recenzje / KOMENTARZE

Hmm, aha, pff, czyli o piraceniu pisania

Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller w ramach cyklu „Historia jednego tekstu”, towarzyszący premierze książki Piraci dobrej roboty, wydanej nakładem Biura Literackiego 23 października 2017 roku.

Okladka__Piraci_dobrej_roboty Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

„Na brzegu dziecięcego pokoju siadłam i płakałam” – takie motto chciałam umieścić w jednym z wierszy, który ostatecznie nie wszedł do „Piratów dobrej roboty”. Ale biblijna fraza, niesiona skocznym rytmem piosenki Boney M, odwróciła mi łzawą falę na inną: „Na brzegu dziecięcego pokoju siadłam i pisałam”. Szepnę Wam o tym, jak chcecie, dwa słowa. O piraceniu pisania pod własną banderą.

*

– Piszesz coś teraz? Kiedy nowa książka?
– Właśnie skończyłam. Wyjdzie w październiku.
– O, super!
– „Piraci dobrej roboty”. Z wierszami dla dzieci.
– Dla dzieci? Hmm, aha, pff…

Hmm, aha, pff – nie, to nie odgłos Tuwimowskiej lokomotywy, tylko typowa reakcja kolegów i koleżanek po klawiaturze na moje zboczenie z toru „prawdziwej literatury” i „fatalny” skręt ku tej dziecięcej. Ile takich dialogów wymieniłam w ostatnich miesiącach? Sporo. Wystarczająco wiele, żebym zaczęła zastanawiać się nad rzekomą „gorszością” literatury dla dzieci. Pociąg dudnił po torach small-talków dystychami z „debiutu w internecie” Podgórnik: „na ogół gdy w małżeństwo wstępują poeci/ kończą karierę pisząc książeczki dla dzieci”, i dalej, tak to to, i gna coraz prędzej: „spłodzenie dziecka dla pisarza jest twórczą podnietą/ pod warunkiem że pisarz ten nie jest kobietą”. Wreszcie zamiast cieszyć się nową książką, zaczęłam się martwić, czy ten piąty poetycki wagonik nie dowiózł mnie właśnie do końcowej stacji.

*

Tu brzegi Babilonu, tu wysiadka na krańcówce. Tu moje próby pisania o pirackiej robocie przy pracowitej domowej sobocie. A było tych prac chyba ze czterdzieści; nie wiem, czy choć jedną więcej dzień by zmieścił.

Od rana zajmowałam się krzątaniem i odwlekaniem. Szykowaniem śniadań i kolacji, obieraniem, siekaniem, doprawianiem, panierowaniem, gotowaniem, odlewaniem, smażeniem, nakładaniem, wydzielaniem łakoci i ograniczaniem, pieczeniem i lukrowaniem, nastawianiem pralki i zmywarki oraz ich opróżnianiem (wszystko po czterokroć), wieszaniem i składaniem prania, sortowaniem dziecięcych ubrań, zabawek i pościeli, odprowadzaniem i spacerowaniem, robieniem zakupów i ich wnoszeniem, wycieraniem rozlanego, zakurzonego i zasmarkanego, wysadzaniem na nocnik i przebieraniem, włączaniem bajek tudzież ich wyłączaniem, podnoszeniem rozrzuconego i nasypywaniem do pustego, podziwianiem wykreowanego i korygowaniem błędnego, pomaganiem i poganianiem, ustawianiem, budowaniem oraz rozwalaniem, wysłuchiwaniem i ignorowaniem, przytulaniem, rozdzielaniem, myciem, spłukiwaniem, czesaniem, do łóżek zaganianiem, usypianiem. Przez cały dzień – pisania odwlekaniem.

Siostry w odwlekaniu znajduję w wielu z Was – i nie pierwszy raz o tym współdzielonym losie piszę. Jedną z nas wpuściłam też na fale „Piratów dobrej roboty”. Moja bohaterka – manatka z „bajki o zwlekaniu” – pragnie opuścić ciepłe wody Florydy i udać się w podróż do przyjaciółki foki znad Bałtyku. Wybiera się tam jak sójka Brzechwy i podobnie jak ona raczej nigdy na miejsce nie dociera. Dla wielu z nas takim Bałtykiem (albo odległym od wód Babilonu Syjonem) jest pisanie. I nie chodzi o stereotypowe artystowskie przeniesienie: „kołyska twego dziecka jest grobem twojej twórczości”, tylko o to, że kobiety w ogóle – niekoniecznie matki-manatki – mają problem, by zakrzątanie o cudze życia odsunąć choć na chwilę na rzecz własnej kreatywności.

A mogłaby manatka uczyć się od innego bohatera mojej książki – „lewka skaczącego po levelach” (tak jak ja uczę się od dzieci grających w Minecrafta) – umiejętności oddzielania tego, co się robi na survivalu, od tego, czego można dokonać na creativie. Bez chwilowej choćby rezygnacji z troski o cudze „lajfy” kobieta nigdy nie wejdzie w tryb beztroski, który – jako rzecze psychoanaliza – jest konieczny do tego, by stać się artystą. Artystą, czyli dzieckiem: narcystycznym, pogrążonym w fantazjowaniu, przedłużającym sobie dzieciństwo dzięki zabawie własnym dziełem artystycznym.

Tako rzecze psychoanaliza, nie mówi jednak niczego o tej, która jednocześnie chce zabawiać dzieci i zabawiać się w pisanie, która pragnie pozostać dzieckiem i dzieci na świat wydawać, a do tego – cóż za narcyzm w tej masochistce! – nie rezygnować z wydawania książek. A raczej, owszem, psychoanalitycy mówią o niej – o matce – ale najczęściej obwiniająco i besztająco, wykluczając możliwość łączenia ze sobą sfery kobiecej troski i twórczości literackiej. Pewnie najostrzej wyraziła to uczennica Freuda Helene Deutsch zdaniem: „Mothers don’t write, they are written” („Matki nie piszą, one są pisane”).

Tyle psychoanaliza, przynajmniej ta źródłowa, spod znaku ojca i syna, bo na szczęście przepisały ją na rzecz matek i córek autorki feministyczne (by wspomnieć choćby Luce Irigaray czy Hélène Cixous). Ja zresztą również próbowałam zdekonstruować tę krzywdzącą alternatywę: „albo rodzisz, albo tworzysz” w kilku własnych esejach i wierszach, więc nie będę tu dalej uprawiać psychoanalitycznych rozkmin. Zamiast marudzenia o Freudzie („freudzenia”?) miało być o piraceniu, a zatem – ahoj, do roboty!

*

Piractwo to – jak definiuje mój siedmiolatek – „złodziejstwo skarbów”. Piraci przejmują wszelaką cudzą własność: czy to statek obcej załogi, czy własność intelektualną w internecie, czy wreszcie niewłaściwy pas na drodze szybkiego ruchu. A co robi pirat, który jest pisarzem? Kradnie cudze pomysły lub nawet całe teksty? To raczej plagiator. Przejmuje języki innych autorów? To parodysta, postmodernista, zręczny stylista. A jeśli piracką banderę wywiesza poetka – to co, mój synu złotousty, to co?

Piraceniem skarbów językowych zajmuję się – przyznaję – od zawsze. Cała moja poezja wzięła się z podsłuchów, przejęzyczeń, nieporozumień. Od ponad dekady osobami pokrzywdzonymi w tym korsarskim procederze są nie tylko dorośli (dalsi i bliscy znajomi, przypadkowi pasażerowie w środkach komunikacji, wreszcie – inspirująca pisarska brać, od której jeno brać i brać), lecz także moje dzieci. Skrzętnie spisuję ich językowe olśnienia i wynalazki (o których nawet nie wiedzą, jak bardzo są nowatorskie!), a później bezkarnie używam ich w wierszach. Do tej pory rabowałam pacholęce frazy i składowałam je na łajbie poezji dla dorosłych, teraz wreszcie – w piątym tomie poetyckim – płynę katamaranem rymów z dziecięcą załogą.

Jednak tytułowe piracenie pisania to nie tylko twórcze przywłaszczanie cudzych tezaurusów. Dla poetki, zwłaszcza poetki-matki, już samo pisanie jest aktem – z patriarchalnego punktu widzenia – rabunkowym. Ona przecież podstępnie wykrada czas na kreację z twierdzy codziennego survivalu (vide: opis matczynej soboty), ona dzień w dzień od nowa dokonuje abordażu „własnego pokoju” („swojego cichego miejsca”, jak przed momentem syn nazwał mój kuchenny kącik do pisania), ona nieustannie obwinia się o to (co już wcale nie jest tak chojracko pirackie), że kolejna linijka własnego tekstu to zarazem linijka wykrzywionej w płaczu dziecięcej buzi, „bo mama znowu pracuje i nie ma czasu się ze mną pobawić”.

O wydzieraniu z lepkich dziecięcych łapek czasu dla siebie piszę w kilku miejscach książki „Piraci dobrej roboty”. Najdotkliwiej zapewne w wierszu „Zajęczanka”, gdzie dorośli i dzieci wzajemnie opędzają się od siebie magicznymi słowami „zaraz” i „za chwilę”, nie zauważając, że zaczynają blaknąć i maleć w „zajęciach, co prowadzą do zniknięcia”. Dla rodzica takim zajęciem jest praca, którą czasem bywa twórczość artystyczna, dziecko z kolei – podobnie jak „lewek łażący po levelach” – znika w ekranach: tabletów, komórek, komputerów.

Ale, ale, żeby nie smęcić morałem (nie ma go także w bajce o grającym lewku) – warto się z tej pułapki wywinąć sposobem pirackim. Efektem takiego fortelu są właśnie „Piraci dobrej roboty”. Zmęczona wieloletnimi „wrogimi przejęciami” czasu i uwagi, których to rabunków dokonywaliśmy bezlitośnie na sobie nawzajem – ja na jedenastoletniej Marysi, siedmioletnim Janku, pięcioletniej Adze i dwuletnim Józiu, oni zaś na mnie – pomyślałam, że może warto zaprosić tę żywiołową bandę na statek, którym dotąd płynęłam („stara matka i morze”) pod własną banderą, całkiem sama.

Zaprosiłam – i wsiedli. Dali się namówić na współpisanie. Czasem ja byłam przy sterze, czasem któreś z nich. Raz szorowała pokład matka-kapitanka, raz jeden czy drugi siuś-majtek. Zamiast wydzierać sobie skrawki czasu – wydziergaliśmy korsarską banderę ze wspólnych emocji, przeżyć i pomysłów. W pewnym momencie dołączyła do nas ilustratorka Marianna Sztyma, którą zgodnie uznaliśmy za najlepszą pod słońcem „ożywicielkę” stworów z naszej pisarskiej arki: bojaków, morskiego konia, manatki, Wieloryba-Niedoryba, wychuchola, hieny Ireny itd.

Teraz pozostaje nam zaprosić na pokład osoby, które są skłonne podjąć trudne pirackie wyzwanie – czytanie. Dzięki dialogom napędzanym refrenem „hmm, aha, pff” wiem, że i tym zaproszeniem dokonuję jako autorka „wrogiego przejęcia” odbiorczych przyzwyczajeń. Książką dla dzieci ukradłam samej sobie – a zapewne także tym z Was, którzy czekaliście na mój nowy „dorosły” zbiór wierszy czy esejów – przynajmniej dwa lata autorskiego życia. Zdobyłam się na pisarski psikus, a jednak nie uważam „Piratów dobrej roboty” za słabostkę, odskocznię od „dojrzalszych” zatrudnień czy odwlekanie „poważnego” pisania. „Piraci” – choć współrealizowani załogowo, a może właśnie dzięki temu – są MOJĄ pisarską potrzebą, równie ważną (i odważną) jak wszystkie inne. Nawet jeśli śmieszną, to śmiechem hieny Ireny, która odmawia udziału w zbiorowym chichocie do czasu, gdy „radość będzie szczera, nie szczerzona”, i tymże zdaniem zamyka karty „Piratów”. Albo „śmiechem Meduzy” Hélène Cixous – feministycznej piratki, która przejęła na rzecz kobiet mizoginiczną łajbę psychoanalizy, a w której wykładzie miałam okazję uczestniczyć już w trakcie wymyślania wierszy do książki. Niech słowa Cixous – przekonanej o tym, że kobiety aby pisać, muszą kraść: swój czas, własny głos, osobistą niezależność – będą pocieszeniem dla spętanej „lękiem przed wypływem” (bo taka jest kobieca wersja męskiego „lęku przed wpływem”) manatki. Kto wie, może wreszcie dopłynie do chłodnych wód, w których ja sama wypływałam „Piratów” – nad Bałtyk?

„Ach! Więc oto jej morze, powie mi on, który podstawia mi swój basenik pełen fallicznej i mamusinej wody, od której nie może się uwolnić. Ale oto nasze morza staną się tym, czym je zrobimy, rybne lub nie, ciemne lub przejrzyste, czerwone lub czarne, w przypływie lub odpływie, wąskie lub bezbrzeżne, to my same dla siebie jesteśmy morzem, piaskiem, koralem, algami, plażami, pływaczkami, przypływami, dziećmi, falami” (H. Cixous, „Śmiech Meduzy”, tłum. A. Nasiłowska).

 

belka_1

O AUTORZE

autorzy_leksykon_300x300_Mueller
Joanna Mueller

Urodzona w 1979 roku w Pile. Poetka, eseistka, redaktorka, wielodzietna mama. Wydała cztery tomy poetyckie: Somnambóle fantomowe (Kraków 2003), Zagniazdowniki/Gniazdowniki (Kraków 2007, nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia), Wylinki (Wrocław 2010) i intima thule (Wrocław 2015, nominacje do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy i do Silesiusa) oraz dwie książki eseistyczne: Stratygrafie (Wrocław 2010, nagroda Warszawska Premiera Literacka) i Powlekać rosnące (Wrocław 2013). Redaktorka książek: Solistki. Antologia poezji kobiet (1989–2009) (Warszawa 2009, razem z Marią Cyranowicz i Justyną Radczyńską) oraz Warkoczami. Antologia nowej poezji (Warszawa 2016, wraz z Beatą Gulą i Sylwią Głuszak). Tłumaczona m.in. na języki: czeski, serbski, rosyjski, ukraiński, niderlandzki, angielski, niemiecki (Mystische musthaves, Berlin 2016). Mieszka w Warszawie, gdzie m.in. współprowadzi seminarium o literaturze kobiet Wspólny Pokój.

powiązania

01_WYWIADY__Bianka Rolando__Dziurka od Klucza jest mgławicą

Dziurka od Klucza jest mgławicą

wywiady / O KSIĄŻCE Bianka Rolando Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Bianką Rolando, towarzysząca wydaniu książki Stelle, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 11 marca 2019 roku.

WIĘCEJ
18_NAGRANIA__Artur Burszta__Kto za tym stoi

Kto za tym stoi

nagrania / Stacja Literatura Aleksandra Grzemska Aleksandra Olszewska Artur Burszta Dawid Mateusz Joanna Mueller Juliusz Pielichowski

Spotkanie z organizatorami festiwalu Stacja Literatura 23, w którym udział wzięli Damian Banasz, Artur Burszta, Mateusz Grzegorzewski, Aleksandra Grzemska, Polina Justowa, Dawid Mateusz, Mina, Joanna Mueller, Aleksandra Olszewska, Tomasz Piechnik, Juliusz Pielichowski, Magdalena Rigamonti i Maksymilian Rigamonti.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Elizabeth BISHOP__1

Przekuwanie krzyku

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Juliusz Pielichowski

Rozmowa Joanny Mueller i Juliusza Pielichowskiego, towarzysząca wydaniu książki Santarém (wiersze i trzy małe prozy) Elizabeth Bishop w przekładzie Andrzeja Sosnowskiego, która ukazała się w Biurze Literackim 5 listopada 2018 roku.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Redakcja_BL__O tym jak „zadziała się” wspólnota

O tym, jak „zadziała się” wspólnota

wywiady / O PISANIU Aleksandra Grzemska Aleksandra Olszewska Artur Burszta Dawid Mateusz Joanna Mueller Juliusz Pielichowski

Dyskusja redakcji Biura Literackiego z udziałem: Aleksandry Grzemskiej, Dawida Mateusza, Joanny Mueller, Aleksandry Olszewskiej, Juliusza Pielichowskiego i Artura Burszty na temat festiwalu Stacja Literatura 23.

WIĘCEJ
10_UTWORY__Różni AUTORZY_Wiersz doraźny_Dzień gniewu

Wiersz doraźny: Dzień gniewu

utwory / premiery w sieci Grzegorz Wróblewski Jakub Kornahuser Joanna Mueller Karol Maliszewski Przemysław Owczarek Zbigniew Machej

Pozakonkursowy zestaw „Wierszy doraźnych 2018” autorstwa Jakuba Kornhausera, Zbigniewa Macheja, Karola Maliszewskiego, Joanny Mueller, Przemysława Owczarka, Grzegorza Wróblewskiego.

WIĘCEJ
20_NAGRANIA__John ASHBERY__Tribute to John Ashbery

Tribute to John Ashbery

nagrania / Stacja Literatura Asja Bakić Bagio Guerra Bogusław Kierc Dawid Mateusz Joanna Mueller John Ashbery Kacper Bartczak Llŷr Gwyn Lewis Lynn Suh Marcin Sendecki Radosław Jurczak Roman Honet Ryan van Winkle Szymon Słomczyński Tomasz Bąk

Spotkanie autorskie „Tribute to John Ashbery” w ramach festiwalu Stacja Literatura 22.

WIĘCEJ
05_RECENZJE__Joanna MUELLER__Ogród o rozwidlających się skojarzeniach, czyli jak nie rymuje Kosenda

Ogród o rozwidlających się skojarzeniach, czyli jak nie rymuje Kosenda

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Z analogowych remisji Lucjusza Blancjusza Patryka Kosendy, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ
05_RECENZJE_Joanna_MUELLER__Wersy jak mansjony. O anarchitektonicznej poezji Macieja Konarskiego

Wersy jak mansjony. O anarchitektonicznej poezji Macieja Konarskiego

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Impresja Joanny Mueller na temat zestawu wierszy Poza geometrią Macieja Konarskiego, laureata 12. edycji „Połowu”.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Joanna_Mueller__Dzieci szybciej zrozumieją

Dzieci szybciej zrozumieją

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Maria Liczner

Rozmowa Marii Liczner z Joanną Mueller, towarzysząca premierze książki Piraci dobrej roboty, wydanej nakładem Biura Literackiego 23 października 2017 roku.

WIĘCEJ
17_DZWIEKI__Joanna MUELLER __trofea i tropy, wnyki i wymyki

trofea i tropy, wnyki i wymyki

dzwieki / RECYTACJE Joanna Mueller

Wiersz z tomu intima thule, zarejestrowany podczas spotkania „Poeci na nowy wiek” na festiwalu Port Wrocław 2015.

WIĘCEJ
21_NAGRANIA__Joanna MUELLER __Nowe sytuacje w Trybie żeńskim Joanna Mueller

Nowe sytuacje w Trybie żeńskim: Joanna Mueller

nagrania / Z Fortu do Portu Joanna Mueller

Zapis spotkania autorskiego „Nowe sytuacje w Trybie żeńskim” z Joanną Mueller w ramach 19. festiwalu literackiego Port Wrocław 2014.

WIĘCEJ
NAGRANIA__Nakrec_wiersz_z_Polowu_2015

Nakręć wiersz z Połowu

nagrania / Z Fortu do Portu Artur Burszta Joanna Mueller

Zapis spotkania autorskiego z laureatami konkursu „Nakręć wiersz” w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ
WYWIADY_larkin2

Szczodrość dla mniej oszukanych

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jackiem Dehnelem, towarzysząca premierze książki Zimowe królestwo, wydanej w Biurze Literackim 23 stycznia 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Bargielska

Nigdy to „ydgin” pisane wspak

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Justyna Bargielska

Rozmowa Joanny Mueller z Justyną Bargielską, towarzysząca premierze książki Siedem przygód Rozalii Grozy, wydanej w Biurze Literackim 9 lutego 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_sarraute

Brodząc w habitusie

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Szymon Żuchowski

Rozmowa Joanny Mueller z Szymonem Żuchowskim, towarzysząca premierze książki Tropizmy w przekładzie Szymona Żuchowskiego, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_maria_przez_marte

Maria przez Martę odzyskana

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Recenzja Joanny Mueller z książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w wyborze Marty Podgórnik.

WIĘCEJ
RECENZJE_niewymuszone_gry

Niewymuszone gry z tożsamością

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Połów 2011. Fragment eseju Joanny Mueller Kuter do bazy! – o poezji Macieja Taranka.

WIĘCEJ
WYWIADY_rich_ab

Trochę ziemia nieznana

wywiady / O KSIĄŻCE Jakub Głuszak Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jakubem Głuszakiem, towarzysząca premierze książki 21 wierszy miłosnych, wydanej w Biurze Literackim 12 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Poeci_na_nowy_wiek_2015

Poeci na nowy wiek

nagrania / Z Fortu do Portu Joanna Mueller Julia Szychowiak Justyna Bargielska

Zapis spotkania autorskiego „Poeci na nowy wiek” z Justyną Bargielską, Joanną Mueller i Julią Szychowiak w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

Blisko intymnego świata

wywiady / O PISANIU Joanna Mueller Karolina Sałdecka

Rozmowa Karoliny Sałdeckiej z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Poeci_Joanna-Mueller

Poeci: Joanna Mueller

nagrania / Między wierszami Joanna Mueller

Dziewiąty odcinek programu literackiego „Poeci”, w którym Wojciech Bonowicz rozmawia z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Sposoby-na-zsniecie_4

Rozmowa o książce Sposoby na zaśnięcie

wywiady / O KSIĄŻCE Anna Podczaszy Bohdan Zadura Filip Zawada Jerzy Jarniewicz Joanna Mueller Marianna Sztyma Tomasz Broda Zbigniew Machej

Dzieci zadają pytania autorom i autorkom książki Sposoby na zaśnięcie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 13 lipca 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Nakarmic-kamien

Nie papier, nie nożyczki. O Nakarmić kamień Bronki Nowickiej

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Nakarmić kamień Bronki Nowickiej, która ukazała się 29 czerwca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Woda-na-Marsie

Marsjańska gościnność

wywiady / O KSIĄŻCE Jerzy Jarniewicz Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jerzym Jarniewiczem towarzysząca premierze książki Woda na Marsie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 25 maja 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Przedszkolny-sen-Marianki

Anarchistyczna szczepionka Podsiadły – testowana na dzieciach

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Szkic Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Przedszkolny sen Marianki Jacka Podsiadły, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 20 kwietnia 2015 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Marta-Podgornik_Przemyslaw-Koniuszy_Zawsze

Bohaterki rodzą się zmęczone

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Zawsze rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Komentarz do wiersza "dąsy, musy, winy"

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Jonanny Mueller do wiersza „dąsy, musy, winy” z książki intima thule, która ukazała się 12 stycznia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

"To jakby architektoniczna wersja matrioszek"

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Przemysław Rojek

Z Joanną Mueller o książce intima thule rozmawia Przemysław Rojek

WIĘCEJ
KSIAZKI_ta-chwila

Andrzej Falkiewicz o książce ta chwila

recenzje / KOMENTARZE Andrzej Falkiewicz Joanna Mueller

Wybór Joanny Mueller autokomentarzy Andrzeja Falkiewicza z książki ta chwila, która ukazała się nakładem Biura Literackiego w serii Proza 19 grudnia 2013 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Komentarz do szkicu Prenatal w powidoku (kolekta)

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller do szkicu „Prenatal w powidoku (kolekta)”.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

W miejscu otwierania się cielesności „rytm traumi refrenem” litanii

wywiady / O KSIĄŻCE Anita Jarzyna Joanna Mueller

Z Joanną Mueller o książce Powlekać rosnące rozmawia Anita Jarzyna.

WIĘCEJ
RECENZJE_Szymon_Slomczynski_Nadjezdza

Liryzm lawirujący

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Nadjeżdża Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Szymon_Slomczynski_Nadjezdza

W trasie najczęściej beżowy

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Szymon Słomczyński

Z Szymonem Słomczyńskim o książce Nadjeżdża rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Warszafka-plonie

Całkiem nieźle kombinują. Jak Fisz, ale nie Stanley

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Warszafka płonie, która ukazała się 4 kwietnia 2013 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W rytmie obrotów podmiotów – o wierszach Szymona Słomczyńskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W klinczu konstrukcji i konstytucji – o "apokaliptycznych apokryfach" Seweryna Górczaka

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Seweryna Górczaka.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Otwarty proces o ubezwłasnowolnienie

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller opublikowany w 2012 roku na łamach „Wakatu”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

Kuter do bazy!

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Joanna Mueller współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Katarzyny Kaczmarek, Macieja Taranka i Joanny Żabnickiej.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Pawlikowska-Jasnorzewska_Seans-na-dnie-morza

Maria przez Martę odzyskana

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Recenzja Joanna Mueller z książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w wyborze Marty Podgórnik.

WIĘCEJ
WYWIADY_Rubryki-strat

Bardziej wykład niż wylew

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Joanna Mueller

Z Jackiem Dehnelem o książce Rubryki strat i zysków rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Podgornik_Rezydencja-surykatek

Lunch z Benem i Dżej Lo

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Rezydencja surykatek rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Wylinki

Wiersz w drodze – krymu mir, cry & crime

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller do wiersza „krymu mir, cry & crime” z książki Wylinki, wydanej w Biurze Literackim 18 listopada 2010 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Stratygrafie

Co to dzisiaj znaczy być poetą?

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Stratygrafie.

WIĘCEJ
01_WYWIADY__Joanna_Mueller__Dzieci szybciej zrozumieją

Dzieci szybciej zrozumieją

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Maria Liczner

Rozmowa Marii Liczner z Joanną Mueller, towarzysząca premierze książki Piraci dobrej roboty, wydanej nakładem Biura Literackiego 23 października 2017 roku.

WIĘCEJ
03_RECENZJE__Olga MASIUK__Matka_piratka

Matka Piratka

recenzje / ESEJE Olga Masiuk

Recenzja Olgi Masiuk książki Piraci dobrej roboty Joanny Mueller, wydanej nakładem Biura Literackiego 23 października 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

Blisko intymnego świata

wywiady / O PISANIU Joanna Mueller Karolina Sałdecka

Rozmowa Karoliny Sałdeckiej z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Dom, w którym straszy tak pięknie

recenzje / ESEJE Michał Tabaczyński

Recenzja Michała Tabaczyńskiego z książki Joanny Mueller intima thule, która ukazała się w czasopiśmie „Fabularie”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Intima thule: topografia intymności

recenzje / IMPRESJE Katarzyna Szopa

Esej Katarzyny Szopy towarzyszący premierze książki intuma thule Joanny Mueller, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 12 stycznia 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Macierzyństwo i kobiecość

recenzje / ESEJE Paulina Małochleb

Recenzja Pauliny Małochleb z książki Powlekać rosnące (apokryfy prenatalne) Joanny Mueller, która ukazała się w 2014 roku w „Nowych Książkach”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Pępkowe

recenzje / IMPRESJE Anita Jarzyna

Esej Anity Jarzyny towarzyszący premierze książki Powlekać rosnące Joanny Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Stratygrafie

Żywioły języka

recenzje / ESEJE Jarosław Borowiec

Recenzja Jarosława Borowca z książki Stratygrafie Joanny Mueller, która ukazała się w marcu 2011 roku na łamach „Nowych Książek”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Wylinki

Joanna Mueller: Wylinki

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży z książki Wylinki Joanny Mueller.

WIĘCEJ