wywiady / O KSIĄŻCE

Trochę ziemia nieznana

Jakub Głuszak

Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jakubem Głuszakiem, towarzysząca premierze książki 21 wierszy miłosnych, wydanej w Biurze Literackim 12 lipca 2016 roku.

Okladka__21_wierszy_milosnych_BL Biuro Literackie kup książkę na poezjem.pl

Joanna Mueller: Kubo, przełożony przez Ciebie cykl 21 wierszy miłosnych (Twenty-one Love Poems) to – poza kilkoma tłumaczeniami pojedynczych wierszy (autorstwa Julii Hartwig) – pierwsza poetycka publikacja Adrienne Rich po polsku. Cykl ten ukazał się w książce The Dream of a Common Language w 1978 roku jako jedna z trzech części (pozostałe dwie to Power oraz Not Somewhere Else, But Here). To ważna publikacja, ukazała się bowiem tuż po przełomowym dla Rich coming oucie – w 1976 roku autorka ujawniła się jako lesbijka – a także po wydaniu jednej z najważniejszych książek w historii feminizmu: Of Woman Born. Motherhood as Experience and Institution (1976, polskie wydanie w przekładzie Joanny Mizielińskiej: Zrodzone z kobiety. Macierzyństwo jako doświadczenie i instytucja, Wydawnictwo Sic!, 2000). Żeby dopełnić tej chronologicznej wyliczanki, warto dorzucić jeszcze jedną datę – rok 1980, kiedy to ukazał się esej Compulsory Heterosexuality and Lesbian Existence (przetłumaczony przez Agnieszkę Grzybek jako Przymusowa heteroseksualność a egzystencja lesbijska, 2000; dołączony też do niniejszego wydania wierszy miłosnych, w tłumaczeniu Aleksandry Kamińskiej). Jestem ciekawa, czy decydując się na przełożenie właśnie tego cyklu, kierowałeś się tą „obiektywną” chronologią w twórczości samej Adrienne Rich i w polskiej recepcji jej twórczości, czy jednak ważniejsze były bardziej subiektywne, prywatne względy?

Jakub Głuszak: Było jeszcze kilka przekładów wierszy autorstwa Joanny Mizielińskiej w „Furii” w 2000 r.

Wiersze Rich zacząłem poznawać dopiero po prowadzonym przez Ciebie spotkaniu Wspólnego Pokoju, na którym czytaliśmy Zrodzone z kobiety – w 2012 r., na krótko przed śmiercią Rich. Wiersze miłosne od początku mnie wciągnęły, urzekły i zacząłem je przekładać jeszcze zanim byłem świadomy ich miejsca w twórczości autorki i historii poezji amerykańskiej. Mam zresztą wrażenie, że poezja amerykańskiej drugiej fali feminizmu to dla nas trochę ziemia nieznana – mamy wprawdzie przekłady wielu książek teoretycznych i prozy z tego okresu, ale często są one trudno dostępne. Z wierszami jest znacznie gorzej. A często teoretyczki feministyczne są też wybitnymi poetkami. Ciekawe, że u nas właściwie nie ma też takiego wzorca intelektualistki czy intelektualisty – osoby, która tworzy literaturę, ale też zajmuje się teoretyczną krytyką społeczną, a jednocześnie wprost angażuje się politycznie i to w projekty radykalne – Rich popierała przecież marksistowskie Czarne Pantery, dla których we współczesnej Polsce nie byłoby chyba odpowiedniego określenia, skoro za lewackie uchodzą u nas już postulaty wprowadzenia prawnej równości osób homoseksualnych.

Wracając do 21 wierszy miłosnych, myślę, że kompletny cykl to ciekawsza opcja niż wybór kilkunastu wierszy z całego życia autorki. Może nie da ogólnego przeglądu, ale to przecież zamknięty, kompletny zbiór i trudno docenić poszczególne wiersze, nie znając ich miejsca w całości.

Dla Rich cykl 21 wierszy miłosnych był próbą znalezienia we „wspólnym języku” społecznym miejsca dla – przemilczanego, tabuizowanego – doświadczenia miłości homoseksualnej, gestem przełamania instytucjonalnego „przymusu heteroseksualności”. W polskiej poezji nurt lesbijski niemal nie istnieje (kojarzą mi się tomiki Ingi Iwasiów, może pojedyncze wiersze Izabeli Filipiak, ale czy coś jeszcze?), więc przekład erotyków Rich może poszerzyć w tej sferze pole znaczeniowe. Na czym jeszcze według Ciebie polega przełomowość tego niewielkiego, a wielkiego, cyklu miłosnego Rich?

Trudno mi powiedzieć, na ile to faktycznie przełomowe, bo może podobne tropy istniały już w poezji wcześniej, ale pozostawały marginalizowane – ale bardzo podoba mi się w tych wierszach, że niedużo jest tu typowych dla poezji miłosnej opisów zalet wybranki, hiperboli, uwielbienia. Miłość idealna jest rozumiana jako codzienna bliskość. Zdaje się, że dla ogromnej większości ludzi to właśnie jest sednem miłości, tymczasem przedstawienia miłości niezależnie od medium – czy chodzi o wiersze, prozę, filmy czy piosenki – koncentrują się na momencie zakochania i okresie fascynacji.

Z kolei w polskim wydaniu nowością będzie połączenie na równych prawach wierszy i eseju, które wzajemnie się uzupełniają.

Dotychczasowa (niemal) nieobecność poetyckiej twórczości Rich w polskiej recepcji to duża luka – ogromnie się cieszę, że 21 wierszy miłosnych trochę tę „czarną dziurę” wypełniło. Aż się prosi, żeby teraz wznowić kluczową dla myślenia o macierzyństwie książkę – biały kruk, niemal legendę – Zrodzone z kobiety, a także przełożyć kolejne tomy poetyckie i eseistyczne zmarłej w 2012 roku autorki. Na którą, Twoim zdaniem, książkę Adrienne Rich teraz kolej, która byłaby najistotniejsza i dlaczego?

Problemem nie jest wybór, tylko czas. Tłumacząc poezję mam ten komfort, że nie jest to mój zawód, więc mogę dowolnie dobierać sobie autorów i wiersze – jest to niestety również dyskomfort, bo mogę robić to jedynie w czasie wolnym lub kosztem pracy zawodowej. Twórczość Rich jest na tyle obfita i nieznana w Polce, że za co by się nie wziąć, będzie to dobre i warte przełożenia, ale najchętniej widziałbym po polsku jej późniejsze, nowsze wiersze – choćby ze względu na bezpośrednią aktualność (np. á propos polskiego zaangażowania w wojnę w Iraku…), ale też dlatego, że często jest kilkudziesięcioletnia różnica w czasie od ukazania się wierszy w oryginale do ich wydania po polsku.

Niedawno w „Dwutygodniku” ukazał się ciekawy esej Antygony wracają Jerzego Jarniewicza, który stawia tam tezę, że „nurt emancypacji kobiet rozwija się równolegle do nurtu emancypacji przekładu”. Ty tłumaczyłeś, jak dotąd, głównie autorki ważne dla feminizmu, do tego sam jesteś feministą (by wspomnieć choćby Twoje stałe uczestnictwo w feminarium Wspólny Pokój i fakt, że jesteś jedynym autorem – poza Michałem Czają – którego wiersze znalazły się w antologii Warkoczami) – ciekawa jestem, co myślisz o tej „emancypującej” teorii przekładu Jarniewicza? A może masz własną teorię przekładu, którą mógłbyś nam ujawnić?

Z Jerzym Jarniewiczem jako teoretykiem się zgadzam i niewiele mogę dodać – może tylko że wprowadzanie tej teorii w życie, traktowanie przekładu jako dzieła znacznie bardziej autonomicznego niż było to tradycyjnie przyjęte i zerwanie z, mówiąc za Venutim, niewidzialnością tłumacza, nakłada na niego też dodatkowy obowiązek, powiedzmy, jakościowy. Aby ta teoria się sprawdziła, czytelnik musi mieć bardzo duże zaufanie do tłumacza, a jeśli się uprzeć, każde odstępstwo od tekstu źródłowego, niezależnie jak ewidentnie błędne, można uzasadnić autorską intencją tłumacza. Z drugiej strony, właśnie wierność będzie często odbierana jako błąd. Na przykładzie z 21 wierszy: Rich w wielu miejscach odchodzi od standardowej angielskiej interpunkcji, ale robi to niekonsekwentnie i mimo chęci nie udało mi się znaleźć w tym logiki i uzasadnienia. W pierwotnej wersji przekładu zachowałem w miarę możliwości te odstępstwa, ale w trakcie redakcji stwierdziliśmy z panią Anną Krzywanią, że trzeba to ujednolicić do polskiego standardu: przecież czytelnik pomyślałby, że tłumacz nie umie stawiać przecinków, a nie że to dziwactwo tekstu wyjściowego. I przykład odwrotny: w jednym miejscu przekładu traktuję zaimek „ktoś” tak, jakby był rodzaju żeńskiego. Jest to o tyle uzasadnione, że pozwala uprościć składnię, a miałem poczucie, że w wierszu radykalnej feministki mogę sobie na taką kontestację seksistowskich reguł polszczyzny pozwolić. Oczekuję więc, że czytelnik mi zaufa, że to nie pomyłka, nie błąd redakcji, tylko celowy zabieg.

A skoro już mowa o redakcji, to trzeba wspomnieć, że przekład nie jest moim czysto autorskim dziełem – byłby znacząco gorszy, gdyby nie pomoc redakcyjna pani Anny Krzywani i ważne poprawki zaproponowane przez panią Aleksandrę Kamińską.

Książka Rich nie jest Twoim tłumaczeniowym debiutem. Wcześniej ukazała się wydana przez „Krytykę Polityczną” książka Pro. Odzyskajmy prawo do aborcji Kathy Pollitt w Twoim przekładzie – co łączy te dwie książki, dwie autorki, dwie feministki, że zająłeś się akurat ich tekstami?

Nie jestem pewien, czy w przypadku Pro można mówić o debiucie, w końcu pracuję jako tłumacz już  dobrze ponad 10 lat, ale zajmowałem się niemal wyłącznie tekstami technicznymi, informatycznymi czy biznesowymi – tłumacz takich tekstów pozostaje całkowicie niewidoczny, najczęściej przekłady nie są w ogóle podpisywane.

Pollitt to także poetka, choć jest to dla niej mniej istotna część dorobku niż u Rich – ale to właśnie ten model działania poetycko-politycznego, o którym mówiłem wcześniej. W Pro Pollitt sprowadza kwestię przerywania ciąży z abstrakcyjnych rozważań o moralności i naturze człowieczeństwa na poziom praktyczny i proponuje pogodzić się z tym, że aborcja to nieodłączna część życia kobiet, w tym matek, a prawo do jej przeprowadzenia w bezpiecznych warunkach jest społecznym dobrem. Pisze też o tym, jak przerywanie ciąży wiąże się z ubóstwem i wskazuje, że przeciwnikom aborcji mniej tak naprawdę zależy na zmniejszeniu liczby przerwanych ciąż, a bardziej na zatrzymaniu emancypacji kobiet – w końcu, gdyby było inaczej, powinni oni popierać takie oczywiste sprawy jak powszechna dostępność antykoncepcji, edukacja seksualna albo pełen współudział mężczyzn w opiece nad dziećmi. To kluczowe podobieństwo – koncentracja na codziennej praktyce, od której ewentualnie można dojść do wielkich idei, zamiast zaczynania od idei i ewentualnie dochodzenia od nich do codzienności.

Tradycyjnie, na koniec, chciałabym zapytać o Twoje najbliższe plany – zarówno poetyckie, jak i przekładowe. Wiem, że masz „na warsztacie” tłumaczenia m.in. amerykańskich poetek-feministek z lat 70. i 80. – możesz nam coś o nich opowiedzieć?

W szufladzie mam przekłady Audre Lorde – według jej własnych słów „lesbijki, matki, wojowniczki, poetki”, niemal równolatki Rich i jej przyjaciółki, Afroamerykanki – oraz Muriel Rukeyser, poetki nieco starszej, ale także związanej z ruchem feministycznym. Wiersze obu tych autorek ukazały się w „Dzikich brzoskwiniach”, ale mnie interesuje inny niż w tej antologii dobór utworów – starałem się wyszukać bardziej gniewne i bezkompromisowe, co zresztą nie było trudne. Poza tym mam nadzieję, że na jesieni uda się opublikować przekłady wierszy brytyjskiego awangardzisty J.H. Prynne’a, a w dalszej przyszłości – młodszego pokolenia brytyjskich awangardzistek, np. Emily Critchley, Kestona Sutherlanda, Sashy Akhtar.

O AUTORACH

autorzy_leksykon_300x300_Gluszak
Jakub Głuszak

Urodzony w 1982 roku. Poeta, tłumacz, publicysta, blogger. Absolwent lingwistyki stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim. Jest określany jako pierwszy w Polsce poeta žižkiański. Współpracownik miesięcznika "Pracownicza Demokracja". Pochodzi z Chomentówka, mieszka w Warszawie.

autorzy_leksykon_300x300_Mueller
Joanna Mueller

Urodzona w 1979 roku w Pile. Poetka, eseistka, redaktorka, wielodzietna mama. Wydała cztery tomy poetyckie: Somnambóle fantomowe (Kraków 2003), Zagniazdowniki/Gniazdowniki (Kraków 2007, nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia), Wylinki (Wrocław 2010) i intima thule (Wrocław 2015, nominacje do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy i do Silesiusa) oraz dwie książki eseistyczne: Stratygrafie (Wrocław 2010, nagroda Warszawska Premiera Literacka) i Powlekać rosnące (Wrocław 2013). Redaktorka książek: Solistki. Antologia poezji kobiet (1989–2009) (Warszawa 2009, razem z Marią Cyranowicz i Justyną Radczyńską) oraz Warkoczami. Antologia nowej poezji (Warszawa 2016, wraz z Beatą Gulą i Sylwią Głuszak). Tłumaczona m.in. na języki: czeski, serbski, rosyjski, ukraiński, niderlandzki, angielski, niemiecki (Mystische musthaves, Berlin 2016). Mieszka w Warszawie, gdzie m.in. współprowadzi seminarium o literaturze kobiet Wspólny Pokój.

powiązania

NAGRANIA__Nakrec_wiersz_z_Polowu_2015

Nakręć wiersz z Połowu

nagrania / Z Fortu do Portu Artur Burszta Joanna Mueller

Zapis spotkania autorskiego z laureatami konkursu „Nakręć wiersz” w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ
WYWIADY_larkin2

Szczodrość dla mniej oszukanych

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jackiem Dehnelem, towarzysząca premierze książki Zimowe królestwo, wydanej w Biurze Literackim 23 stycznia 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Bargielska

Nigdy to „ydgin” pisane wspak

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Justyna Bargielska

Rozmowa Joanny Mueller z Justyną Bargielską, towarzysząca premierze książki Siedem przygód Rozalii Grozy, wydanej w Biurze Literackim 9 lutego 2017 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_sarraute

Brodząc w habitusie

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Szymon Żuchowski

Rozmowa Joanny Mueller z Szymonem Żuchowskim, towarzysząca premierze książki Tropizmy w przekładzie Szymona Żuchowskiego, wydanej w Biurze Literackim 1 listopada 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_maria_przez_marte

Maria przez Martę odzyskana

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Recenzja Joanny Mueller z książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w wyborze Marty Podgórnik.

WIĘCEJ
RECENZJE_niewymuszone_gry

Niewymuszone gry z tożsamością

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Połów 2011. Fragment eseju Joanny Mueller Kuter do bazy! – o poezji Macieja Taranka.

WIĘCEJ
RECENZJE_rich_kometarz

Miłość prywatna, miłość polityczna

recenzje / KOMENTARZE Jakub Głuszak

Komentarz Jakuba Głuszaka w ramach cyklu „Historia jednego tłumaczenia”, towarzyszący premierze książki 21 wierszy miłosnych, wydanej w Biurze Literackim 11 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Poeci_na_nowy_wiek_2015

Poeci na nowy wiek

nagrania / Z Fortu do Portu Joanna Mueller Julia Szychowiak Justyna Bargielska

Zapis spotkania autorskiego „Poeci na nowy wiek” z Justyną Bargielską, Joanną Mueller i Julią Szychowiak w ramach 20. edycji festiwalu Port Literacki 2015.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

Blisko intymnego świata

wywiady / O PISANIU Joanna Mueller Karolina Sałdecka

Rozmowa Karoliny Sałdeckiej z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
NAGRANIA_Poeci_Joanna-Mueller

Poeci: Joanna Mueller

nagrania / Między wierszami Joanna Mueller

Dziewiąty odcinek programu literackiego „Poeci”, w którym Wojciech Bonowicz rozmawia z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
DZWIEKI_Jakub_Gluszak_Polow_2011

[Zmienić narracją tożsamościową niczym kobieta]

dzwieki / RECYTACJE Jakub Głuszak

Wiersz z antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011, zarejestrowany podczas spotkania „Połów 2011” na festiwalu Port Wrocław 2012.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Sposoby-na-zsniecie_4

Rozmowa o książce Sposoby na zaśnięcie

wywiady / O KSIĄŻCE Anna Podczaszy Bohdan Zadura Filip Zawada Jerzy Jarniewicz Joanna Mueller Tomasz Broda Zbigniew Machej

Dzieci zadają pytania autorom i autorkom książki Sposoby na zaśnięcie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 13 lipca 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Nakarmic-kamien

Nie papier, nie nożyczki. O Nakarmić kamień Bronki Nowickiej

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Nakarmić kamień Bronki Nowickiej, która ukazała się 29 czerwca 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Woda-na-Marsie

Marsjańska gościnność

wywiady / O KSIĄŻCE Jerzy Jarniewicz Joanna Mueller

Rozmowa Joanny Mueller z Jerzym Jarniewiczem towarzysząca premierze książki Woda na Marsie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 25 maja 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Przedszkolny-sen-Marianki

Anarchistyczna szczepionka Podsiadły – testowana na dzieciach

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Szkic Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Przedszkolny sen Marianki Jacka Podsiadły, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 20 kwietnia 2015 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_Marta-Podgornik_Przemyslaw-Koniuszy_Zawsze

Bohaterki rodzą się zmęczone

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Zawsze rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Komentarz do wiersza "dąsy, musy, winy"

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Jonanny Mueller do wiersza „dąsy, musy, winy” z książki intima thule, która ukazała się 12 stycznia 2015 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

"To jakby architektoniczna wersja matrioszek"

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Przemysław Rojek

Z Joanną Mueller o książce intima thule rozmawia Przemysław Rojek

WIĘCEJ
KSIAZKI_ta-chwila

Andrzej Falkiewicz o książce ta chwila

recenzje / KOMENTARZE Andrzej Falkiewicz Joanna Mueller

Wybór Joanny Mueller autokomentarzy Andrzeja Falkiewicza z książki ta chwila, która ukazała się nakładem Biura Literackiego w serii Proza 19 grudnia 2013 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Komentarz do szkicu Prenatal w powidoku (kolekta)

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller do szkicu „Prenatal w powidoku (kolekta)”.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

W miejscu otwierania się cielesności „rytm traumi refrenem” litanii

wywiady / O KSIĄŻCE Anita Jarzyna Joanna Mueller

Z Joanną Mueller o książce Powlekać rosnące rozmawia Anita Jarzyna.

WIĘCEJ
RECENZJE_Szymon_Slomczynski_Nadjezdza

Liryzm lawirujący

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Nadjeżdża Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Szymon_Slomczynski_Nadjezdza

W trasie najczęściej beżowy

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Szymon Słomczyński

Z Szymonem Słomczyńskim o książce Nadjeżdża rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Warszafka-plonie

Całkiem nieźle kombinują. Jak Fisz, ale nie Stanley

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Warszafka płonie, która ukazała się 4 kwietnia 2013 roku nakładem Biura Literackiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W rytmie obrotów podmiotów – o wierszach Szymona Słomczyńskiego

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Szymona Słomczyńskiego.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

W klinczu konstrukcji i konstytucji – o "apokaliptycznych apokryfach" Seweryna Górczaka

recenzje / NOTKI I OPINIE Joanna Mueller

Joanna Mueller, współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2012 o wierszach Seweryna Górczaka.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Otwarty proces o ubezwłasnowolnienie

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller opublikowany w 2012 roku na łamach „Wakatu”.

WIĘCEJ
RECENZJE_Polow-2012

Kuter do bazy!

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Joanna Mueller współredaktorka antologii Połów. Poetyckie debiuty 2011 o twórczości Katarzyny Kaczmarek, Macieja Taranka i Joanny Żabnickiej.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Pawlikowska-Jasnorzewska_Seans-na-dnie-morza

Maria przez Martę odzyskana

recenzje / ESEJE Joanna Mueller

Recenzja Joanna Mueller z książki Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w wyborze Marty Podgórnik.

WIĘCEJ
WYWIADY_Rubryki-strat

Bardziej wykład niż wylew

wywiady / O KSIĄŻCE Jacek Dehnel Joanna Mueller

Z Jackiem Dehnelem o książce Rubryki strat i zysków rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Podgornik_Rezydencja-surykatek

Lunch z Benem i Dżej Lo

wywiady / O KSIĄŻCE Joanna Mueller Marta Podgórnik

Z Martą Podgórnik o książce Rezydencja surykatek rozmawia Joanna Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Wylinki

Wiersz w drodze – krymu mir, cry & crime

recenzje / KOMENTARZE Joanna Mueller

Autorski komentarz Joanny Mueller do wiersza „krymu mir, cry & crime” z książki Wylinki, wydanej w Biurze Literackim 18 listopada 2010 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Stratygrafie

Co to dzisiaj znaczy być poetą?

recenzje / IMPRESJE Joanna Mueller

Esej Joanny Mueller towarzyszący premierze książki Stratygrafie.

WIĘCEJ
RECENZJE_rich

Przymus heteroseksualności a egzystencja lesbijska

recenzje / ESEJE Adrienne Rich

Fragmenty eseju Adrienne Rich w przekładzie Aleksandry Kamińskiej opublikowanego w książce 21 wierszy miłosnych, wydanej w Biurze Literackim 11 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_rich_musimy

Musimy wpatrywać się w brak

recenzje / ESEJE Zuzanna Sala

Recenzja Zuzanny Sali towarzysząca premierze książki 21 wierszy miłosnych Adrienne Rich, wydanej w przekładzie Jakuba Głuszaka w Biurze Literackim 11 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
RECENZJE_rich_kometarz

Miłość prywatna, miłość polityczna

recenzje / KOMENTARZE Jakub Głuszak

Komentarz Jakuba Głuszaka w ramach cyklu „Historia jednego tłumaczenia”, towarzyszący premierze książki 21 wierszy miłosnych, wydanej w Biurze Literackim 11 lipca 2016 roku.

WIĘCEJ
WYWIADY_Joanna-Mueller_Karolina-Saldecka

Blisko intymnego świata

wywiady / O PISANIU Joanna Mueller Karolina Sałdecka

Rozmowa Karoliny Sałdeckiej z Joanną Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Dom, w którym straszy tak pięknie

recenzje / ESEJE Michał Tabaczyński

Recenzja Michała Tabaczyńskiego z książki Joanny Mueller intima thule, która ukazała się w czasopiśmie „Fabularie”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_intima-thule

Intima thule: topografia intymności

recenzje / IMPRESJE Katarzyna Szopa

Esej Katarzyny Szopy towarzyszący premierze książki intuma thule Joanny Mueller, która ukazała się nakładem Biura Literackiego 12 stycznia 2015 roku.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Macierzyństwo i kobiecość

recenzje / ESEJE Paulina Małochleb

Recenzja Pauliny Małochleb z książki Powlekać rosnące (apokryfy prenatalne) Joanny Mueller, która ukazała się w 2014 roku w „Nowych Książkach”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Powlekac-rosnace

Pępkowe

recenzje / IMPRESJE Anita Jarzyna

Esej Anity Jarzyny towarzyszący premierze książki Powlekać rosnące Joanny Mueller.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Stratygrafie

Żywioły języka

recenzje / ESEJE Jarosław Borowiec

Recenzja Jarosława Borowca z książki Stratygrafie Joanny Mueller, która ukazała się w marcu 2011 roku na łamach „Nowych Książek”.

WIĘCEJ
KSIAZKI_Wylinki

Joanna Mueller: Wylinki

recenzje / ESEJE Anna Kałuża

Recenzja Anny Kałuży z książki Wylinki Joanny Mueller.

WIĘCEJ