwie brunatna. (Potem się dowiedziałem, że po prostu jest taki gatunek)…

A czy dla sztuki to bez znaczenia? Bez znaczenia – w tym sensie, że każda potwora znajdzie… Ale już na kształt sztuki, to ma – moim zdaniem – ogromny wpływ. Przykładem niech tu będzie poezja Andrzeja Sosnowskiego i to, co mówi on o archiwum, podróżach itd.

“Mów prawdę” – zapisałeś w wierszu. Mocna deklaracja. Chciałem zapytać, co to dla ciebie znaczy: prawda w wierszu?

To jest ogromny problem i nie wiem, czy będę umiał powiedzieć coś sensownego. Właściwie “prawda w wierszu” to to samo, co poza wierszem. (O ile oczywiście nie myślisz o – po prostu – użyciu słowa “prawda” w wierszu…). Nie jestem zwolennikiem oddzielania tego, co “literackie”, od tego, co “życiowe”. Blisko mi do twierdzenia, że takie oddzielanie jest bzdurne. “Prawda w wierszu” jest wtedy, kiedy wiersz “działa”. Nie chcę powiedzieć, że ona się w wierszu wydarza. Właściwie – ona się w wierszu przydarza. Można próbować ją do wiersza przenieść. Przetłumaczyć na wiersz. Ale to się dzieje na etapie powstawania tekstu. Zasiewa się. I jeśli ziarno będzie zdrowe, nie trafi na skałę i w pobliżu zabraknie głodnych ptaków, to…

Ale po napisaniu… Wiersz to już świat. Jak człowiek, patyk i obraz. Nie uważam wiersza za coś “meta-“. Wiersz nie jest metatekstem rzeczywistości. Jest jej częścią. I prawda w nim występuje tak samo, jak w niej.

Wobec tego na ile twoje wiersze mają podstawy biograficzne, chodzi mi o pewien wymiar pochodzący z obserwacji, powstający pod wpływem impulsu, który przychodzi raczej wtedy, gdy idziesz po ulicy, niż gdy siadasz do pisania?

Funkcjonują właściwie tylko w tym wymiarze. To wszystko jest: z ulicy, z łóżka… Nie wolno mi kłamać. Co innego konfabulacja, na którą nie ma się wpływu. I to jest bardzo interesujący temat. Niepokojący i interesujący. Ale wracając do tych impulsów… Czasami przydarzają się na długo przed powstaniem wiersza. Ale to potem mdli, albo ogłusza. Albo fizycznie, dosłownie zatrzymuje. Aż doprowadza do pisania. To są bardzo biologiczne, fizjologiczne relacje, reakcje.

Czy zmiany, o których mówi się w związku z pokoleniem “brulionu”, ta – w największym skrócie – prywatność zastępująca powinność, są dla ciebie jakimś punktem odniesienia, czy może już historią literatury?

“Brulion” to była reakcja – może nieco zbyt histeryczna. Ale ja się im nie dziwię. “Tu” się im już ulewało, “tam” się zachłysnęli… I udało się wpuścić nieco świeżości. Udało? Nie wiem. Mam też wątpliwości, czy ta opozycja: prywatność-powinność jest obligatoryjna. Jeśli już się nią posłużymy, to ja staję po stronie prywatności z natury rzeczy. O tym wspomnieliśmy już troszkę wcześniej. Tylko że nie muszę pisać, że wstałem o 9:05 i spóźniłem się na “4”, w drodze do S., żeby to był wiersz osobisty i współczesny. Ja przepraszam. Bo kogo to właściwie interesuje. I przecież jak ten nieszczęsny O’Hara pisał coś tam o jakiejś tam kawiarni, to chyba nie po to, żeby jej zrobić reklamę, i nie, bo to kogoś interesuje – tylko właśnie przeciwnie. “Wiem, że gówno was obchodzę, ale ja siebie obchodzę najbardziej”. Czy nie? Czy ja się mylę?

No i mamy: “niczego o nas nie ma w konstytucji” – wspaniałe. I przecież później (i już innym językiem): “ja nikogo nie lubię oprócz siebie”. I o to tu chodzi, a nie o cyferki. I niby to truizm – tylko jakoś w wierszach tej świadomości nie widać.

Dziękuję za rozmowę.

I ja – bardzo ci dziękuję.

O AUTORACH

Patryk Czarkowski

Urodzony w 1982 roku w Białej Podlaskiej, poeta; publikował w „8. Arkuszu Odry”, „Frazie”, „Kwartalniku Artystycznym”, „Podlaskim Kwartalniku Kulturalnym” i „Zeszytach Literackich”. Laureat Połowu 2012. Stypendysta Fundacji Grazella im. Marii Anny Siemieńskiej (2013). Laureat Nagrody Poetyckiej im. Anny Świrszczyńskiej (Kraków 2015), dzięki której ukazał się jego debiutancki tomik wierszy Precyzja roślin (Universitas 2015). Mieszka w Krakowie.

Roman Honet

Urodził się w 1974 roku. Poeta, w latach 1995-2008 redaktor dwumiesięcznika „Studium” oraz książek publikowanych w bibliotece tego pisma. Wydał tomy: alicja (1996), Pójdziesz synu do piekła (1998), „serce” (2002), baw się (2008), moja (wiersze wybrane, 2008), piąte królestwo (2011), świat był mój (2014). Redaktor antologii Poeci na nowy wiek (2010) i Połów. Poetyckie debiuty. Współredaktor Antologii nowej poezji polskiej 1990-2000 (2004). Nominowany do Nagrody literackiej Nike 2009, Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius 2009 oraz Nagrody Literackiej Gdynia 2012. Laureat (ex aequo z Jackiem Podsiadło) Nagrody im. Wisławy Szymborskiej 2015 za tom świat był mój. Jego wiersze tłumaczono na angielski, duński, hiszpański, litewski, niemiecki, norweski, rosyjski, słoweński, ukraiński, słowacki, włoski. Prowadzi zajęcia w SLA na Wydziale Polonistyki UJ.

powiązania

Pamięć rozmawia z wiatrem

nagrania / Stacja Literatura Roman Honet

Czytanie z książki Pamięć rozmawia z wiatrem z udziałem Romana Honeta w ramach festiwalu Stacja Literatura 24.

WIĘCEJ

Czysty układ

wywiady / O PISANIU Joanna Mueller Roman Honet

Rozmowa Romana Honeta z Joanną Mueller, opublikowana w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Pamięć rozmawia z wiatrem

utwory / zapowiedzi książek Roman Honet

Fragment zapowiadający książkę Pamięć rozmawia z wiatrem Romana Honeta, która wkrótce ukaże się w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

Trzeba walczyć do końca

wywiady / O PISANIU Robert Rybicki Roman Honet

Zapis rozmowy Romana Honeta z Robertem Rybickim, opublikowanej w cyklu prezentacji najciekawszych archiwalnych tekstów z dwudziestopięciolecia festiwalu Stacja Literatura.

WIĘCEJ

Poezja z nagrodami: świat był mój

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Roman Honet odpowiada na pytania w ankiecie dotyczącej książki świat był mój, wydanej w Biurze Literackim 28 kwietnia 2014 roku, a w wersji elektronicznej 5 grudnia 2018 roku. Książka ukazuje się w ramach akcji „Poezja z nagrodami”.

WIĘCEJ

rzeczy używane

dzwieki / RECYTACJE Roman Honet

Wiersz z tomu świat był mój, zarejestrowany podczas spotkania “Odsiecz” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Symulacja świata

nagrania / Stacja Literatura Kacper Bartczak Maciej Jakubowiak Martyna Buliżańska Roman Honet Szymon Słomczyński

Spotkanie autorskie w ramach festiwalu Stacja Literatura 22, w którym udział wzięli Kacper Bartczak, Martyna Buliżańska, Roman Honet, Szymon Słomczyński i Maciej Jakubowiak.

WIĘCEJ

Tribute to John Ashbery

nagrania / Stacja Literatura Asja Bakić Bagio Guerra Bogusław Kierc Dawid Mateusz Joanna Mueller John Ashbery Kacper Bartczak Llŷr Gwyn Lewis Lynn Suh Marcin Sendecki Radosław Jurczak Roman Honet Ryan van Winkle Szymon Słomczyński Tomasz Bąk

Spotkanie autorskie “Tribute to John Ashbery” w ramach festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ

Poczucie łączności

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Roszak Roman Honet

Rozmowa Romana Honeta z Joanną Roszak, towarzysząca premierze książki Przyszli niedokonani, wydanej nakładem Biura Literackiego 5 lutego 2018 roku.

WIĘCEJ

W literaturze zawsze zostaje się w tyle

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Winiarski Roman Honet

Rozmowa Jakuba Winiarskiego z Romanem Honetem, towarzysząca premierze książki ciche psy, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 21 sierpnia 2017 roku.

WIĘCEJ

matka współczesna

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Autorski komentarz Romana Honeta w ramach cyklu „Historia jednego tekstu”, towarzyszący premierze książki ciche psy, wydanej w Biurze Literackim 21 sierpnia 2017 roku.

WIĘCEJ

jabłonie

dzwieki / RECYTACJE Roman Honet

Wiersz z tomu świat był mój, zarejestrowany podczas spotkania “Odsiecz” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

[moja mała przyjaciółka…]

nagrania / Złodzieje wierszy Roman Honet

Wiersz z książki baw się. Klip zrealizowany w ramach konkursu “Etiuda z wierszem” dla studentów wrocławskiej ASP.

WIĘCEJ

Ciche psy (2)

utwory / zapowiedzi książek Roman Honet

Fragment zapowiadający książkę Ciche psy Romana Honeta, która ukaże się w Biurze Literackim 4 września 2017 roku.

WIĘCEJ

Wiersz na święta: kołyska dla króla

utwory / zapowiedzi książek Roman Honet

Poemat pochodzi z książki Ciche psy Romana Honeta, która ukaże się w przyszłym roku w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

Milczenie, powrót, śmierć, dzieciństwo

wywiady / O KSIĄŻCE Grzegorz Czekański Roman Honet

Z Romanem Honetem o książce baw się rozmawia Grzegorz Czekański.

WIĘCEJ

otworzyłem sen nie mój, lato 1991. golden boy

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Komentarz Romana Honeta do wierszy “otworzyłem sen nie mój” i “lato 1991. golden boy” z tomu baw się, który ukazał się nakładem Biura Literackie 9 czerwca 2008 roku.

WIĘCEJ

Otworzyłem sen nie mój

dzwieki / RECYTACJE Roman Honet

Wiersz z tomu baw się, zarejestrowany podczas spotkania “Moje likwidacje” na festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

baw się

nagrania / Między wierszami Roman Honet

Joanna Orska, Agnieszka Wolny-Hamkało i Radosław Wiśniewski o czwartym tomie poetyckim Romana Honeta; rozmowa z Autorem oraz klip do wiersza „Korona” w reżyserii Anny Jadowskiej.

WIĘCEJ

[moja mała przyjaciółka…]

nagrania / Złodzieje wierszy Roman Honet

Wiersz z książki baw się (2008). Klip zrealizowany w ramach konkursu “Etiuda z wierszem” dla studentów wrocławskiej ASP.

WIĘCEJ

Dyskusja „Barbarzyńcy czy nie. Dwadzieścia lat po przełomie”

nagrania / Między wierszami Bohdan Zadura Darek Foks Dariusz Nowacki Justyna Sobolewska Krzysztof Jaworski Piotr Czerniawski Piotr Śliwiński Roman Honet

Port Wrocław 2009: wypowiedzi Dariusza Nowackiego, Piotra Śliwińskiego, Justyny Sobolewskiej, Piotra Czerniawskiego, Darka Foksa, Krzysztofa Jaworskiego, Bohdana Zadury, Romana Honeta.

WIĘCEJ

Czytajcie sami

recenzje / ESEJE Roman Honet

Recenzja Romana Honeta z książki Dialog w ciemności Władysława Sebyły w wyborze Wojciecha Bonowicza.

WIĘCEJ

Opisywanie pobytów w kolejnych systemach wartości i systemach obłudy

recenzje / ESEJE Roman Honet

Połów 2011. Fragment eseju Romana Honeta Nie łączyć, nie dzielić – o poezji Szymona Domagały-Jakucia.

WIĘCEJ

Odsiecz

nagrania / Z Fortu do Portu Filip Zawada Marta Podgórnik Roman Honet

Zapis spotkania autorskiego “Odsiecz” z Romanem Honetem, Martą Podgórnik i Filipem Zawadą w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ

Cztery razy (o) Naraz

recenzje / KOMENTARZE Anna Kałuża Katarzyna Fetlińska Marta Podgórnik Roman Honet

Komentarze Marty Podgórnik, Katarzyny Fetlińskiej, Anny Kałuży, Romana Honeta do wierszy z książki Julii Szychowiak Naraz, wydanej w Biurze Literackim 4 kwietnia 2016 roku.

WIĘCEJ

Kobieta, muzyka, liryka i pies

wywiady / O KSIĄŻCE Artur Burszta Roman Honet

Rozmowa Artura Burszty z Romanem Honetem, towarzysząca premierze książki rozmowa trwa dalej, wydanej w Biurze Literackiem 8 marca 2016 roku.

WIĘCEJ

Myśląc o zmienności

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Autorski komentarz Romana Honeta w ramach cyklu „Historia jednego wiersza”, towarzyszący premierze książki rozmowa trwa dalej, wydanej w Biurze Literackim 8 marca 2016 roku.

WIĘCEJ

miesiąc nieśmiertelnych

dzwieki / RECYTACJE Roman Honet

Wiersz z tomu świat był mój, zarejestrowany podczas spotkania „Odsiecz” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ

Żeby wrzał

dzwieki / RECYTACJE Roman Honet

Wiersz z tomu baw się, zarejestrowany podczas spotkania “Moje likwidacje” na festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

Pieśń o powrotach, całości i częściach

dzwieki / RECYTACJE Roman Honet

Wiersz z tomu baw się, zarejestrowany podczas spotkania “Moje likwidacje” na festiwalu Port Wrocław 2009.

WIĘCEJ

Komentarz do wiersza “nikt nie zaśnie”

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Komentarz Romana Honeta do wiersza „nikt nie zaśnie ” z tomu świat był mój

WIĘCEJ

Gorycz bliskości niechcianej

wywiady / O KSIĄŻCE Roman Honet

Z Romanem Honetem o książce świat był mój rozmawia Konrad Wojtyła.

WIĘCEJ

Nie ze względu na piękne obrazy, ale na moc słowa

wywiady / O KSIĄŻCE Martyna Buliżańska Roman Honet

Rozmowa Romana Honeta z Martyną Buliżańską, towarzysząca premierze książki Moja jest ta ziemia, wydanej w Biurze Literackim 26 września 2013 roku.

WIĘCEJ

Spacerów jestem głodny, niech zima się skończy!

wywiady / O PISANIU Maciej Kulis Roman Honet

Z Maciejem Kulisem o książce Połów. Poetyckie debiuty 2012 rozmawia Roman Honet.

WIĘCEJ

O wierszach Macieja Kulisa

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Macieja Kulisa.

WIĘCEJ

O wierszach Patryka Czarkowskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Patryka Czarkowskiego.

WIĘCEJ

Połów

wywiady / O PISANIU Marta Podgórnik Roman Honet

Redaktor według mnie nie powinien ogrywać żadnej roli. Ma być czytelnikiem. Sam tak traktowałem autorów, którzy trafili do mnie w Połowie.

WIĘCEJ

Nie łączyć, nie dzielić

recenzje / IMPRESJE Roman Honet

Roman Honet współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Kamila Brewińskiego, Macieja Burdy, Szymona Domagały-Jakucia i Grzegorza Jędrka.

WIĘCEJ

Czytajcie sami

recenzje / IMPRESJE Roman Honet

Esej Romana Honeta towarzyszący premierze książki Dialog w ciemności Władysława Sebyły w wyborze Wojciecha Bonowicza.

WIĘCEJ

„dla mgły, dla pustyni”

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Autorski komentarz Romana Honeta do wiersza „dla mgły, dla pustyni” z książki piate królestwo, wydanej nakładem Biura Literackiego 27 stycznia 2013 roku.

WIĘCEJ

„ptak już nigdy”

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Autorski komentarz Romana Honeta do wiersza “ptak już nigdy” z książki piąte królestwo.

WIĘCEJ

To ja posadziłem palmy i wybrałem małpy

wywiady / O KSIĄŻCE Roman Honet

Z Romanem Honetem o książce piąte królestwo rozmawia Konrad Wojtyła.

WIĘCEJ

O poezji Sławomira Elsnera

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Bohater Elsnera przypomina człowieka znajdującego się na skraju wyczerpania, zatem jeśli miała tu miejsce konfrontacja, to właśnie jego zmuszono do kapitulacji. Do życia utajonego: na dnie, w piwnicy…

WIĘCEJ

O poezji Konrada Góry

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Poeta, który mówi swoją prawdę, nie ma potrzeby oglądania się wstecz, nie prowadzi go konieczność konfrontowania swojego komunikatu wobec innego.

WIĘCEJ

Czuję się zdecydowanie nieświadomy swojego pisania

wywiady / O PISANIU Roman Honet Tomasz Pułka

Rozmowa Romana Honeta z Tomaszem Pułką, towarzysząca premierze antologii Poeci na nowy wiek, wydanej w Biurze Literackim 8 kwietnia 2010 roku.

WIĘCEJ

Zapis niepewności

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Roman Honet

Rozmowa Romana Honeta z Jackiem Dehnelem, towarzysząca premierze antologii Poeci na nowy wiek, wydane w Biurze Literackim w 2010 roku.

WIĘCEJ

Obecnie jestem panterą

wywiady / O PISANIU Justyna Bargielska Roman Honet

Rozmowa Romana Honeta z Justyną Bargielską, towarzysząca premierze antologii Poeci na nowy wiek, wydanej w Biurze Literackim w 2010 roku.

WIĘCEJ

O poezji Roberta Rybickiego

recenzje / ESEJE Roman Honet

Laudacja Romana Honeta, prowadzącego projekt Poeci na nowy wiek.

WIĘCEJ

O wierszach Urszuli Kulbackiej

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Wydaje mi się, że w wierszach Kulbackiej szczególnie ważne jest nieprzerwane zachowywanie czujności, tyle że powody tego stanu – odwrotnie niż w poprzednim wypadku – przeniosły się z ludzi, (którzy, ilekroć by się w liryce Kulbackiej nie spotkali, niemal zawsze krzyczą, przeklinają, narzekają) na rzeczy martwe i dlatego teraz nawet w zetknięciu z nimi trzeba zdać się na obsesyjną ostrożność…

WIĘCEJ

O wierszach Martyny Buliżańskiej

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Buliżańska pisze nonszalancko, ale to typ nonszalancji, który odnosi się nie do ignorancji, ale do wariacji powstałych dzięki jakości wykonania.

WIĘCEJ

O wierszach Krzysztofa Dąbrowskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Krzysztof Dąbrowski ujął mnie swoją zachłannością na życie. Na świat. Przenikająca pazerność. Żarliwość. Nieoczekiwane, błahe zdarzenie, przypadkowy epizod potęguje głębię tego nienasycenia.

WIĘCEJ

O wierszach Dominika Piotra Żyburtowicza

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Daleko – to miara z naszego świata, mogłyby doskonale widnieć na niej dokładniejsze i wymierniejsze stopnie, ale tu nie chodzi o rachunek, ale o wysłanie pewnego sygnału: możliwość ostatecznego zniweczenia – może bezpowrotnej śmierci, może rozstania na zawsze – zostaje wykluczona.

WIĘCEJ

Połów 2010 okiem Romana Honeta

wywiady / O KSIĄŻCE Roman Honet

Czasem trafiały się zestawy oryginalne, świadczące o gotowości, ale także o zdolności do podjęcia ryzyka przez autora, zdarzało się to sporadycznie, zresztą nie spodziewałem się odwrotnych proporcji, i to właśnie owe zestawy stanowiły dla mnie punkt odniesienia…

WIĘCEJ

Poeci na nowy wiek. Suplement

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Kierowało mną wyłącznie przekonanie, że wiersze przywołanych autorów, to, co wnieśli oraz wnieść mogą do liryki polskiej, domaga się – z racji mojej roli w całym projekcie – zdecydowanej reakcji.

WIĘCEJ

Poeci na nowy wiek. Rocznik 2009

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2009. Wśród wyróżnionych: Waldemar Jocher, Małgorzata Lebda, Joanna Lech, Dawid Majer, Agnieszka Mirahina, Teresa Radziewicz, Bianka Rolando, Anna Wieser.

WIĘCEJ

Poeci na nowy wiek. Rocznik 2008

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2008. Wśród wyróżnionych: Szymon Bira, Marcin Czerkasow, Sławomir Elsner, Konrad Góra, Iwona Kacperska, Izabela Kawczyńska, Grzegorz Kwiatkowski, Monika Mosiewicz, Kamila Pawluś, Bohdan Sławiński.

WIĘCEJ

Poeci na Nowy wiek. Rocznik 2007

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2007. Wśród wyróżnionych: Kamila Janiak, Przemysław Owczarek, Marcin Perkowski, Jakub Przybyłowski, Jarosław Spuła, Julia Szychowiak i Marek Wojciechowski.

WIĘCEJ

Poeci na Nowy Wiek. Rocznik 2005

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2005. Wśród wyróżnionych: Magdalena Komoń, Bartosz Konstrat, Szczepan Kopyt, Piotr Kuśmirek, Piotr Mierzwa, Artur Nowaczewski, Dariusz Pado, Justyna Radczyńska, Dagmara Sumara, Anna A. Tomaszewska, Adam Zdrodowski.

WIĘCEJ

Poeci na nowy wiek. Rocznik 2004

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2004. Wśród wyróżnionych: Jacek Dehnel, Tomasz Gerszberg, Tomasz Jamroziński, Roman Kaźmierski, Joanna Wajs.

WIĘCEJ

Poeci na Nowy Wiek. Rocznik 2003

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2003 (Justyna Bargielska, Juliusz Gabryel, Michał Kasprzak, Paweł Kozioł, Robert Król, Joanna Mueller, Robert Rybicki, Radosław Wiśniewski), towarzyszące projektowi “Poeci na nowy wiek”.

WIĘCEJ

Poeci na Nowy Wiek. Rocznik 2002

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2002. Wśród wyróżnionych: Jacek Bierut, Ryszard Chłopek, Grzegorz Giedrys, Małgorzata Jurczak, Tobiasz Melanowski, Anna Piekara, Paweł Sarna, Marcin Siwek.

WIĘCEJ

Poeci na nowy wiek. Rocznik 2001

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2001. Wśród wyróżnionych: Marcin Cecko, Agnieszka Kuciak, Paweł Lekszycki, Piotr Macierzyński, Marcin Ożóg, Edward Pasewicz, Michał Sobol, Małgorzata Sochoń.

WIĘCEJ

Poeci na nowy wiek. Rocznik 2000

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Prezentacje najciekawszych debiutantów z rocznika 2000. Wśród wyróżnionych: Wojciech Brzoska, Julia Fiedorczuk, Krzysztof Gedroyć, Anna Podczaszy, Adam Pluszka.

WIĘCEJ

Żadnego pokolenia nie było

wywiady / O KSIĄŻCE Roman Honet

Jeśli istnieje coś takiego, jak poezja roczników 70., to można być nawet królową angielską, ale lepiej się z tym nie obnosić, żeby nie wzbudzać zainteresowania psychiatrów. Ale ja tam nie wiem, czy istnieje…

WIĘCEJ

[dzień na wyścigach. rzeka niosąca kubły], echa jednego głosu

recenzje / KOMENTARZE Roman Honet

Natychmiastowe rozstrzygnięcia w pisaniu czasem są dla mnie równocześnie tak ostateczne, że stoję wobec konieczności uznania ich za nienaruszalne, choć powstały za moją przyczyną.

WIĘCEJ

O baw się

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Komentarze Joanny Mueller, Konrada Wojtyły, Macieja Milacha, Bartosza Sadulskiego, Jakuba Momry, Bartłomieja Majzla.

WIĘCEJ

Wysokie obroty

dzwieki / RECYTACJE Szymon Słomczyński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2012” na festiwalu Port Wrocław 2013.

WIĘCEJ

Po dziesiątym

dzwieki / RECYTACJE Szymon Słomczyński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2012” na festiwalu Port Wrocław 2013.

WIĘCEJ

O dwóch królewnach

dzwieki / RECYTACJE Szymon Słomczyński

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2012” na festiwalu Port Wrocław 2013.

WIĘCEJ

W rytmie obrotów podmiotów – o wierszach Szymona Słomczyńskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ

słowem; bez popisów

recenzje / KOMENTARZE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Macieja Papierskiego.

WIĘCEJ

Spacerów jestem głodny, niech zima się skończy!

wywiady / O PISANIU Maciej Kulis Roman Honet

Z Maciejem Kulisem o książce Połów. Poetyckie debiuty 2012 rozmawia Roman Honet.

WIĘCEJ

O wierszach Macieja Kulisa

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Macieja Kulisa.

WIĘCEJ

W klinczu konstrukcji i konstytucji – o "apokaliptycznych apokryfach" Seweryna Górczaka

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Seweryna Górczaka.

WIĘCEJ

"Prywatne perpetuum mobile". O wierszach Oliwii Betcher

recenzje / NOTKI I OPINIE Marta Podgórnik

Marta Podgórnik, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Oliwii Betcher.

WIĘCEJ

O wierszach Patryka Czarkowskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Patryka Czarkowskiego.

WIĘCEJ

Kuter do bazy!

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Joanna Mueller współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Katarzyny Kaczmarek, Macieja Taranka i Joanny Żabnickiej.

WIĘCEJ

Wiersz na święta: kołyska dla króla

utwory / zapowiedzi książek Roman Honet

Poemat pochodzi z książki Ciche psy Romana Honeta, która ukaże się w przyszłym roku w Biurze Literackim.

WIĘCEJ

„Każde ma na szyi psa”, czyli o nowej książce Romana Honeta

recenzje / IMPRESJE Katarzyna Kędzierska

Recenzja Katarzyny Kędzierskiej z książki Romana Honeta świat był mój.

WIĘCEJ

Kłębowiska sensu

recenzje / ESEJE Jerzy Madejski

Recenzja Jerzego Madejskiego z książki świat był mój Romana Honeta, która ukazała we wrześniu 2014 roku się w miesięczniku “Nowe Książki”.

WIĘCEJ

Podróż wstecz

recenzje / ESEJE Krzysztof Sztafa

Recenzja Krzysztofa Sztafy z książki świat był mój Romana Honeta, która ukazała się 9 lipca 2014 roku na stronie Literatki.com.

WIĘCEJ

Świat był mój

recenzje / ESEJE Roksana Obuchowska

Recenzja Roksany Obuchowskiej z książki świat był mój Romana Honeta, która ukazała się 12 listopada 2014 roku na na stronie internetowej DOKiS: Dolnośląska Kultura i Sztuka.

WIĘCEJ

Jaki jest świat według Romana Honeta?

recenzje / ESEJE Dominik Borowski

Recenzja Dominika Borowskiego z książki świat był mój Romana honeta, która ukazała się w lipcu 2014 roku w Kieleckim Magazynie Kulturalnym „Projektor”.

WIĘCEJ

Intymna tanatologia serca

recenzje / ESEJE Marianna Kijanowska

Recenzja Marianny Kijanowskiej z książki alicja Romana Honeta.

WIĘCEJ

Genetycznie sensualna fantazja Honeta

recenzje / ESEJE Marcin Sierszyński

Recenzja Marcina Sierszyńskiego z książki piąte królestwo Romana Honeta, która ukazała się na portalu wywrota.pl.

WIĘCEJ

Ręce i psy. O przywracaniu ciała w poezji Romana Honeta

recenzje / ESEJE Jacek Mączka

Recenzja Jacka Mączki z książki piąte królestwo Romana Honeta, która ukazała się w 2011 roku w kwartalniku „Fraza”.

WIĘCEJ

„Ostre fale głęboko w nas” — obrazy przejścia w piątym królestwie Romana Honeta

recenzje / ESEJE Monika Kocot

Recenzja Moniki Kocot z książki piąte królestwo Romana Honeta, która ukazała się w 2011 roku w kwartalniku „Fraza”.

WIĘCEJ

Ewangelia odwrócona

recenzje / IMPRESJE Magdalena Rabizo-Birek

Esej Magdaleny Rabizo-Birek towarzyszący premierze książki świat był mój Romana Honeta.

WIĘCEJ

Można znaleźć siebie

recenzje / ESEJE Magdalena Bartnik

Recenzja Magdaleny Bartnik z piątego królestwa Romana Honeta.

WIĘCEJ

O wierszach Patryka Czarkowskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Roman Honet

Roman Honet, współredaktor antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012, o twórczości Patryka Czarkowskiego.

WIĘCEJ

piąte królestwo – pięć uwag

recenzje / NOTKI I OPINIE Piotr Śliwiński

Autorski komentarz Piotra Śliwińskiego do książki piąte królestwo Romana Honeta, wydanej nakładem Biura Literackiego 20 stycznia 2011 roku.

WIĘCEJ

Dlaczego potrzebny jest nam Honet?

recenzje / ESEJE Michał Larek

Recenzja Michała Larka z książki piąte królestwo Romana Honeta.

WIĘCEJ